Καλώς ήλθατε στον προσωπικό μου ιστολόγιο, που δημιουργήθηκε για την ανάρτηση θεμάτων λογοτεχνίας, λαογραφίας και παράδοσης. Σας ευχαριστώ πολύ για την επίσκεψή σας! Με εκτίμηση και σεβασμό, Ν. Π.
Πέμπτη 31 Δεκεμβρίου 2020
ΣΤΟ ΜΙΚΡΟ ΧΕΛΙΔΟΝΑΚΙ που έφυγε σαν σήμερα, (31 Δεκεμβρίου)
Πώς λαχταρούσε τη στιγμή να βγει απ’ τη φωλιά του,
Δευτέρα 28 Δεκεμβρίου 2020
29 Δεκεμβρίου: Μνήμη των 14.000 νηπίων που σφαγιάσθησαν από τον Ηρώδη
![]() |
| Η σφαγή των 14.000 νηπίων Εικόνα: Από την ιστοσελίδα "ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ" |
Στις 29 Δεκεμβρίου η Εκκλησία μας τιμά τη
μνήμη της σφαγής των 14.000 Αγίων Νηπίων, που σφαγιάσθησαν με διαταγή του βασιλιά
Ηρώδη, ο οποίος πίστευε πως με αυτόν τον τρόπο θα σφαγιασθεί και ο νεογέννητος Χριστός
και δεν θα κινδύνευε η βασιλεία του. Σύμφωνα με την παράδοση και τα ευρήματα, εκεί τάφηκαν τα βρέφη, θύματα της μανίας του Ηρώδη. Στον ίδιο χώρο τάφηκαν και πολλοί άγιοι πατέρες, που σφαγιάστηκαν το 614 μ. Χ. από τους Πέρσες. Έχοντας μια ιδιαίτερη σχέση με το σπήλαιο των αγίων 14.000 Νηπίων στη Βηθλεέμ-κλειστό οστεοφυλάκιο σήμερα, δίπλα από το Σπήλαιο της Θείας Γέννησης, (με τη φωτογραφία στο τέλος του κειμένου θα κατανοήσετε το γιατί),
παραθέτω το Ευαγγέλιο της ημέρας αυτής (29 Δεκεμβρίου), σε πρωτότυπο κείμενο
και μετάφραση από την ιστοσελίδα «ΕΚΚΛΗCΙΑ online».
Ευαγγέλιο
Ματθαίου, Κεφάλαιο Β', εδάφια 13-23
᾿Αναχωρησάντων
των μάγων, ἰδοὺ ἄγγελος Κυρίου φαίνεται κατ᾿ ὄναρ τῷ ᾿Ιωσὴφ λέγων: Εγερθεὶς παράλαβε
τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ φεῦγε εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἴσθι ἐκεῖ ἕως ἂν εἴπω
σοι. Μέλλει γὰρ ῾Ηρῴδης ζητεῖν τὸ παιδίον τοῦ ἀπολέσαι αὐτό.῾Ο δὲ ἐγερθεὶς, παρέλαβε
τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ νυκτὸς καὶ ἀνεχώρησεν εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἦν ἐκεῖ
ἕως τῆς τελευτῆς ῾Ηρῴδου, ἵνα πληρωθῇ τὸ ρηθὲν ὑπὸ τοῦ Κυρίου διὰ τοῦ προφήτου
λέγοντος: ἐξ Αἰγύπτου ἐκάλεσα τὸν Υἱόν μου. Τότε ῾Ηρῴδης, ἰδὼν ὅτι ἐνεπαίχθη ὑπὸ
τῶν μάγων, ἐθυμώθη λίαν, καὶ ἀποστείλας ἀνεῖλε πάντας τοὺς παῖδας τοὺς ἐν Βηθλεὲμ
καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις αὐτῆς ἀπὸ διετοῦς καὶ κατωτέρω, κατὰ τὸν χρόνον ὃν ἠκρίβωσε
παρὰ τῶν μάγων. Τότε ἐπληρώθη τὸ ρηθὲν ὑπὸ ῾Ιερεμίου τοῦ προφήτου λέγοντος: Φωνὴ
ἐν Ραμᾷ ἠκούσθη, θρῆνος καὶ κλαυθμὸς καὶ ὀδυρμὸς πολύς. Ραχὴλ κλαίουσα τὰ τέκνα
αὐτῆς, καὶ οὐκ ἤθελε παρακληθῆναι, ὅτι οὐκ εἰσίν. Τελευτήσαντος δὲ τοῦ ῾Ηρῴδου,
ἰδοὺ ἄγγελος Κυρίου κατ᾿ ὄναρ φαίνεται τῷ ᾿Ιωσὴφ ἐν Αἰγύπτῳ, λέγων: Εγερθεὶς
παράλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ πορεύου εἰς γῆν ᾿Ισραήλ. Τεθνήκασι
γὰρ οἱ ζητοῦντες τὴν ψυχὴν τοῦ παιδίου. Ο δὲ ἐγερθεὶς, παρέλαβε τὸ παιδίον καὶ
τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ ἦλθεν εἰς γῆν ᾿Ισραήλ. Ακούσας δὲ ὅτι ᾿Αρχέλαος βασιλεύει ἐπὶ
τῆς ᾿Ιουδαίας ἀντὶ ῾Ηρῴδου τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ἐφοβήθη ἐκεῖ ἀπελθεῖν. Χρηματισθεὶς
δὲ κατ᾿ ὄναρ ἀνεχώρησεν εἰς τὰ μέρη τῆς Γαλιλαίας, καὶ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς πόλιν
λεγομένην Ναζαρέτ, ὅπως πληρωθῇ τὸ ρηθὲν διὰ τῶν προφητῶν ὅτι Ναζωραῖος κληθήσεται.
Νεοελληνική Απόδοση
Αφού
αναχώρησαν οι Μάγοι, ιδού, άγγελος Κυρίου φάνηκε σε όνειρο στον Ιωσήφ,
λέγοντας: «Σήκω, παράλαβε το παιδί και τη μητέρα του και φύγετε για την Αίγυπτο
και να είσαι εκεί μέχρι να σου πω, γιατί ο Ηρώδης ζητά να το σκοτώσει το
παιδί». Εκείνος, αφού σηκώθηκε, παράλαβε νύχτα το παιδί και τη μητέρα του και
αναχώρησαν για την Αίγυπτο. Και ήταν εκεί ως το θάνατο του Ηρώδη, για να
εκπληρωθεί αυτό που ειπώθηκε από τον Κύριο μέσω του προφήτη, όταν έλεγε: Από
την Αίγυπτο κάλεσα τον Υιό μου. Τότε ο Ηρώδης, επειδή είδε ότι εμπαίχτηκε από
τους μάγους, θύμωσε πολύ και απέστειλε στρατιώτες και σκότωσε όλα τα αρσενικά
παιδιά που ήταν στη Βηθλεέμ και σε όλα τα όριά της, όσα ήταν από δύο ετών και
κάτω, σύμφωνα με το χρόνο που εξακρίβωσε από τους μάγους. Τότε εκπληρώθηκε αυτό
που ειπώθηκε μέσω του Ιερεμία του προφήτη, όταν έλεγε: Φωνή στη Ραμά ακούστηκε,
κλάμα και οδυρμός πολύς. Η Ραχήλ είναι που κλαίει τα τέκνα της, και δεν ήθελε
να παρηγορηθεί, γιατί δεν υπάρχουν πλέον. Και όταν πέθανε ο Ηρώδης, ιδού,
άγγελος Κυρίου φάνηκε κατά τη διάρκεια ενός ονείρου στον Ιωσήφ, λέγοντας:
«Σήκω, παράλαβε το παιδί και τη μητέρα του και πήγαινε στη γη Ισραήλ. Έχουν
πεθάνει πλέον αυτοί που ζητούν τη ζωή του παιδιού». Εκείνος, αφού σηκώθηκε,
παράλαβε το παιδί και τη μητέρα του και επέστρεψαν στη γη του Ισραήλ. Αλλά όταν
άκουσε ότι βασιλεύει στην Ιουδαία ο Αρχέλαος, γιος Ηρώδη, φοβήθηκε να πάει
εκεί. Και επειδή τον πρόσταξε ο Θεός κατά τη διάρκεια ενός ονείρου, αναχώρησε
για τα μέρη της Γαλιλαίας, και ήρθε και κατοίκησε σε μια πόλη που λέγεται
Ναζαρέτ, για να εκπληρωθεί αυτό που είχε ειπωθεί από του προφήτες, ότι θα
κληθεί Ναζωραίος.

Η φυγή της Αγίας Οικογένειας στην Αίγυπτο
(Εικόνα: από την ιστοσελίδα "ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ"

(Εικόνα: από την ιστοσελίδα "ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ"
Ν.Π.,
28.12.2020
Ν.Π.,
28.12.2020
Σάββατο 26 Δεκεμβρίου 2020
Ο νέος χρόνος (ποίημα)
Ευχές, καλωσορίσματα,
κάλαντα και τραγούδια
στο νέο χρόνο που ’ρχεται
και χίλια δυο καλούδια.
Σ’ εκείνα που προσμένουμε
καθένας να μας φέρει,
δεν στέκει πάντα φιλικός,
και μ' ανοιχτό το χέρι.
Κι αρχίζουν τα παράπονα
μ’ ό,τι ο νους μας βάλει.
Να φύγει θέλουμε νωρίς,
καινούριος να ’ρθει πάλι!
Μα σαν ο χρόνος έρχεται
και φεύγει με βιασύνη
και η ζωή ακολουθεί
μαζί του και εκείνη.
Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 26.12.2020
https://nikolpapak.blogspot.com/2017/05/blog-post_22.html
Τετάρτη 23 Δεκεμβρίου 2020
Οι παραδοσιακές συνταγές μαγειρικής και ζαχαροπλαστικής σήμερα
Οι
γιορτινές-χρονιάρες ημέρες είναι πάντα συνδυασμένες με το καλό φαγητό, που οι «παλιές»
νοικοκυρές είχαν μυηθεί από μητέρες και γιαγιάδες στις πανηγυρικές διαδικασίες και
το τελετουργικό της ετοιμασίας και παρασκευής του. Η δε διδασκαλία των παραδοσιακών/σπιτικών συνταγών ζαχαροπλαστικής, είχε πάντα μια άλλη, εορταστική αίγλη. Δασκάλες πάντα οι
μεγαλύτερες, που έβαζαν όλη τους την τέχνη και τη μέθοδο διδασκαλίας, άλλοτε με
αυστηρούς κι άλλοτε με παιχνιδιάρικους τρόπους, για να κάνουν το μάθημα να
αφομοιωθεί καλύτερα. Μαθήτριες οι νεότερες και τα μικρά παιδιά, ιδίως κορίτσια,
που στα πολυμελή «τμήματα»-στις μία, δύο, τρεις ή και περισσότερες οικογένειες
που ζούσαν κάτω από την ίδια στέγη, έκαναν και τη διδασκαλία εορταστική. Ο
συναγωνισμός, από την άλλη, και το αυξημένο ενδιαφέρον των μαθητευομένων να αφομοιώσουν
τα διδασκόμενα και να εξασφαλίσουν καλή «βαθμολογία», έφερναν γρήγορα τα
επιθυμητά αποτελέσματα. Μα ήταν και μια εικόνα μαγική, με τα παιδιά αλευρωμένα και γεμάτα ζυμάρια, να κάνουν το εορταστικό κλίμα παιχνίδι και τα χέρια όλων γεμάτα, σαν μέλισσες! Και πώς να ξεχαστούν και οι μοσχοβολιές από τα γνήσια υλικά, σπιτικά και αυτά, όπως το βούτυρο, που γέμιζαν την ατμόσφαιρα, όχι μόνο του σπιτιού, αλλά και όλης της γειτονιάς! Πανηγύρι κι όταν σε λίγο ο φούρνος άναβε να τα ψήσει κι όταν έβαιναν ζεστά-ζεστά, οι μοσχοβολιές και οι γεύσεις ήταν θεϊκές! Αμβροσία! Αναμφισβήτητα και η παρασκευή δι' ιδίων χειρών, έκανε το κάθε τι πολύ νοστιμότερο και απολαυστικότερο.
Σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει και οι αποστάσεις
και οι τρόποι που ζούμε δεν διευκολύνουν τη μετάδοση της γνώσης κι έτσι πολλά
ξεχνιούνται. Αλλού υπεισέρχονται εκπολιτισμένες «προσμίξεις» και η ατόφια
παράδοση «πάει περίπατο». Αν προσθέσουμε την αποφυγή κοπιαστικών εργασιών (π.χ.
το χειροποίητο άνοιγμα φύλλου) και την ευκολία της προμήθειας εορταστικών εδεσμάτων
από το εμπόριο, η παράδοση συνεχώς εκφυλίζεται και αποξενώνεται όλο και
περισσότερο.
Τη γιαγιά, τη μάνα, τη θεία δασκάλα των
παραδοσιακών συνταγών έχουν «αντικαταστήσει» εν πολλοίς οι συνταγές μέσα από τα
περιοδικά, την τηλεόραση, το διαδίκτυο και σε μικρότερη κλίμακα το ραδιόφωνο. Όσο,
όμως, κι αν μπορούν να λογιστούν παραδοσιακές οι συνταγές αυτές, όσο κι αν
προσπαθούν να μαγνητίσουν τηλεθεατές και αναγνώστες, καμία σχέση δεν έχουν με
την αίγλη της διά ζώσης διδασκαλίας. Πέρα από την ψυχρή εικόνα του «γυαλιού», η
αμεσότητα επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων είναι μηδενική.
Νίκος
Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 23.12.2020
Νίκος
Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 23.12.2020
Δευτέρα 21 Δεκεμβρίου 2020
Αφιέρωμα στο ταπεινό γαϊδουράκι
Το γνωστό από την αρχαιότητα συμπαθητικό γαϊδουράκι, που έχει παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στη ζωή του ανθρώπου, ιδίως
του ανθρώπου της υπαίθρου, ανήκει στην οικογένεια των ιπποειδών. Εξ ίσου γνωστό,
όμως, και στους αστούς, αφού αυτό ήταν η κινητήρια δύναμη του κάρου των πλανόδιων
μικροπωλητών, ιδίως των μανάβηδων. Η αρχαιοελληνική του ονομασία είναι όνος κι έτσι
αναφέρεται και στις Γραφές. Οι διάφορες φυλές του που χρησιμοποιούνται από τον
άνθρωπο ως ζώο φορτίου, έλξης και ιππασίας, θεωρείται ότι προέρχονται από το
είδος equus assinus
της Βόρειας Αφρικής, που, πιθανότατα, εξημερώθηκε από τους Αιγυπτίους περί το
4000 π.Χ.
Στο έργο «Φωκικά» του Παυσανία αναφέρεται σε ζωγραφιές
του Πολυγνώτου, που αναπαριστούν γεγονότα του Τρωικού πολέμου. Λέγεται ακόμα,
ότι κάποτε ένας θρασύς και κακομαθημένος νεαρός κλώτσησε τον Σωκράτη. Βλέποντας
ο φιλόσοφος τους παραβρισκόμενους ν' αγανακτούν για αυτήν την πράξη και να
θέλουν να καταδιώξουν τον νεαρό, τους είπε: «ει μ᾽ όνος ελάκτισεν, αντιλακτίσαι
τούτον ηξιώσατ᾽ αν;», δηλαδή, «επειδή με κλώτσησε ένα γαϊδούρι, θέλετε να του το
ανταποδώσω;».
Γνωστός, ίσως, και ο Μενδαίος όνος, ο
οποίος μετέφερε τον περίφημο Μενδαίο οίνο (στη Μένδη της Χαλκιδικής). Το
γαϊδουράκι αυτό μετέφερε κι άλλα εμπορεύματα εκτός από το κρασί, μετέφερε κι ανθρώπους,
καθώς και το Θεό Διόνυσο. Από εκεί προήλθε και η ονομασία του γαϊδάρου «κυρ-Μέντιος».
Άλλες γνωστές ονομασίες του σήμερα είναι γομάρι, βασταγός και βασταγούρι.
Πολύ μεταγενέστερα, το συμπαθέστατο γαϊδουράκι απετέλεσε
περιουσιακό στοιχείο του γνωστού Μαραθωνοδρόμου Σπύρου Λούη. Όταν τον ρώτησε ο
βασιλιάς Γεώργιος τί δώρο θα ήθελε μετά τη μεγάλη αθλητική του επιτυχία,
απάντησε ταπεινός και ολιγαρκής καθώς ήταν: «Ένα γαϊδουράκι να με βοηθάει να κουβαλάω το νερό» (το επάγγελμα του
Σπύρου Λούη ήταν νερουλάς).
Αν και το περισσότερο διαδεδομένο
μεταφορικό μέσο μέχρι πρότινος, ο συμπαθητικός γαϊδαράκος ίσως είναι εν πολλοίς
παρεξηγημένο ζώο. Συνυφασμένο πολλές φορές με τη μωρία, χρησιμοποιείται σε
παροιμιώδεις εκφράσεις και μεταφορικά όταν θέλουμε να υποτιμήσουμε ή και να
βρίσουμε κάποιον. Οι άνθρωποι, όμως, που δέχθηκαν (που δεχθήκαμε ή που
συνεχίζουμε να δεχόμαστε) τις υπηρεσίες του, έχουμε εντελώς διαφορετική άποψη
και νοιώθουμε πως οι ταπεινωτικές και προσβλητικές αντιμετωπίσεις πολύ το αδικούν.
Πρόκειται για ζώο με δυνατή μνήμη, πολύ αξιαγάπητο, χαρισματικό, παιχνιδιάρικο,
εντυπωσιακά τρυφερό, φιλότιμο, έξυπνο, αδιαμαρτύρητα εργατικό, όπως και
αδιαμαρτύρητα υπομονετικό, αλλά και πεισματάρικο.
Με τον άνθρωπο που το χρησιμοποιεί αναπτύσσει μια
ιδιαίτερη σχέση, κερδίζοντας πολύ εύκολα την αγάπη και τη στοργή, ενώ μπορεί και το ίδιο
να χαρίσει στιγμές χαράς και γαλήνης, γι’ αυτό και θεωρείται μέλος της
οικογένειας! Το συμπαθητικό αυτό τετράποδο είναι και ιδιαίτερα κοινωνικό. Θέλει
να ζει με παρέα άλλο ζώο, ας είναι και μια κότα! Αν ο «σύντροφός» του πεθάνει,
λένε ότι πρέπει ν’ αφήσεις το πτώμα του δίπλα του για αρκετή ώρα μέχρι να το
συνειδητοποιήσει, διαφορετικά θα τον αναζητάει για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα!
Το γαϊδουράκι είναι ακόμα και προσεκτικό και καθαρό ζώο: Αν και εξαιρετικός
οδοιπόρος σε κακοτράχαλα εδάφη, δεν θα περπατήσει σε επικίνδυνα σημεία, σε
γκρεμό και γενικά όπου αισθάνεται ότι κινδυνεύει. Επίσης, δεν θα πιεί νερό, αν
δεν είναι πολύ καθαρό.
Όσο
η τεχνολογία έπαιρνε σταδιακά τη θέση του στις δουλειές και στην ευκολία του
ανθρώπου, το γαϊδούρι παραμερίστηκε, με κίνδυνο την εξαφάνιση του.
Το θηλυκό γαϊδούρι, η γαϊδούρα ή γαϊδάρα ή
τσόνα (η τσόνα αναφέρεται στους Καλαβρυτινούς και της πέριξ περιοχής
ιδιωματισμούς), είναι πολύ στοργική μάνα. Προσέχει και προστατεύει ιδιαίτερα το
μικρό της, ύστερα από δώδεκα μήνες κύησης. Το γάλα της θεωρείται φάρμακο και για τον άνθρωπο. Πέρα από τη χρήση του για τον κοκίτη στο παρελθόν, έχει
αποδειχθεί ότι είναι και πολύ πλούσιο σε αντισώματα, ειδικά για τα μωρά με
προβλήματα στο ανοσοποιητικό σύστημα. Οι άνθρωποι που έχουν θηλυκά ζώα, ξέρουν
την ημερομηνία της σύλληψης και την πιθανή ημέρα τοκετού, γι’ αυτό και τα
προσέχουν όσο πλησιάζει ο καιρός της γέννας: τα ταΐζουν, τα φροντίζουν καλύτερα
και τα απαλλάσσουν από τις δουλειές. Το ίδιο κάνουν και τον πρώτο καιρό μετά
τον τοκετό, αφού η μητέρα πρέπει να είναι κοντά του και να φροντίζει το νεογέννητο.
Τις πρώτες μέρες που οι μητέρα απομακρύνεται για τις δουλειές, είναι πολύ
ανήσυχη και «χαλάει τον κόσμο» να γυρίσει κοντά του! Ιδιαίτερη τη φροντίδα από
τον άνθρωπο έχουν και γενικότερα τα ζώα αυτά σε περιόδους αυξημένων εργασιών.
Τους δίνουν τροφές περισσότερο πλούσιες σε πρωτεΐνες, π.χ. καλαμπόκι, για την
ενίσχυση του οργανισμού τους. Ακόμη, δεν τα βάζουν στη δουλειά σε μικρή ηλικία
(πριν τα δύο ή τρία χρόνια), γιατί δεν έχει αναπτυχθεί μυοσκελετικά. Από την
διασταύρωσή του με άλογο γεννιέται το μουλάρι.
Αποκλειστικά χορτοφάγο ζώο το γαϊδουράκι,
τρέφεται είτε με ξηρά είτε με χλωρά χόρτα. Δεν περιφρονεί και ένα είδος σκληρών
αγκαθιών, τα γαϊδουράγκαθα. Το προσδόκιμο ζωής του είναι μεγάλο, σε σχέση με
άλλα ζώα του στενού συγγενικού περιβάλλοντος (π.χ. τα άλογα). Συνήθως φτάνει τα
εικοσιπέντε-τριάντα χρόνια, ενώ έχουν αναφερθεί περιπτώσεις που έζησαν και αρκετά
περισσότερο. Η δυνατή-βροντερή φωνή του, το γκάρισμα, μπορεί ν' ακουστεί αρκετά χιλιόμετρα μακριά. Τα μεγάλα αφτιά έχουν πολλά αιμοφόρα αγγεία που
χρησιμεύουν στην αποβολή θερμότητας μέσω της κυκλοφορίας του αίματος κι έτσι το
ζώο διατηρεί σταθερή τη θερμοκρασία του, αλλά προσαρμόζεται εύκολα και στις θερμοκρασίες
του καλοκαιριού. Αυτό ίσως το κάνει λιγότερο ανθεκτικό στο κρύο και στη βροχή, σε σχέση με άλλα ζώα.
Για
την ταπεινότητα του γαϊδάρου μας μιλάει και η ίδια η Αγία Γραφή. «Επί πώλου
όνου» (επάνω σ’ ένα μικρό γαϊδούρι) εισήλθε ο Χριστός θριαμβευτικά στα Ιεροσόλυμα την Κυριακή των Βαΐων, λίγο πριν το Πάθος Του. Στην αγιογραφία της
Γέννησής Του τα συμπαθητικά τετράποδα βλέπουμε να Τον ζεσταίνουν με τα χνώτα
τους, αφού οι καρδιές των ανθρώπων προτίμησαν να μείνουν παγωμένες. Και σύμφωνα
με την παράδοση, με γαϊδουράκι έφυγε νύχτα από τη Βηθλεέμ η Θεία Οικογένεια
(Ιωσήφ, Παναγία και Ιησούς) για την Αίγυπτο, κατόπιν εντολής του Αγγέλου, για να
σωθεί ο Ιησούς από το μένος του Ηρώδη. Η λαϊκή παράδοση θέλει ευλογημένο το ζώο
αυτό και στην πλάτη του σχηματίζεται ο σταυρός1, που έτσι κι αλλιώς, όμως, το συμπαθέστατο τετράποδο σηκώνει ισοβίως το δικό του σταυρό!
Σήμερα πολύ σπάνια βλέπουμε γαϊδουράκια, όπως και όλα
τ' άλλα ζώα της αγροτικής ζωής, αφού ο άνθρωπος ελάχιστα ή καθόλου τα χρησιμοποιεί
και ο πληθυσμός τους έχει μειωθεί σημαντικά. Πάντα μας ξυπνάνε όμορφες αναμνήσεις
και τα πλησιάζουμε με ιδιαίτερη συμπάθεια, νοσταλγία, συγκίνηση και
τρυφερότητα, αφού αυτά μας μεγάλωσαν. Λαχταράμε να τα χαϊδέψουμε, να τ’
αγκαλιάσουμε, να τα φιλήσουμε, να τους κάνουμε κανακέματα, εκφράζοντας έτσι την
ευγνωμοσύνη μας στην άδολη και σιωπηλή και ανιδιοτελή προσφορά τους στην ανατροφή μας και στη
ζωή μας. Πολύ μεγάλος είναι και ο ενθουσιασμός των παιδιών όταν τα βλέπουν,
αφού δεν τους είναι κάτι γνώριμο.
Όπως και πολλά άλλα ζώα που παίζουν σημαντικό ρόλο στη
ζωή του ανθρώπου, έτσι και με το γαϊδουράκι έχουν ασχοληθεί η λογοτεχνία, η
μουσική (κυρίως παιδικά τραγούδια), οι διδακτικοί μύθοι (π.χ. Αισώπου) και η λαϊκή
σοφία. Το απαραίτητο «εξάρτημά» του για το φόρτωμα, το σαμάρι, που κι αυτό
«παίρνει μέρος» σε παροιμίες και στις παροιμιώδεις εκφράσεις. Ας θυμηθούμε μερικές
παροιμίες:
- Όνος ύεται (γάιδαρος βρέχεται-στη βροχή. Αρχαιοελληνική
παροιμιακή φράση, που απευθυνόταν σ’ εκείνους που δεν θέλουν να πειστούν να
βελτιώσουν την κατάστασή τους).
- Κάλλιο γαϊδουρόδενε παρά γαϊδουρογύρευε.
- Όποιος ακολουθάει γάϊδαρο, ακούει (ή μαζεύει)
και τις πορδές του.
- Είναι για το γάιδαρο καβάλα (για διασυρμό-διαπόμπευση)2
- Δυο γάιδαροι μαλώνανε σε ξένο αχυρώνα.
- Σε κάποιον χαρίζαν γάιδαρο και τον κοίταγε
στα δόντια.
- Μεγάλωσε το γαϊδούρι, μίκρυνε το σαμάρι.
- Αλλιώς τα λέει ο γάιδαρος κι αλλιώς ο
γαϊδουριάρης.
- Δεμένος ο γάιδαρος, ξένοιαστος ο νοικοκύρης.
- Έδεσε το γάιδαρό του.
- Είπ’ ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα.
- Ο γάιδαρος στο γάμο ή για νερό ή για ξύλα.
- Και που μεγαλώνει το πουλάρι, γαϊδούρι
γίνεται.
- Ήταν στραβό το κλήμα, το ’φαγε κι ο γάιδαρος
και τ’ αποστράβωσε.
- Δεν ξέρει να μοιράσει δυο γαϊδουριών άχυρα.
-
Βαράει το σαμάρι ν’ ακούσει το γαϊδούρι.
- Αντί να βογκάει ο γάιδαρος, βογκάει ο καβαλάρης.
-----------------------------------------------------
1 Παρόμοια
άρθρα:
https://nikolpapak.blogspot.com/2020/07/blog-post_19.html
https://nikolpapak.blogspot.com/2020/09/blog-post_92.html
https://nikolpapak.blogspot.com/2020/04/blog-post_12.html
https://nikolpapak.blogspot.com/2020/02/blog-post_20.html
https://nikolpapak.blogspot.com/2020/01/blog-post.html
https://nikolpapak.blogspot.com/2017/10/blog-post.html
2 Στην
περίπτωση που η νύφη το πρώτο βράδυ του γάμου δεν ήταν «εντάξει» (είχε
προηγηθεί άλλος), το επόμενο πρωί την ανέβαζαν ανάποδα σ’ ένα γάιδαρο (με την
πλάτη προς το κεφάλι του) και τη διέσυραν, περνώντας από όλους τους δρόμους και
τα σοκάκια του χωριού, όπου οι χωριανοί την αποδοκίμαζαν με πολύ ταπεινωτικές γι’
αυτήν εκδηλώσεις!
Πηγή:
Εγκυκλοπαίδεια ΔΟΜΗ
Νίκος
Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 21.12.2020
Νίκος
Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 21.12.2020
Παρασκευή 18 Δεκεμβρίου 2020
Κερκόπορτα η κακή χρήση της γλώσσας μας
Καθημερινά και πολλές φορές την ημέρα τον
τελευταίο καιρό, τα αισθητήρια όργανα της ακοής και της όρασής μας βομβαρδίζονται
κατακλυσμιαία με ορολογίες που εισβάλλουν ή επιχειρούν να εισβάλουν στη παιδεία
μας. Κι ενώ διαπρεπέστατοι γλωσσολόγοι μας προτρέπουν και επιμένουν να
χρησιμοποιούμε Ελληνικές ονομασίες για «συνέπειες» της πανδημίας, όπως
ταχυμεταφορές, απαγόρευση κυκλοφορίας, παραλαβή εμπορευμάτων από μακριά, εμείς
επιμένουμε πεισματικά να «εκμοντερνιστούμε».
Ένα άρθρο του πολύ γνωστού ιστορικού,
αείμνηστου Σαράντου Καργάκου, είχε τον τίτλο «και στο παρελθόν η
Ελλάς έπεσε αλλ’ ουδέποτε ξέπεσε». Αναρωτιέται κανείς, μήπως η επιμονή στο πτώση
(πέσιμο), φέρει και τον «ξεπεσμό». Δεν είναι πτώση να γράφουμε «γκρίκλις» εμείς
οι Έλληνες, που η γλώσσα μας είναι μήτρα όλων των γλωσσών του κόσμου; Δεν είναι
πτώση όταν οι πινακίδες πολλών Ελληνικών καταστημάτων (εντός Ελλάδος) έχουν
ξενικές ονομασίες; Δεν είναι πτώση όταν κάποιος θέλοντας να στηλιτεύσει όλα
αυτά, γράφει χωρίς κανένα τονισμό στο κείμενό του (πραγματικό
γεγονός)! Ενδεικτικά τα παραδείγματα και ίσως μεμονωμένα, αλλά κάθε μεμονωμένο παράδειγμα
μπορεί να είναι και μια κερκόπορτα. Στον
αντίποδα, η στάση ενός φύλακα του μουσείου του Λούβρου, που κατέβασε το κεφάλι
του από ντροπή, επειδή δεν ήξερε την ονομασία του αγάλματος της Νίκης της
Σαμοθράκης στα Ελληνικά (πραγματικό γεγονός και αυτό)!
Είναι οδυνηρή η μέχρι σήμερα διαπίστωση του αποτελέσματος των συνεχών και «μεγάλων εκπτώσεων» στη Παιδεία, που στην αρχή δεθήκαμε
παθητικά, αλλά πολύ γρήγορα φτάσαμε να τις χρησιμοποιούμε ενεργητικά.
Νίκος
Χρ. Παπακωσταντόπουλος, 18.12.2020
Κυριακή 13 Δεκεμβρίου 2020
Βιβλιοπαρουσίαση«ΧΟΡΩΔΙΕΣ ΑΓΓΕΛΩΝ»Συγγραφέας: Βασίλης ΓιάννηςΑυτοέκδοση
Είναι αναμενόμενο όταν βαδίζεις σε
πνευματικά μονοπάτια να συναντάς κι άλλους συνοδοιπόρους. Ένα τέτοιο, πολύ
ευχάριστο συναπάντημα είχα πρόσφατα με τον κ. Βασίλη Γιάννη, που σε μια
πολύ αυθόρμητη και γεμάτη αισθήματα προς το πρόσωπό μου κίνησή του, μου χάρισε
ένα βιβλίο του, με τίτλο «ΧΟΡΩΔΙΕΣ ΑΓΓΕΛΩΝ». Ότι καλύτερο, σκέφθηκα, μόλις διάβασα τον
τίτλο και είδα την εικόνα του εξωφύλλου, «εναρμονισμένα» με τις μέρες Χριστουγέννων που
διανύουμε. Το πνεύμα των ημερών ήταν ένας λόγος παραπάνω που με «ανάγκασαν» να
το ανοίξω αμέσως. Μα το άνοιγμα έφερε την καθήλωση και η καθήλωση και την
απνευστί ανάγνωσή του! Είναι πράγματι μια πνευματική δημιουργία που βρίθει
περιγραφής και συναισθημάτων, με την εγρήγορση και τη συγκίνηση να υπερτερούν. Είναι αλήθεια ότι μια μεγάλη μερίδα
ανθρώπων είμαστε χορτασμένοι από υλικά αγαθά, αλλά πένητες σε πνευματικά. Οι
κοινωνίες μας δεν αποτελούνται από κοινωνίες Αγγέλων. Οι σκεπτόμενοι
άνθρωποι, όμως, οι ακέραιοι άνθρωποι, οι πνευματικά καλλιεργημένοι, οι κήρυκες της
αγάπης-παραδείγματα κάθε Θείας παρακαταθήκης, είναι ο σπόρος. Και ο σπόρος
είναι πάντα σε μικρές ποσότητες, όμως η παραγωγή είναι μεγάλη. Αυτό είναι και
ένα από τα μηνύματα του βιβλίου, στα τρία θέματα, διηγηματικού-μυθιστορηματικού αλλά και βαθειά θρησκευτικού περιεχομένου: «Δώρο Χριστουγέννων», «Λίμνη από βροχή», «Ο διψασμένος βασιλικός». Διαβάζοντας το έργο, ερχόταν συνεχώς στη
μνήμη μου η ευχή προς τον φύλακα Άγγελο του καθενός μας, την ύπαρξη του οποίου
φοβάμαι ότι πολλοί αγνοούμε: «Άγιε Άγγελε, ο εφεστὼς της αθλίας μου ψυχής και
ταλαιπώρου μου ζωής, μη εγκαταλείπης με τον αμαρτωλόν, μηδὲ αποστής απ᾿ εμού δια
την ακρασίαν μου[…]». Φύλακας άγγελος όμως, μπορεί να είναι και κάποιος
άνθρωπος της «διπλανής πόρτας» και η τυχαία (ή μη τυχαία) παρέμβασή του στη
δύσκολη στιγμή να είναι σωτήρια κι αυτό
πολλοί το έχουμε διαπιστώσει και ομολογήσει. Μέρες που έρχονται, λοιπόν, ας μαλακώσουμε
τις καρδιές μας και ας τις κάνουμε σαν των παιδιών. Μην ξεχνάμε ότι «των γαρ
τοιούτων εστὶν η βασιλεία των ουρανών» (Ματθαίου ΙΘ, 14). Αγαπητέ
Βασίλη, Η ανθρώπινη, η ζεστή καλημέρα σου στις
τυχαίες μέχρι τώρα συναντήσεις μας στο δρόμο, κατεδείκνυαν την ευγένειά σου, το επίπεδό σου και την πνευματική σου
καλλιέργεια. Η αυθόρμητη κι ευγενική χειρονομία σου να που προσφέρεις ένα
πνευματικό σου «παιδί», το επιβεβαίωσε με τον πιο ηχηρό τρόπο! Τρόπος έκφρασης
και επικοινωνίας, αλλά και «σπορά» το γράψιμο. Συνέχισε,
λοιπόν, αγαπητέ μου φίλε, να εκφράζεσαι, να επικοινωνείς, αφού τόσο όμορφα το
κατέχεις και το μπορείς! Συνέχισε και τη γόνιμη σπορά σου! «Αν δεν
σπείρουμε, τί θα φάμε κι εμείς και τα παιδιά μας;», ήταν πάντα μια
αγαπημένη ερώτηση/ατάκα του πατέρα μου. Μην ξεχνάμε ότι ο σπόρος δεν φυτρώνει πάντα αμέσως! Θα φυτρώσει, όμως, όταν έρθει ο καιρός του! Είναι πολλές οι φορές που βλέπουμε κάποιο έργο χωρίς
να μπορούμε να δούμε τον κατασκευαστή του. Χωρίς σκέψη τότε, λέμε ότι
κατασκευάστηκε από το «τίποτα», όπως πολύ εύστοχα το επισημαίνεις στο βιβλίο σου. Σ’ αυτούς
τους ζοφερούς καιρούς του «τίποτα», το αξιόλογο πνευματικό σου έργο είναι ομολογία
πίστεως και «πας όστις ομολογήσει εν εμοί έμπροσθεν των ανθρώπων, ομολογήσω
κἀγὼ εν αυτώ έμπροσθεν Του Πατρός μου του εν ουρανοίς (Ματθαίου Ι, 32). Μαζί με τις ευχές μου για «καλά Χριστούγεννα», με όλους
τους αγαπημένους σου, εύχομαι πάντα να συνοδεύουν κάθε βήμα σου χορωδίες
Αγγέλων! Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 13.12.2020
Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 13.12.2020
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)






