Το «Ό,τι αγαπάω» στα Καλάβρυτα!

Φωτογραφία: ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ ΝΕWS, που κάλυψε δημοσιογραφικά την εκδήλωση

      Τί είναι το «Ό,τι αγαπάω»: Είναι μια δραστηριότητα του καταγόμενου από το Σούβαρδο Καλαβρύτων οικονομολόγου και εκπαιδευτικού Σωτηρίου Χριστόπουλου, που μέσα από αυτή διοργανώνει πολιτιστικές δράσεις ελεύθερης έκφρασης και δημιουργίας, τόσο διαδικτυακές, όσο και φυσικές. Πέραν της κύριας ιδιότητάς του ως εκπαιδευτικός, είναι και ποιητής και συγγραφέας παιδικών βιβλίων.
     Πώς έφτασε το «Ό,τι αγαπάω» στα Καλάβρυτα: Αφού γνωριστήκαμε τελείως αναπάντεχα με το Σωτήρη Χριστόπουλο σε μια φιλολογική εκδήλωση στην Αθήνα και είδαμε ότι έχουμε κοινά ενδιαφέροντα, είπαμε να το «προχωρήσουμε παραπέρα». Έτσι, διοργανώσαμε μια πνευματική εκδήλωση στα Γιάννενα τον Οκτώβριο του 2025, στα πλαίσια του «Ό,τι αγαπάω» και με τον ίδιο τίτλο, που την κύρια πρωτοβουλία και δραστηριότητα είχε ο ίδιος, σε στενή συνεργασία εκεί με την νεαρή-εκκολαπτόμενη ποιήτρια Βασιλική Παπαδοπούλου. Υπερ-πολύτιμη η βοήθεια στην Ηπειρώτικη πρωτεύουσα και από δύο πολύ αγαπημένες – αδελφικές φίλες, την αρχαιολόγο Κωνσταντίνα Ζήδρου και τη φιλόλογο Μαρία Βλάχου. Η βεντάλια άνοιξε και γνωριστήκαμε και συνεργαστήκαμε με πολλές ακόμα προσωπικότητες του πνεύματος εκεί. Στο τελείωμα της εκδήλωσης, συναντήθηκαν την ίδια στιγμή οι σκέψεις μας με το Σωτήρη: «Δεν κάνουμε και στα Καλάβρυτα κάτι τέτοιο;»!
     Πώς οργανώθηκε για τα Καλάβρυτα:  Από τη στιγμή εκείνη το μυαλό μας άρχισε να δουλεύει για το «στήσιμο» στον τόπο μας, με τις κύριες κινήσεις, τον πρωταγωνιστικό ρόλο και το συντονισμό να ανήκουν στον ίδιο τον δημιουργό του «ό,τι αγαπάω», τον Σωτήριο Χριστόπουλο, παίρνοντας σιγά-σιγά ένα «άρωμα» «Ό,τι αγαπάω – αγαπάμε Καλάβρυτα». Διερευνητικά στην αρχή και πιο ζεστά μετά αρχίσαμε να καλούμε φίλους και γνωστούς Καλαβρυτινούς λογοτέχνες, «όπου γης», για τις 25 του Γενάρη 2026, στα Καλάβρυτα, φυσικά, και αυτοί με τη σειρά τους δικούς τους γνωστούς και φίλους Καλαβρυτινούς ομότεχνους. Πολύ γρήγορα οι σκέψεις μας αμβλύνθηκαν και αποφασίσαμε να καλέσουμε φίλους μας-προσωπικότητες του πνεύματος που πιστοποιημένα αγαπούν τα Καλάβρυτα. Από την αρχή έλαβε ενεργά μέρος στο συντονισμό, στις σκέψεις/ιδέες και τις προσπάθειες και η παγκοσμίως αναγνωρισμένη και πολυβραβευμένη Καλαβρυτινή ποιήτρια Παρασκευή (Βούλα) Μέμου, από το Σκεπαστό. Τα τηλεφωνήματα, τα e-mail τα sms μεταξύ μας πολλά και καθημερινά. Οι ανταλλαγές σκέψεων και προβληματισμών, έρχονταν η μία μετά την άλλη και προθέτονταν στο «οικοδόμημα». Ύστερα από επικοινωνίες του ο Σωτήρης, κατόρθωσε ο Δήμος Καλαβρύτων να θέσει υπό την αιγίδα του την πνευματική αυτή συνάντηση, στο πολυδύναμο πνευματικό κέντρο και παραχώρησε ευγενώς το χώρο! Με πρωτοβουλία και ενέργειες της Βούλας, μισθώσαμε λεωφορείο από την Αθήνα, για την ευκολότερη ομαδική και αυθημερόν επιστροφή μας από τα Καλάβρυτα.
     Η 25^η Ιανουαρίου έφθανε. Μεγάλωνε το άγχος και εντείνονταν οι προετοιμασίες για τις συμμετοχές για και το πρόγραμμα, την κάθε λεπτομέρεια του συντονισμού και την όσο καλύτερη επιτυχία μπορούσε να επιτευχθεί. Αρκετοί απ’ όσους προσκλήθηκαν, δήλωναν αδυναμία για τη συμμετοχή τους. Οι απώλειες μεγάλωναν τις τελευταίες μέρες, αφού και οι ιώσεις είχαν την «τιμητική» τους. Δεν μείναμε όμως εδώ. Μπροστάρης πάντα ο Σωτήρης, «εφεύρε» την βινεοσκοπημένη και μαγνητοφωνημένη συμμετοχή τους, μαζί με κάποια φωτογραφία τους. Συμφωνήσαμε τότε, τόσο για τους παρόντες, όσο και για τους απόντες, να τηρηθεί το εξής πρωτόκολλο: Καθένας που θα καλείται στο βήμα να απαγγείλει στίχους από κάποιο ποίημα του ή να διαβάσει κάποιο απόσπασμα κειμένου του, με σκοπό την καλύτερη γνωριμία πάντα, να προηγείται/να αναγιγνώσκεται από την ομάδα συντονισμού ένα σύντομο βιογραφικό του, τόσο για τους παρόντες, όσο και για όσους δεν μπόρεσαν να προσέλθουν. Ύστερα από κοινή απόφαση, την ομάδα συντονισμού στην έδρα (στο «πάνελ»), απετέλεσαν οι: Σωτήριος Χριστόπουλος, Νίκος Παπακωνστνατόπουλος και η εκκολαπτόμενη ποιήτρια Σωτηρία Δριμάλα. Η σύνθεση αυτή είχε και το συμβολισμό της: Ηλικίες τριών γενιών, εκπροσωπώντας την εμπειρία, τη δράση και την συνέχεια της πνευματικής σκυταλοδρομίας. Επικουρικά στην ομάδα των τριών συμμετείχαν η Βούλα Μέμου και ο Κωνσταντίνος Νικολόπουλος-Καμενιανίτης.
     Αμέσως με το που ξεκινήσαμε από την Αθήνα (Ομόνοια), οι γνωριμίες ήταν ενθουσιώδεις! Μεγαλώνοντας η παρέα μας στην Κόρινθο, με τον κ. Γιάννη Μπάρτζη και την κ. Δέσποινα Στίκα, μεγάλωσε και ο ενθουσιασμός!
     Αφού συγκεντρωθήκαμε στο χώρο του πνευματικού κέντρου του δήμου, ήμαστε συνεπείς και στην έναρξη της εκδήλωσης. Το ενδιαφέρον και ο ενθουσιασμός φάνηκαν από την αρχή. Τιμής ένεκεν, πρώτοι κλήθηκαν στο βήμα μετά την έναρξη-σύντομη εισήγηση του Σωτήρη Χριστόπουλου, οι επισκέπτες-φίλοι των Καλαβρύτων και των Καλαβρυτινών, ως επιτάσσει η δεοντολογία της φιλοξενίας. Ενδιάμεσα παρεμβάλλονταν μουσική και τραγούδια, από φτασμένους στην κορυφή καλλιτέχνες: Τον Βασίλειο Παπακώστα στο λαϊκό τραγούδι και τον λάτρη και εκφραστή της γνήσιας-ατόφιας δημοτικής μουσικής μας παράδοσης Χαράλαμπο Γιαννόπουλο, που προθυμοποιήθηκαν-αποδέχτηκαν με πολύ ενθουσιασμό για τη συμμετοχή τους. Σημειώνουμε εδώ, ότι ο δικαστικό, λογοτέχνης και μουσικός λάτρης της μουσικής Βασίλειος Παπακώστας. Τον κ. Παπακώστα συνόδευε η σύζυγός του Ισμήνη και ο γιος τους Ηλίας, ο οποίος συνόδευσε τον πατέρα του στο τραγούδι με μουσική.
     Ενώ η εκδήλωση εξελισσόταν σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα και με παλμό, το ακροατήριο μεγάλωνε. Καίριες ήταν οι παρεμβάσεις του προέδρου της Παγκαλαβρυτινής Ενώσεως κ. Δημ. Βαρβιτσιώτη και του διευθυντή της ηλεκτρονικής εφημερίδας ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ ΝΕWS και της έντυπης «αδελφής» της ΩΡΑ ΤΩΝ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ Νίκου Κυριαζή, για κάποιο «επόμενο βήμα» στην επανάληψη μιας τέτοιας συνάντησης.  Η συγκίνηση όλων, συμμετεχόντων και παρευρισκόμενων ήταν συνεχής, αφού η πλειοψηφία των απαγγελιών και η ανάγνωση των κειμένων των λογοτεχνών, είχαν σαν θέμα το ολοκαύτωμα των Καλαβρύτων της 23^ης Δεκεμβρίου 1943.   
    Σαν ελάχιστη ένδειξη ευχαριστιών, τιμής κι ευγνωμοσύνης σε όλους, που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα του «Ό,τι αγαπάω - αγαπάμε Καλάβρυτα», είτε διά ζώσης, είτε μέσω ηχητικών και βίντεο, παραθέτουμε αλφαβητικά το όνομά τους, με πρώτους τους φιλοξενούμενους φίλους των Καλαβρύτων:  
-  Ευθυμίου Αντώνης: (Αθήνα): Ποιητής συγγραφέας. 
-  Κούρβας Πάνος (Πύργος Ηλείας): Ποιητής, συγγραφέας.
-  Μπατάλια Αικατερίνη (Αθήνα): Πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών και καλλιτεχνών. Χαιρετισμό της μετέφερε η Βούλα Μέμου και απήγγειλε ποίημα της.
-  Νικολάκη Χρύσα: Αθήνα (ποιήτρια-ραφιοφωνική παραγωγός): -διάβασε ο Αντώνης
-  Pejiovic Slavica (Σερβία): Φωτογραφική παρουσία-απαγγέλθηκε ποίημα της από τον Νίκο Παπακωνσταντόπουλο, αναφερόμενο στην Θυσία των Καλαβρυτινών του 1943. Η Slavica Pejiovic έχει επισκεφθεί τον τόπο μας και έχει εκφράσει την επιθυμία να παρουσιάσει εδώ ποιητική της συλλογή για τα Καλάβρυτα.

-  Παπακώστας Βασίλειος, δικαστικός, λογοτέχνης μουσικός, ο οποίος απήγγειλε και ποίημα και συμμετείχε ενδιάμεσα με μουσική και τραγούδια.
-  Παπακώστας Ηλίας (Αθήνα, γιος του Βασιλείου-φοιτητής Φιλοσοφικής Αθηνών), που τον συνόδεψε με μουσική στο τραγούδι.
-  Βασιλόπουλος Ιωάννης (Λειβάρτζι): Μαθητής Α ΓΕΛ Καλαβρύτων (ηχητική συμμετοχή).
-  Γεωργοπούλου Μαρία: Μαθήτρια Α ΓΕΛ Καλαβρύτων (ηχητική συμμετοχή).
-  Γεώργιος Β. Γκλαβάς (Καστριά): Συγγραφέας, αρθρογράφος, δημιουργός της ΑΜΚΕ ΙΦΙΑΝΝΑΣΑ.
-  Γιαννόπουλος Χαράλαμπος (Κερασιά), συμμετείχε ενδιάμεσα των απαγγελιών-αναγνώσεων με φλογέρα και τραγούδι.
-  Δριμάλα Σωτηρία: Φιλόλογος-Ποιήτρια.
-  Ginger F. Zaimis (Καλάβρυτα): Ποιήτρια, καθηγήτρια πανεπιστημίου στην Αμερική): Κείμενό της για την ποίηση του Σωτήρη Χριστόπουλου διάβασε ο ίδιος, στην αγγλική.
-  Θανόπουλος Θεόδωρος: Εκπαιδευτικός, ποιητής, συγγραφέας (φωτογραφική παρουσία-ποίημα του απήγγειλε ο Ν. Παπακωνσταντόπουλος).
-  Καλαβέσιος: Γεώργιος: Συγγραφέας, ερευνητής, μεταφραστής.
-  Καλδίρης Βασίλειος: Συγγραφέας-τεχνίτης τέμπλων ναών (Ποίημα του απήγγειλε ο Σωτήρης).
-  Κλαμπανάς Νικόλαος (Σούβαρδο): Απόφοιτος δημοτικού, και σημαντική προσφορά στην ποίηση.
-  Κοκκότης Βασίλειος (Καλάβρυτα): Έμπορος, συγγραφέας. (φωτογραφική παρουσία-μαγνητοφωνημένη συμμετοχή).
-  Κυριαζής Νίκος (Λεχούρι): Θεολόγος, δημοσιογράφος, αρθρογράφος, διευθυντής της εφημερίδας ΩΡΑ ΤΩΝ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ και του site ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ NEWS.
-  Κυριακόπουλος Γεώργιος (Πάος): Ιστορικός ερευνητής, συγγραφέας.
-  Λυκούδη Χρύσα (Λυκούρια-Καραμεσινέικα): Συγγραφέας (φωτογραφική παρουσία-ηχογραφημένη συμμετοχή).
-  Μέμου Παρασκευή-Βούλα (Σκεπαστό): Σκηνοθέτις-ποιήτρια παγκόσμιας ακτινοβολίας.
-  Γιάννης Μπάρτζης & Δέσποινα Στίκα (Καλάβρυτα): Εκπαιδευτικοί, συγγραφείς.
-  Μπούρδαλας Παναγιώτης (Κέρτεζη): Φυσικός, εκπαιδευτικός, συγγραφέας.
-  Ναζίρης Χρήστος (Αλισσός-Πάτρα): Συγγραφέας. (ποίημα του απήγγειλε ο Σωτήρης Χριστόπουλος).
-  Αθανάσιος Νασιόπουλος (Άρμπουνα): Καθηγητής Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής-συγγραφέας (Βιντεοσκοπημένη παρουσία).
-  Νικολακοπούλου Χαρά (Καλάβρυτα): Φιλόλογος-συγγραφέας.
-  Νικολόπουλος-Καμενιανίτης Κωνσταντίνος (Καμενιάνοι): Συγγραφέας-λογοτέχνης, τ.   Αντιπρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών.
-  Παπακωνσταντόπουλος Νίκος (Λειβάρτζι): Νοσηλευτής, συγγραφέας-λογοτέχνης-λαογράφος-θεατρικός συγγραφέας.
-  Παπαναγιώτου Ευτυχία (Σκεπαστό): Θεατρική συγγραφέας-αρθρογράφος, ερασιτέχνης ηθοποιός.
-  Ροδόπουλος Γεώργιος (Άνω Λουσοί): Ποιητής, συγγραφέας.
-  Σακελλαριάδης Γεώργιος [Αροανία (Σοποτό)]: Καθηγητής Πανεπιστημίου Indiana των ΗΠΑ, συγγραφέας.
-  Σακελλαρόπουλος Νίκος (Λεχούρι): Ιστορικός ερευνητής-συγγραφέας.
-  Σακελλαροπούλου Ισμήνη (Καλάβρυτα): Σκηνοθέτις, συγγραφέας.
-  Σαρδελιάνος Φίλιππος (Καλάβρυτα): Βιβλιοπώλης, ιστορικός ερευνητής, αρθρογράφος.
-  Σταθακόπουλος Δημήτρης (Λευκάσιο): Δρας Κοινωνιολογίας Παντείου Πανεπιστημίου, δικηγόρος, διπλωματούχος Βυζ. μουσικής, μουσικός, μουσικολόγος, ιστορικός ερευνητής, Οθωμανολόγος, καθηγητής Σχολής Πολέμου Πολεμικού Ναυτικού και της Σχολής Πληροφοριών ΔΙΜΥΠΕ, συγγραφέας.
-  Τζώρτζης Αθανάσιος [Προφήτης Ηλίας (Γκέρμπεσι) Καλαβρύτων]: Ιστορικός ερευνητής-συγγραφέας του μεγάλου (δεκάτομου) Λεξικού της Επαρχίας Καλαβρύτων ως και άλλων ογκοδέστατων ιστορικών βιβλίων.
-  Τσιακούλιας Παναγιώτης (Σκοτάνη): Οικονομολόγος, ερασιτέχνης ηθοποιός, πτυχιούχος Βυζ. μουσικής, συγγραφέας.
-  Φράγκος Παναγιώτης (Λειβάρτζι): Νομικός, δημοσιογράφος, συγγραφέας.
-  Φωτεινόπουλος Χρίστος (Καλάβρυτα): Θεολόγος, συγγραφέας – βραβείο Ακαδημίας Αθηνών.
-  Χαρακτηνιώτη Πατρούλα (Καλάβρυτα): Φιλόλογος, συγγραφέας (ηχογραφημένη συμμετοχή).
-  Χριστόπουλος Θεόδωρος (Σούβαρδο, 1906-1989): Συμμετείχε με ποίημα του που απαγγέλθηκε από τον απόγονό του Σωτήριο Χριστόπουλο.
-  Χριστόπουλος Σωτήριος (Σούβαρδο): Οικονομολόγος, εκπαιδευτικός, ποιητής, συγγραφέας παιδικών βιβλίων.  
     Κοινή διαπίστωση οργανωτικής επιτροπής συμμετεχόντων και κοινού, ήταν ότι «έπεσε ο σπόρος» για κάποιο επόμενο βήμα, που μπορεί να είναι η ίδρυση νομικού φορέα λογοτεχνών και καλλιτεχνών των Καλαβρύτων.
     Μετά την εκδήλωση, αντιπροσωπεία των λογοτεχνών μετάβηκαν στον Τόπο Θυσίας, όπου τήρησαν 1΄ λεπτού σιγή, στη μνήμη των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας της 13^ης Δεκεμβρίου 1943. Εκεί ο Κωνσταντίνος Νικολόπουλος απήγγειλε στίχους από το επικό ποίημα του «Ύμνος στην Καλαβρυτινή Μάνα». Αίσθηση και μεγάλη συγκίνηση προκάλεσε εκεί την συγκεκριμένη στιγμή, που πολλοί επισκέπτες-προσκυνητές του ιερού χώρου -πάνα από πενήντα, ιδίως νέοι και νέες-, τήρησαν μαζί μας σιγή, παρέμειναν στη θέση τους και άκουσαν τον Κωνσταντίνο Νικολόπουλο ν’ απαγγέλει!
     Ακολούθησε συνεστίαση σε εστιατόριο-ψησταριά της πόλης και αναχωρήσαμε «γεμάτοι» Καλάβρυτα!
 

Νίκος Χρ. Παπακωνστνατόπουλος, 28.1.2026

(Σύντομο βιογραφικό διαβάστε ΕΔΩ)

Καστανιά και κάστανο: Ιστορικά, λαογραφικά και άλλα στοιχεία

                                                                                               

     Η καστανιά είναι αιωνόβιο δέντρο και αποτελεί σημαντικό δέντρο της δασικής χλωρίδας της πατρίδας μας, και όχι μόνο. Καταγραφές αναφέρουν (π.χ. Θεόφραστος) ότι η καλλιέργειά της ήταν γνωστή από τους αρχαίους χρόνους, με την ονομασία «Διός Βάλανος». Λέγεται ακόμα, ότι το κάστανο ήταν από τις πρώτες τροφές του ανθρώπου. Ευδοκιμεί σε μεσαίο και μεγαλύτερο υψόμετρο, 400-900 μ. Δεν είναι άγνωστα και μεγάλα ενιαία καστανοδάση σε ορεινά διαμερίσματα. Η ευρεία καλλιέργειά της έδωσε το όνομά της σε τοπωνύμια και χωριά της χώρας μας, όπως τα Καστανοχώρια της Ηπείρου, η Καστανιά της Κοζάνης κ.ά. Επίσης, η οργανωμένη παραγωγή του προϊόντος, έχει δημιουργήσει και τις ομώνυμες γιορτές, π.χ. «γιορτή κάστανου» στη Ροδαυγή Άρτας.
     Η καστανιά είναι δέντρο υπεραιωνόβιο και φυλλοβόλο μεγάλου ύψους, που μπορεί να υπερβαίνει και τα 30 μέτρα. Λέγεται ότι η παλαιότερη και μεγαλύτερη καστανιά στον κόσμο, βρίσκεται ανατολικά της Αίτνας, στην Κατάνια της Σικελία. Η ηλικία της υπολογίζεται ως κάποιων χιλιάδων ετών και η διάμετρος του κορμού της αναφέρεται ως μεγαλύτερη των 50 μέτρων! Είναι γνωστή, μάλιστα και ως «η καστανιά των 100 αλόγων», γιατί σύμφωνα με κάποιο μύθο μύθο, κάτω από τη φυλλωσιά της βρήκε καταφύγιο από μια καταιγίδα η βασίλισσα της Αραγονίας με τους 100 έφιππους ιππότες της!

«Καστανιά των χιλίων αλόγων», στη Σικελία
Εικόνα: https://depositphotos.com/gr/photo/the-hundred-horse-chestnut-in-santalfio-catania-sicily-424009718.html

     Από το ξύλο του δέντρου κατασκευάζονται έπιπλα και δόγες (καμπυλωτές σανίδες) βαρελιών. Δεν είναι τόσο κατάλληλο για το τζάκι, γιατί «σκάει» όταν καίγεται. Το χώμα από τη ρίζα του δέντρου θεωρείται εξαιρετικό για την ανθοκομία. 

     Καρπός της καστανιάς το κάστανο, που η ωρίμασή του σηματοδοτεί και την έναρξη του χειμώνα. Ανήκει στα αγαπημένα, περιζήτητα, εύγευστα και θρεπτικά προϊόντα. Πασίγνωστα και με ευχάριστη γεύση και ως βραστά και ως ψητά. Χρησιμοποιείται πολύ και στη ζαχαροπλαστική (κάνει και πολύ ωραίο γλυκό κουταλιού) και στη μαγειρική, ως απαραίτητο και για τη γέμιση της γαλοπούλας ή του κοτόπουλου για το Χριστουγεννιάτικο τραπέζι. Όταν αποξηραθεί καλά, μπορεί να γίνει και αλεύρι, το καστανάλευρο, χρήσιμο κι αυτό στη ζαχαροπλαστική, ή ακόμα και για την παρασκευή ψωμιού (κεντρική Γαλλία και βόρεια Ιταλία). Πιο αγαπημένη είναι η ποικιλία των μαρονιών, που και μεγαλύτερα είναι και ευκολότερα καθαρίζονται. Παραδοσιακό και το επάγγελμα του εποχικού μικροπωλητή, του καστανά, με τη «φουφού» του σε συνηθισμένα υπαίθρια στέκια των πόλεων, στους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες.

Ο καστανάς, του αγαπημένου και νοσταλγικού μας - παλιού αναγνωστικού της Β΄ Δημοτικού

     Η θρεπτική αξία του κάστανου είναι μεγάλη και όχι κατώτερη από αυτή της γλυκοπατάτας και του καλαμποκιού, η δε θερμιδική του αξία είναι μικρότερη άλλων ξηρών καρπών. Περιέχει σύμπλεγμα βιταμινών Β, νάτριο, κάλιο, ασβέστιο, μαγνήσιο, φωσφόρο, σίδηρο, ψευδάργυρο, συμβάλλοντας και στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Συμβάλει με τις φυτικές ίνες του στην καλή λειτουργία του εντέρου και δεν επηρεάζει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Περιέχει, ακόμα, άμυλο, φυλλικό οξύ και άλλες βιταμίνες, όπως Ε και C.
 
Γνωστές παροιμίες και η σημασία τους:
 
-  «Δεν χαρίζω/χαρίζουμε κάστανα»: Σημαίνει ότι κάποιος «δεν αστειεύεται» και δεν «μασάει τα λόγια του». Σύμφωνα με καταγραφή του λογοτέχνη και ηθοποιού Τάκη Νατσούλη, η φράση προέρχεται από το 1826. Μη μπορώντας ο Ιμπραήμ να καταλάβει τη Μάνη, έστειλε στρατιώτες του ως κατασκόπους στα χωριά της, ντυμένους καστανάδες, για να μάθουν που κρύβονταν τα τοπικά στρατεύματα. Προφανώς οι Μανιάτες περίμεναν κάποια δόλια κίνηση εκ μέρους του εχθρού. Οι πανέξυπνες Μανιάτισσες κατάλαβαν ότι «κάτι δεν πάει καλά» και ειδοποίησαν τους υπερασπιστές της περιοχής τους. Εκείνοι γρήγορα εμφανίστηκαν και αιχμαλώτισαν τους κατασκόπους. Όταν οι «καστανάδες» παραδέχτηκαν το δόλιο ρόλο τους και παρακαλούσαν για τη ζωή τους, οι Μανιάτες απάντησαν ότι «εμείς δεν χαρίζουμε κάστανα»!
-  «Ποιος θα βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά;» ή «ποιος έβγαλε τα κάστανα από τη φωτιά»: Σαν ερώτημα σε ενεστώτα ή μέλλοντα, αναζητείται εκείνος που θα επιχειρήσει μια πολύ δύσκολη αποστολή. Σαν αναφορά στο παρελθόν, λέγεται γι’ αυτόν που τόλμησε εκείνο που κανένας άλλος δεν το είχε επιχειρήσει.
-  «Το κάστανο θέλει κρασί και το καρύδι μέλι»: Δηλώνει ότι για κάθε τι χρειάζεται τον κατάλληλο συνδυασμό του, για να γίνει πιο απολαυστικό. Ως Κρητικό τραγούδι απαντάται με τους στίχους: «Το κάστανο θέλει κρασί και το καρύδι μέλι / και το κοπέλι κοπελιά και η κοπελιά κοπέλι». Και ως Ηπειρώτικο: «Το κάστανο θέλει κρασί και το καρύδι μέλι, / θέλει κι η κόρη το φιλί, πρωί και μεσημέρι».
-  «Δεν τρέχει κάστανο»: Παροιμία που υποδηλώνει απόλυτη αδιαφορία για όσα συμβαίνουν ή για όσο πρόκειται να συμβούν.
-  «Το κάστανο βγήκε από το τσόφλι του»: Η μεταφορική σημασία της παροιμίας, χρησιμοποιείται επιτιμητικά για άτομα που απαρνούνται την ταπεινή καταγωγή τους, υποδηλώνοντας ότι το περιζήτητο κάστανο ξεπροβάλλει μέσα από το ταπεινό - αγκαθωτό και ξυλώδες περίβλημα, την «κηκίδα» και «κηκίδι» (το), κατά την Καλαβρυτινή ντοπιολαλιά.
-  «Βρέξε, Θεέ μου, κάστανα και χιόνισε καρύδια»: Λέγεται για την παθητική στάση ορισμένων, που ονειρεύονται πλούτη χωρίς να κοπιάζουν.
-  «Μ’ έβαλε στο κηκίδι»: Παροιμιώδης έκφραση, που λέγεται για την πολύ δύσκολη θέση («στρίμωγμα») που δέχθηκε κάποιος, για συγκεκριμένο λόγο από εχθρούς, αντιπάλους ή και ανθρώπους του περιβάλλοντός του.
-  «Όταν τρως κάστανα, ξεχνάς τα βάσανα»: Παροιμιώδης έκφραση, που τονίζει τις ευεργετικές ιδιότητες του νόστιμου καρπού στην υγεία.
--------------------------------
Πηγές:
-  Εγκυκλοπαίδεια ΔΟΜΗ
-  Τάκη Νατσιούλη: «Λέξεις και Φράσεις Παροιμιώδεις»
-  Διαδίκτυο
 

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 26.1.2026

https://nikolpapak.blogspot.com/2021/08/blog-post_29.html

Η πόλη Λάρνακα της Κύπρου και οι κατά καιρούς ονομασίες της

Ο ναός του αγίου Λαζάρου στη Λάρνακα της Κύπρου

     Η προγενέστερη ονομασία της πόλης Λάρνακα ή Λάρναξ της Κύπρου, ήταν Κίτιον και είχε ιδρυθεί από Έλληνες αποίκους. Αργότερα ήκμασε ως αποικία των Φοινίκων. Η νήσος εκχριστιανίστηκε από τον άγιο Λάζαρο, που μετά την τετραήμερη ανάστασή του από το Χριστό, διέφυγε στην Κύπρο, όπου έζησε μέχρι και τον δεύτερο θάνατό του. Λίγο αργότερα, οι Απόστολοι Παύλος και Βαρνάβας τον χειροτόνησαν πρώτο επίσκοπο της μεγαλονήσου. Ο μεγαλοπρεπής ναός του αγίου Λαζάρου στην πόλη, κτίστηκε περί το 900 μ.Χ., στο σημείο που ήταν ο τάφος του.
     Στα μεσαιωνικά χρόνια η πόλη μετονομάστηκε σε Αλυκές, από τις φυσικές αβαθείς λεκάνες που είχε και γέμιζαν με θαλασσινό νερό τους χειμερινούς μήνες. Το καλοκαίρι το νερό εξατμιζόταν και το αλάτι έμενε στο έδαφος. Άλλη μια ονομασία της, ήταν Σκάλα, την οποία πρέπει να έλαβε την εποχή της τουρκοκρατίας στη Ελλάδα, λόγω της μεγάλης αποβάθρας στην οποία στάθμευαν τα καράβια. Μετά την καταστροφή της Σμύρνης το 1922, κατέφυγαν εκεί πολλές οικογένειες της πόλης της Ιωνίας.
    Σύμφωνα με την παράδοση, το σημείο που είχε ταφεί ο άγιος Λάζαρος, έπαψε να είναι γνωστό στην περίοδο της αραβικής κυριαρχίας, από το 649. Αργότερα, το 890, πιθανότατα από ανασκαφές, βρέθηκε μια πέτρινη λάρνακα με σκαλισμένη την επιγραφή «Λάζαρος ό τετραήμερος και φίλος του Χριστού». Ένα μέρος των λειψάνων του αγίου, κλάπηκαν κατά την 4^η σταυροφορία και μεταφέρθηκαν στην Κωνσταντινούπολη και από εκεί στη Μασσαλία της Γαλλίας, όπου και χάθηκαν.
     Κατά παλαιότερους συγγραφείς, η ονομασία Λάρναξ/Λάρνακα αποδίδεται στην εύρεση της λάρνακας με τα ιερά λείψανα του αγίου Λαζάρου.

Η πέτρινη λάρνακα του αγίου Λαζάρου

     Ο μεγαλοπρεπής ναός του αγίου Λαζάρου, στην πόλη, είχε τρεις επιβλητικούς τρούλους, που καταστράφηκαν μαζί με το, επίσης, μεγαλοπρεπές καμπαναριό, πιθανόν τα πρώτα χρόνια της τουρκοκρατίας και μετατράπηκε σε τζαμί. Μετά το 1850, που οι Οθωμανοί επέστρεψαν την ανέγερση καμπαναριών στους ναούς, ξαναχτίστηκε μεγαλοπρεπές. Πυρκαγιά το 1970 κατέστρεψε μεγάλο μέρος του εσωτερικού του ναού, οι οποίες αποκαταστάθηκαν. Μεταξύ αυτών και το ξυλόγλυπτο τέμπλο.

     Κάποια ακόμη στοιχεία για τη ζωή του αγίου Λαζάρου από την παράδοση, μπορείτε να διαβάσετε από την αρθρογραφία μου στην ηλεκτρονική εφημερίδα ΚΑΛΑΒΡΥΤA NEWS, ΕΔΩ.

----------------------------------------------
Πηγή: Ελένη Παναγιωτοπούλου – Κουρτίδου: «Ταξίδι στην Κύπρο, στο σήμερα και στο χτες».

Πηγή φωτογραφιών: Διαδίκτυο

 

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 20.1.2026

https://nikolpapak.blogspot.com/2021/08/blog-post_29.html

Απαγγελίες μου στο 14ο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης «ΟΡΦΕΑΣ ΣΤΟ ΔΟΥΝΑΒΗ», στη Σερβία

Η προσωπική πρόσκληση (με τη σύζυγό μου) στο Φεστιβάλ "ΟΡΦΕΑΣ ΣΤΟ ΔΟΥΝΑΒΗ"

Σύντομη εισαγωγή:

     Τον Αύγουστο του 2025 ήταν η δεύτερη φορά που συμμετείχα στο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης «ΟΡΦΕΑΣ ΣΤΟΝ ΔΟΥΝΑΒΗ», στη Σερβία, συνοδευόμενος από τη σύζυγό μου και μαζί με τις ποιήτριες Παρασκευή (Βούλα) Μέμου και Εύφη Χατζούλη. Εκεί απήγγειλα επτά (7) ποιήματα σε ισάριθμες εκδηλώσεις, στα πλαίσια του Φεστιβάλ. Επικεντρώθηκα στο θέμα ΑΓΑΠΗ, αφού σ' αυτή ήταν αφιερωμένο το Φεστιβάλ της περασμένης χρονιάς. Η πρώτη απαγγελία μου ήταν σε νεοελληνική απόδοση  «Ο Ύμνος της Αγάπης», όπως έχουν καθιερωθεί να ονομάζονται τα εδάφια 1-13 του ΙΓ΄ κεφαλαίου της Α΄ επιστολής του Αποστόλου Παύλου προς Κορινθίους.
     Όλες οι απαγγελίες  μου (6 δικά μου ποιήματα + 1, ο «Ύμνος της Αγάπης») και το βιογραφικό μου σημείωμα, συμπεριλαμβάνονται στις σελίδες 151-153 του έγκριτου και ευρείας κυκλοφορίας σε όλο τον κόσμο έντυπου περιοδικού MAJDAN της Σερβίας, τεύχος του οποίου εκδόθηκε πρόσφατα και τις παραθέτω σε πιστή αντιγραφή και μετάφραση στα Ελληνικά.
     Για τη συμμετοχή μας στο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης «ΟΡΦΕΑΣ ΣΤΟΝ ΔΟΥΝΑΒΗ 2025» στη Σερβία, διαβάστε σύντομη ευχαριστήρια επιστολή της Ελληνικής αποστολής, εδώ: https://nikolpapak.blogspot.com/2025/09/blog-post.html

     Ευχαριστούμε για άλλη μια φορά την προσωπική αδελφική μας φίλη, φίλη των Καλαβρύτων, Φιλελληνίδα και Πρόεδρο της διοργάνωσης του Φεστιβάλ ΟΡΦΕΑΣ ΣΤΟ ΔΟΥΝΑΒΗ Slavica Pejiovic, τη βιβλιοθήκη και το περιοδικό Majdak, όλη την αγαπημένη συντροφιά του Φεστιβάλ, ευχαριστούμε τη Σερβία!
     Το παραπάνω κείμενο της εισαγωγής παρατίθεται και στη Σερβική γλώσσα:
 
Кратак увод:
 

     У августу 2025. године, други пут сам учествовао на Светском фестивалу поезије „ОРФЕЈ СА ДУНАВА“ у Србији, као члан грчке делегације, у пратњи моје супруге и заједно са песницима Параскевом (Вулом) Мему и Еуфијем Хацулијем. Тамо сам рецитовао шест (6) својих песама на једнаком броју догађаја, у оквиру Фестивала. Фокусирао сам се на тему ЉУБАВ, будући да је то била тема прошлогодишњег Фестивала. Моје прво рецитовање било је у модерној грчкој верзији „Химне љубави“, како се традиционално називају стихови од 1 до 13 13. поглавља Прве посланице апостола Павла Коринћанима.
     Све моје рецитације (6 мојих песама + 1, „Химна љубави“) и моја биографска белешка налазе се на страницама 151-153 престижног и широко тиражираног штампаног часописа МАЈДАН из Србије, чији је један број недавно објављен, и цитирам их у верној репродукцији и преводу на грчки језик.

     Још једном се захваљујемо нашој личној сестринској пријатељици, пријатељици Калаврите, Филеленки и председници организације фестивала ОРФЕЈ НА ДУНАВУ Славици Пејовић, библиотеци и часопису Мајдак, целој вољеној дружини Фестивала, хвала Србијо!    

     За Светски фестивал поезије „ОРФЕЈ СА ДУНАВА 2025“ у Србији, прочитајте кратко писмо захвалности грчке делегације, ОВДЕ:
 https://nikolpapak.blogspot.com/2025/09/blog-post.html
 
=====================
=====================
 
ХИМНА ЉУБАВИ, из Прве посланице апостола Павла
Коринћанима (Ο Ύμνος της Αγάπης, από την πρώτη επιστολή
του Αποστόλου Παύλου στους Κορινθίους)
 
Ако говорим језицима људским и анђеоским, а љубави немам,
говор је мој као звецкајућа међ. И ако имам дар пророштва и знам
све тајне и свако знање о Богу, и ако имам сву веру да бих и горе
премештао, а љубави немам, ништа сам. И ако дам све што имам
сиромашнима и ако предам тело своје на спаљивање, а љубави
немам, ништа ми не користи сва та жртва.
Ко воли, дуготрпљив је и толерантан, има љубазност, трпи и чини
корист и користи својим ближњима. Није љубоморан, нити горд,
не понаша се арогантно и дрско, не мари за своје интересе, не љути
се, нити је бесан. Она никада не чини зло, нити узима у обзир зло
које је претрпела од свог ближњег. Не радује се када види да је
неправда учињена, већ се радује када види да истина побеђује.
Љубав увек толерише, увек верује, увек се нада и увек истрајава.
Љубав никада не губи своју вредност и увек остаје јака.
 
Μετάφραση στα Ελληνικά (Ο Ύμνος της Αγάπης, από την πρώτη επιστολή

του Αποστόλου Παύλου στους Κορινθίους):
 
Αν ομιλώ όλες τις γλώσσες των ανθρώπων και των αγγέλων,
αλλά δεν έχω αγάπη,
ο λόγος μου είναι κύμβαλο που αλαλάζει.
Και αν έχω το χάρισμα της προφητείας
και γνωρίζω όλα τα μυστήρια
και όλη τη γνώση του Θεού
κι αν έχω όλη την πίστη,
ώστε να μετακινώ βουνά, αλλά δεν έχω αγάπη,
δεν είμαι τίποτα.
Κι αν δώσω όλα τα υπάρχοντά μου στους φτωχούς
και αν δώσω το σώμα μου για να καεί,
αλλά δεν έχω αγάπη,
δεν με ωφελεί σε τίποτα.
Αυτός που αγαπάει είναι μακρόθυμος και ανεκτικός,
έχει καλοσύνη,
υποφέρει,
κάνει καλό και ωφελεί τον πλησίον του.
Δεν ζηλεύει,
ούτε υπερηφανεύεται,
δεν συμπεριφέρεται αλαζονικά και με θράσος,
δεν νοιάζεται για τα δικά του συμφέροντα,
δεν θυμώνει,
ούτε εξοργίζεται.
Δεν κάνει ποτέ κακό,
ούτε λαμβάνει υπόψη το κακό που έχει υποστεί από τον πλησίον του.
Δεν χαίρεται όταν βλέπει την αδικία να γίνεται,
αλλά χαίρεται όταν βλέπει την αλήθεια να θριαμβεύει.
Η αγάπη πάντα ανέχεται,
πάντα πιστεύει,
πάντα ελπίζει
και πάντα επιμένει.
Η αγάπη ποτέ δεν χάνει την αξία της
και πάντα παραμένει δυνατή.
 
---------------------------
 
ХРАБРОСТ, НАДА! (Κουράγιο, ελπίδα!)
 
То су патње које доносе ужас чак и нади
и очајнички траже трачак сунца.
Многе вредности су изгубљене, идеали су заборављени
а на њиховом месту се лако рађају тривијалности.
Ратови, убиства, катастрофе, недостаје поштовања
и човек често напушта човека.
Нада, дар којим си остао сам у тегли,
постајеш у непремостивом последњем остатку.
Погледај бадемово дрво, украшено цвећем,
зима цвета, тврдоглаво инсистира.
И ако неки желе да на крају умреш,
имај снажну храброст и остаћеш бесмртан
 
Μετάφραση στα Ελληνικά (Κουράγιο, ελπίδα!):

 

Είναι δεινά που φέρνουνε φρίκη και στην ελπίδα
κι απεγνωσμένα αναζητά να δει μια ηλιακτίδα.

Πολλές Αξίες χάνονται, ιδανικά ξεχνιούνται
κι ευτελισμοί στη θέση τους πανεύκολα γεννιούνται.

Πόλεμοι, φόνοι, συμφορές, ο σεβασμός να λείπει
και άνθρωπος τον άνθρωπο συχνά εγκαταλείπει.
Ελπίδα, δώρο που ’μεινες μονάχη στο πιθάρι,
γίνεσαι στ’ αξεπέραστα στερνό απομεινάρι.
Για κοίτα την αμυγδαλιά, λουλουδοστολισμένη,
μες τους χειμώνες που ανθεί, με πείσμα επιμένει.
Κι αν κάποιοι θέλουνε κι εσύ στο τέλος να πεθαίνεις,
θάρρος να έχεις δυνατό κι αθάνατη θα μένεις.
 
----------------------------------
 
КРИК ПАТЊЕ - антиратни апел (Κραυγή αγωνίας-αντιπολεμική
έκκληση)
 
Рат је апсурдан. Не решава проблеме,
већ само оставља много више за собом.
Неописиво разарање, „спектакл“ који плаши
и свака нова експлозија тресе целу земљу.
Уразумите се, људи, ходајте уједињени.
Ширећи смрт, нећете бити победници.
 
Μετάφραση στα Ελληνικά (Κραυγή αγωνίας-αντιπολεμική

έκκληση):
 
Παράλογος ο πόλεμος. Προβλήματα δεν λύνει,
μόνο πολλά περισσότερα στο πέρασμά του αφήνει.
Καταστροφές ανείπωτες, «θέαμα» που τρομάζει
και κάθε νέα έκρηξη όλη τη γη ταράζει.
Συνετιστείτε, άνθρωποι, βαδίστε μονιασμένοι.
Σκορπίζοντας το θάνατο, δεν θα ’στε οι κερδισμένοι.
 
-----------------------------
 
СА ЦВЕЋЕМ - до Хелен!   (Με λουλούδια - στην Ελένη)!)

 
Сваки пут када ти поклоним прелепо цвеће,
где сам први пут рекла „Волим те“, свиђа ми се и окрећем се.
Они знају боље него да ти кажу толико тога,
шта сам језик није довољан да ти каже!
 
Μετάφραση στα Ελληνικά (Με λουλούδια - στην Ελένη!):

 

Κάθε φορά που όμορφα λουλούδια σου χαρίζω,
κει που πρωτόπα «σ’ αγαπώ» μ’ αρέσει και γυρίζω.
Ξέρουν αυτά καλυτέρα για να σου λένε τόσα,
όσα δεν φτάνει να σου πει μονάχη της η γλώσσα!
 
-------------------------
 
ПРОЛЕЋНА ЗОРА (Ανοιξιάτικο ξημέρωμα)
 
Небеско јутро, пролећна магија,
подсећа на Свети Олтар и бескрвну жртву!
Химне Творцу, славуји,
осећате се као да су око вас хиљаде цркава!
Како вас тренуци испуњавају душевним миром,
божанском, такорећи, преданошћу, благословом природе!
 
Μετάφραση στα Ελληνικά (Ανοιξιάτικο ξημέρωμα):

 
Παραδεισένιο πρωινό, της άνοιξης μαγεία,
θυμίζει Αγία Τράπεζα κι αναίμακτη θυσία!
Ύμνοι για το Δημιουργό οι αηδονοφωνούλες,
νοιώθεις να είναι γύρω σου χιλιάδες εκκλησούλες!

Πώς σε γεμίζουν οι στιγμές με ψυχική ηρεμία,
με Θεία, λες, κατάνυξη, της φύσης ευλογία!
 
------------------------------
 
ПУН МЕСЕЦ (Φεγγάρι ολόγιομο)
 
Пун месецу, драги мој месецу,
ти си светли бисер неба,
испуњаваш дивљу ноћ миром,
твоја светлост у свету ти даје радост.
Хиљаде песама је написано о теби,
и безброј тајни се чувају у теби.
Трчиш преко небеског свода и бдиш у тами,
летима, зимама и пролећним вечерима.
Ти обасјаваш планине, мора, равнице,
испуњаваш наша срца многим надама.
 
Μετάφραση στα Ελληνικά (Φεγγάρι ολόγιομο):

 
Φεγγάρι ολόγιομο, καλό μου φεγγάρι,
τ' ουρανού εσύ φωτεινό μαργαριτάρι,
την άγρια νύχτα γεμίζεις γαλήνη,
χαρές η θωριά σου στον κόσμο σου δίνει.
Χιλιάδες τα τραγούδια για σένα γραμμένα,
κι άπειρα μέσα σου μυστικά φυλαγμένα.
Στο στερέωμα τρέχεις κι αγρυπνάς στα σκοτάδια,
καλοκαίρια, χειμώνες κι ανοιξιάτικα βράδια.
Βουνά, πέλαγα, κάμπους φωτίζεις,

μ' ελπίδες πολλές τις καρδιές μας γεμίζεις.
 
-------------------------------
 
 
ТРЕНУЦИ СУМРАКА  (Στιγμές του δειλινού)
 
У црвенилу заласка сунца, у лепотама запада
не пропусти тренутак да станеш, тренутак да се испуниш!...
Живот галопира и концепти су пуни,
одмерених радости и оних прогоњених.
Неуспехе дана, заборави на неко време.
Мале тренутке заласка сунца, задржи их за себе!
 
Μετάφραση στα Ελληνικά (Στιγμές του δειλινού):

 

Στα κόκκινα του δειλινού, στις ομορφιές της δύσης
μη χάσεις λίγο να σταθείς, στιγμές για να γεμίσεις!...
Τρεχ’ η ζωή καλπάζοντας κι οι έννοιες φορτωμένες,

με μετρημένες τις χαρές κι αυτές κυνηγημένες.
Της μέρας τις αναποδιές, για λίγο ξέχασέ τες.
Μικρές στιγμές του δειλινού, για σένα κράτησέ τες!
 
==========================
  
Биографија:
 
     Никос Папаконстантопулос (Νίκος Παπακωνσταντόπουλος)
рођен је у Ливарцију, општина Калаврита. Студирао је медицинску
негу и радио као медицински техничар. Написао је и објавио 15
књига са песмама, кратким причама, романима, фолклором и
хроникама. Једна од његових драма је изведена и имала је велики
успех две године. Две друге биће објављене касније. Књижевни је
уредник и допринео је публикацији књига својих пријатеља. Пише
у новинама и часописима. Његов лични блог садржи преко 650
тема. Ово је други пут да учествује на фестивалу „ОРФЕЈ СА
ДУНАВА“.
Члан је Савеза грчке књижевности, а у прошлости је био и
члан Грчког фолклорног друштва. Његова интелектуална дела су
истакнута и награђивана на књижевним конкурсима, објављена су
у страним књигама и часописима, а удружења и институције су га
почаствовале за његов допринос књижевности.
Међу његовим омиљеним грчким писцима су: Кристалис,
Пападијамантис, Соломос, Палама, Дросинис, Ксенопулос,
Кариотакис, Варналис, Каркавицас, Лоундемис, Венезис итд.
Ожењен је Елени Галиу из Горгомилоса, Превеза, и имају
двоје деце.
 
Μετάφραση στα Ελληνικά (Βιογραφικό σημείωμα):
 
     Ο Νίκος Παπακωνσταντόπουλος γεννήθηκε στα Λειβάρτζι Καλαβρύτων. Σπούδασε νοσηλευτική και εργάστηκε ως νοσηλευτής. Έγραψε και εξέδωσε 15 βιβλία με ποιήματα, διηγήματα, μυθιστορήματα, λαογραφικά και χρονογραφήματα. Το θεατρικό του έργα παίχτηκε και σημείωσε μεγάλη επιτυχία για δύο χρόνια. Δύο άλλα θα εκδοθούν αργότερα. Είναι λογοτεχνικός επιμελητής και έχει συμβάλει στην έκδοση βιβλίων φίλων του. Γράφει σε εφημερίδες και περιοδικά. Το προσωπικό του ιστολόγιο περιέχει πάνω από 650 θέματα. Είναι η δεύτερη φορά που συμμετέχει στο φεστιβάλ «ΟΡΦΕΑΣ ΣΤΟΝ ΔΟΥΝΑΒΗ».
     Είναι μέλος της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών, ενώ στο παρελθόν ήταν και μέλος της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας. Τα πνευματικά του έργα έχουν διακριθεί και βραβευτεί σε λογοτεχνικούς διαγωνισμούς, έχουν δημοσιευτεί σε ξένα βιβλία και περιοδικά, ενώ έχει τιμηθεί από συλλόγους και φορείς για την προσφορά του στη λογοτεχνία.
     Από τους αγαπημένους του Έλληνες συγγραφείς είναι οι: Κρυστάλλης, Παπαδιαμάντης, Σολωμός, Παλαμάς, Δροσίνης, Ξενόπουλος, Καριωτάκης, Βάρναλης, Καρκαβίτσας, Λουντέμης, Βενέζης κ.λπ.
     Είναι παντρεμένος με την Ελένη Γάλλιου από τον Γοργόμυλο Πρέβεζας και έχουν δύο παιδιά.

Φωτογραφία μου, που συνοδεύει το βιογραφικό 
και τα ποιήματά μου στο περιοδικό MAJDAN

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 7.1.2026

https://nikolpapak.blogspot.com/2021/08/blog-post_29.html

 
 
 
 
 
 

Προσωπική πνευματική ανασκόπηση 2025

Οι επισκέψεις στο ιστολόγιό μου το 2025 και οι χώρες του πλανήτη που το παρακολουθούν

     

     Πολύ καλή – πλούσια και η προσωπική μου πνευματική σοδειά για το 2025. Σημειώνω:
✔ Την έκδοση του βιβλίου μου – συλλογή ευθυμογραφημάτων με τον τίτλο «Εύθυμες ιστορίες της καθημερινής ζωής», από τις «Εκδόσεις Συμπαντικές Διαδρομές», τις οποίες ευχαριστώ.
✔  Ένα ακόμα βιβλίο, διήγημα, που φιλοδοξώ να εκδοθεί τους πρώτους μήνες του 2026.
✔ Μία μεγάλη τιμητική διάκριση «ειδικό βραβείο ποίησης», από τη συμμετοχή μου στον Ετήσιο Πανελλήνιο και Παγκύπριο Διαγωνισμό Ποίησης της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών. Πρόκειται για το σατιρικό ποίημα «Παραινέσεις προς “Μαυρογιαλούρους”». Οι τιμητικές διακρίσεις θα απονεμηθούν αργότερα, τους πρώτους μήνες του 2026.
✔ Ανάγνωση 17 βιβλίων.
✔  Εξήντα (60) αναρτήσεις στο προσωπικό μου ιστολόγιο «Νικόλαος Παπακωνσταντόπουλος BLOG» (https://nikolpapak.blogspot.com/), λογοτεχνικού και λαογραφικού περιεχομένου. Οι δεκατρείς (13) από αυτές είναι βιβλιοπαρουσιάσεις.
✔ Συμμετοχή στο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Ποίησης «Ορφέας του Δούναβη», στη Σερβία, με βράβευση και εκεί.
✔ Μια ανάσα από 82.000 οι επισκέψεις/αναγνώσεις στο ιστολόγιό μου (81.972). Εδώ ευχαριστώ θερμά ΟΛΕΣ και ΟΛΟΥΣ που αναζητούν τα θέματά μου.
✔  Αρκετές δημοσιεύσεις στον έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο.
     Πάγιες και διαρκείς πάντα οι ευχαριστίες μου και στην οικογένειά μου, τη σύζυγό μου Ελένη και τις κόρες μας Μαρίνα και Αγγελική, για την αμέριστη συμπαράστασή τους και την κατανόησή τους στις πνευματικές μου ανησυχίες. Πάντα με εμπνέουν με την ομορφιά τους και την αγάπη τους!

Το βιβλίο μου «Εύθυμες ιστορίες της καθημερινής ζωής»

Τιμητική διάκριση από τη συμμετοχή μου στο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Ποίησης
«Ορφέας του Δούναβη»

Η προαναγγελία βραβεύσεων στον διαγωνισμό ποίησης 2025
από τις σελίδες του περιοδικού «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ»
της ΕΝΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΩΝ

                                          

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 28.12.2025
https://nikolpapak.blogspot.com/2021/08/blog-post_29.html

Ο κουρασμένος καθρέφτης (διήγημα)

     Μοναχοπαίδι και φτωχός βιοπαλαιστής του χωριού ο Σωκράτης. Με το ζόρι τελείωσε το δημοτικό, όχι επειδή δεν έπαιρνε τα γράμματα. Τα έπαιρνε και τα παραέπαιρνε. Οι ανάγκες για τις δουλειές, όμως, δεν τον άφηναν. Φιλότιμος πάντα, έβλεπε και τις αδυναμίες των δικών του, κυρίως του πατέρα του που είχε και μια μικροαναπηρία από τον πόλεμο, και δεν πήγαινε πάντα σχολείο. Δύσκολοι και οι καιροί, λίγο μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο και τον σπαρακτικό εμφύλιο που τον ακολούθησε, έπρεπε να δώσουν προτεραιότητα στην επιβίωσή τους. Πολύ μικρή η περιουσία των γονιών του, με λίγα στρέμματα χωράφι και ένα μικρό κοπάδι κι αυτή κληρονόμησε κι ο Σωκράτης. Δούλεψε σκληρά και τίμια. Έβλεπε άλλα παιδιά να περνάνε στο γυμνάσιο και να προχωράνε στα γράμματα και του κακοφαινότανε, αλλά ένοιωθε ανακούφιση που ήταν «δεξί χέρι» των γονιών του. Πάντα προσέτρεχε και σε κάθε ανάγκη των συγχωριανών του. Μα σε χαρά, μα σε πόνο, μα σε λύπη, ήταν από τους πρώτους. Στο φτωχοχώρι του όλοι τον σεβόντουσαν και όλοι τον υπολόγιζαν, όχι μόνο για την δύναμή του, αλλά για την προθυμία του και την τιμιότητά του κυρίως. Του δόθηκαν ευκαιρίες να ζήσει μια καλύτερη ζωή στην κοντινή ή σε κάποια άλλη πόλη, αλλά δεν το βάσταγε η ψυχή του ν’ αφήσει τους δικούς του και να φύγει.
     Η τιμιότητά του δεν τον άφησε να «πάει χαμένος». Κάπου στα τριανταπέντε του χτύπησε η καρδιά του για τη Χρυσάνθη, μια ομορφοκοπέλα από το διπλανό χωριό. Ένας μικρός λόφος χώριζε τα χωριά τους κι από μικρό κορίτσι τη γνώριζε. Μα σαν την είδε εκείνη τη φορά στον κάμπο να θερίζει καλύτερα κι από άντρας, το βλέμμα του σταμάτησε επάνω της! Το προξενιό, που απαραίτητα απαιτούσε το πρωτόκολλο της εποχής, δεν χρειάστηκε καθόλου προσπάθεια να «δέσει».
     Έγινε μεγάλο γλέντι στο γάμο τους, που έμεινε και για μέτρο σύγκρισης για προηγούμενους και επόμενους γάμους: «Σαν το γάμο του Σωκράτη και της Χρυσάνθης, είχαμε πολλά χρόνια να δούμε και θα περάσουν άλλα τόσα να ξαναδούμε τέτοιον!», έλεγαν κι από το ένα χωριό και από το άλλο.
     Στο χρόνο επάνω, το φτωχικό τους ζωντάνεψε με τις φωνούλες, τα παιχνίδια και τις χαρές και την ευτυχία που χάρισε και στους τέσσερις η κορούλα τους. 'επτά μήνες μετά την βάφτισαν, δίνοντάς της το όνομα της γιαγιάς: Θωμαή. 
     Λίγο καιρό μετά, έχασε τους γονείς του ο Σωκράτης, τον ένα μετά τον άλλον και σε μικρό χρονικό διάστημα. Έφυγαν ευχαριστημένοι, που ο μοναχογιός τους είχε κάνει μια ευλογημένη οικογένεια. Ευχαριστημένοι και που μπόρεσαν να τον μπολιάσουν με τις Αξίες, στις οποίες έμειναν και οι ίδιοι αταλάντευτα προσηλωμένοι σε όλη τη ζωή τους.
     Η Θωμαή μεγάλωνε, παίρνοντας και αυτή τις ίδιες αρχές από του γονείς της. Όραμα του Σωκράτη και της Χρυσάνθης, ήταν ν’ αγωνιστούν, για να μην στερηθεί το παιδί τους όσα στερήθηκαν οι ίδιοι, τους δύσκολους καιρούς μετά τους πολέμους. Απαραίτητα κάθε Κυριακή και κάθε γιορτή στην εκκλησία, τουλάχιστον με έναν από τους δυο γονείς της, αν δεν μπορούσε ο άλλος. Είχαν μεγαλώσει τώρα οι δουλειές τους με λίγα πρόβατα ακόμα από την προίκα της Χρυσάνης, που αβγάτισαν το κοπάδι του. Μεγάλη ευλογία και το ποτιστικό χωράφι, προίκα της κι εκείνο και πολύ αποδοτικό. Απαραίτητα κάθε Σάββατο απόγευμα και στο κατηχητικό η Θωμαή, που έκανε στα παιδιά ο παππάς του χωριού τους, ένας αγιασμένος άνθρωπος, άξιος και φωτισμένος λειτουργός. Ένας μετά τον άλλον και οι έπαινοι από τους δασκάλους της και στην τελευταία τάξη κράτησε τη σημαία. Με άριστα το απολυτήριο του δημοτικού, με άριστα η επιτυχία της και στο γυμνάσιο, στο κοντινό κεφαλοχώρι. Νέοι και μεγαλύτεροι έπαινοι τώρα από τους καθηγητές της για την απόδοσή της. Μα στις δύο τελευταίες τάξεις, κάπως άρχισε να χαλαρώνει. Μετά από εκείνο το τριήμερο ταξίδι της στη πόλη με δυο συμμαθήτριές της, γύρισε άλλος άνθρωπος. «Είδα πώς ζει ο κόσμος παραπέρα κι εγώ δεν θα σκλαβωθώ ούτε στα χωράφια σας, ούτε στο “καλό κορίτσι” και στην “καλή γυναίκα” που όλο μου λέτε ότι πρέπει να γίνω», έλεγε και ξαναέλεγε απαιτητικά και με θράσος στους γονείς της.

     Μάταια εκείνοι προσπαθούσαν να την συνετίσουν. Μια μόνιμη ένταση επικρατούσε στο σπίτι, χωρίς να ξέρουν ο Σωκράτης με τη Χρυσάνθη πώς να την χειριστούν και πού μπορεί να βγει αυτό. Πίστευαν ότι μεγαλώνοντας λίγο ακόμα, θα «έπηζε το μυαλό της» και θα έβλεπε ποιο είναι το σωστό. Μα τίποτα. Τελειώνοντας το γυμνάσιο και ενώ είχε όλες τις προϋποθέσεις να σπουδάσει σε κάποια σχολή, εκτός από τις κάποιες οικονομικές δυσκολίες που είχαν στην οικογένεια, δεν ήθελε καθόλου ν’ ακούσει κάτι τέτοιο.
-  Εμείς θα περπατάμε ξυπόλυτοι, αλλά εσύ θα συνεχίσεις τα γράμματα, της έλεγαν μ’ ένα στόμα και οι γονείς της. Μάταια όμως.
-  Θα σας κάνω το χατίρι να τελειώσω το σχολείο, αλλά μέχρι εκεί. Θα πάω να ζήσω στην πόλη. Θα βρω εύκολα δουλειά, θα κάνω γνωριμίες, θα πηγαίνουμε εκδρομές, θα διασκεδάζω, θα περνάω όμορφα.
     Κατάπιναν το φαρμάκι τους ο Σωκράτης με τη Χρυσάνθη. Κάθε φορά που ξεκίναγαν μια συζήτηση γι’ αυτό το θέμα, κατέληγαν με φωνές από τις αντιδράσεις και την τέλεια ανυπακοή της Θωμαής. Ένα από τα πρώτα πράγματα που άλλαξε στη ζωή της μετά το τριήμερο στην πόλη, ήταν το όνομά της. Το έκανε «καλλιτεχνικό», «Θώμη»! Πώς να έβγαιναν με όλα αυτά στην κοινωνία του χωριού τους οι δικοί της, που ο ένας μετά τον άλλον έδειχναν την μέχρι χτες υπόδειγμα κόρη τους με το δάχτυλο; Αναρωτιόντουσαν συνέχεια «τι έχει φταίξει», μα απάντηση δεν μπορούσαν να βρουν.

      Η «Θώμη» ακολούθησε το δρόμο που είχε η ίδια χαράξει, αγνοώντας και πατέρα και μάνα και κοντινούς συγγενείς που καθημερινά την συμβούλευαν. Λίγες μέρες μετά το απολυτήριο του εξαταξίου γυμνασίου και με βαθμό «σχεδόν καλώς», έφυγε με άλλες δυο συμμαθήτριές της για την πόλη. Ευτυχώς, η διαγωγή της μόνο ήταν η πρέπουσα: «Κοσμιωτάτη».
-  Μόνη μου θα φτιάξω τη ζωή μου. Μην αρχίσετε τις επισκέψεις, για το “τι κάνω και πώς περνάω, αν βρήκα δουλειά κι άλλα τέτοια”», ήταν τα τελευταία της λόγια, αφήνοντας μαραζωμένους τους ανθρώπους που την ανάθρεψαν και την αγαπούσαν όσο τίποτα άλλο και κανένας άλλος στον κόσμο.
-  Δεν θα την αφήσει ο Θεός… Θα δει πώς είναι η ζωή και θα βρει το σωστό δρόμο, ήταν τα πιο συνηθισμένα λόγια από τους συγχωριανούς, να στηρίξουν το Σωκράτη και τη Χρυσάνθη.
     Μια φορά όλη κι όλη που πήρε η μάνα της την απόφαση να πάει στην πόλη να τη συναντήσει, να δει πώς ζει και πώς περνάει, γύρισε στο χωριό άπραγη και πιότερο φαρμακωμένη. Λίγες κουβέντες είπαν μόνο οι δυο τους.
-  Σας είπα πως μόνη μου θα τη στήσω τη ζωή μου και κάνετε πολύ άσχημα που ανακατευόσαστε.
-  Μα, ρε παιδάκι μου, είναι καιρός να δεις κι εσύ τι θα κάνεις. Τα χρόνια περνάνε. Πρέπει να νοικοκυρευτείς, να κάνεις οικογένεια. Άλλα κορίτσια σαν κι εσένα έχουνε παιδιά και περπατάνε και πάνε και σχολείο. Μην αφήνεις τον καιρό και περνάει…
-  Μάνα, αυτά τα έχουμε πει και τα έχουμε ξαναπεί. Εγώ ούτε ευθύνες θέλω, ούτε υποχρεώσεις να με τραβάνε. Θέλω να ζήσω τη ζωή μου χωρίς κανέναν στο κεφάλι  μου και χωρίς έννοιες και σκοτούρες. Να έχω όποτε θέλω τη διασκέδασή μου, τα ξενύχτια μου, τα μπουζούκια μου, τις εκδρομές μου και ότι άλλο γουστάρει η ψυχή μου! Ακόμα μεθυσμένη να με μαζεύουνε, να μην έχω να δώσω λόγο σε κανέναν! Ούτε είμαι απ’ αυτές εγώ, που θα δεσμευτώ μ’ έναν άντρα μόνο… Δεν θα φορέσω καπιστράνα, να με τραβάει ο καθένας από δω κι από κει! Εγώ θα τους τραβάω!
-  Τι να σου πω, ρε παιδάκι μου… Εύχομαι να μην μετανιώσεις κάποτε, ούτε για αυτά που λες, ούτε γι’ αυτά που κάνεις.
-  Μάνα, πρέπει να φύγεις τώρα, γιατί περιμένω κόσμο στο σπίτι…
     Αυτά ήταν να «νέα» που πήγε στον άντρα της από το παιδί τους η Χρυσάνθη.

-  Για λίγο έμεινα στο σπίτι που έχει νοικιάσει. Ένα σπιτάκι δίπλα σε μια πολυκατοικία είναι… Δυο καρέκλες, ένα τραπεζάκι, ένα πρόχειρο νοικοκυριό πρόλαβε να δει το μάτι μου κι ένα διπλό κρεβάτι στο άλλο δωμάτιο, από τη μισάνοιχτη πόρτα. Άρον άρον μ’ έδιωξε, «γιατί περίμενε κόσμο», είπε διπλά και τριπλά φαρμακωμένη στον άντρα της.

-  Διπλό κρεβάτι;… Σόδομα και Γόμορρα!, είπε χαμηλόφωνα, φαρμακωμένος κι ο πατέρας της. Θα πάω να την πιάσω από τα μαλλιά, να τη φέρω πίσω σέρνοντας!, είπε σχεδόν αμέσως, με πολύ θυμό.
-  Καλύτερα άστο… Θα το κάνεις πολύ χειρότερα… Ας τη φωτίσει ο Θεός, ήταν η απάντηση της σκασμένης από τη στενοχώρια Χρυσάνθης.
     Πίκρα πάνω στην πίκρα ο Σωκράτης με την γυναίκα του. Τί να έκαναν, όμως; Με τις «εντολές» που τους είχε δώσει, δεν τους άφηνε περιθώρια. Τους έφταναν όσοι «σκοτωμοί» είχαν προηγηθεί.
    «Ο Θεός να της ανοίξει τα μάτια» Αυτό έλεγαν, αυτό εύχονταν και αυτό προσεύχονταν μέρα και νύχτα. Καταλάβαιναν πως ο,τιδήποτε άλλο θα έκανε το κακό χειρότερο.
     Ο καιρός περνούσε και τα λίγα γράμματά της τα άνοιγαν με λαχτάρα στο χωριό οι γονείς της. Τους απαντούσε πάντα καθυστερημένα ή και καθόλου στα δικά τους γράμματα, και πάντα τυπικά και λιγόλογα: «Περνάω καλά και μην ανησυχείτε για μένα».
     Κάπου στον ένα χρόνο το γράμμα της τους αναπτέρωσε τις ελπίδες. Τους έγραφε ότι είχε καλή δουλειά με καλά λεφτά. Εκεί γνώρισε ένα «καλό παιδί» και θα πήγαιναν μαζί στο χωριό να τον γνωρίσουν. «Μακάρι να είναι όπως μας τα λέει, για να έχει και την προστασία του και να συνετιστεί στη ζωή της», είπαν ο ένας στον άλλον, αλλά με συγκρατημένη αισιοδοξία.
     Στο μήνα επάνω, κατέβηκε από το λεωφορείο στην πλατεία του χωριού, μαζί μ’ έναν αξύριστο νεαρό, με μακριά μαλλιά. Ήταν η πρώτη φορά που ξαναγύριζε στον τόπο της, από την ημέρα που «έριξε μαύρη πέτρα». Τα μάτια των συγχωριανών της που ήταν εκεί, έπεσαν με απορία επάνω τους, ξέροντας από τους γονείς της ότι την περίμεναν. Μόλις έφτασαν στο σπίτι, έμειναν κι εκείνοι σύξυλοι. Το «κατάπιαν» όμως, κι ας τους καθόταν στο λαιμό.
-  Με τον Άλκη θα ζήσουμε μαζί! Τον αγαπάω, με αγαπάει, ταιριάζουμε κι έχουμε τα ίδια όνειρα, ήταν οι κουβέντες της.
     «Μακάρι, αλλά αν τα όνειρα κι αυτουνού είναι σαν τα δικά σου, πολύ το φοβάμαι», ξεροκατάπιε η μάνα της.
     Από τα λίγα που είπαν με τον Άλκη, φαινόταν, όντως, καλό παιδί.
-  Μόλις είδα τους χωριανούς εδώ να με κοιτάζουν περίεργα και τώρα που βλέπω πως με κοιτάζετε κι εσείς το ίδιο, κατάλαβα ότι δεν έπρεπε να έρθω να με γνωρίσετε έτσι και ζητάω συγνώμη. Την επόμενη φορά θα έρθω πολύ διαφορετικά απ’ ότι τώρα.
     Ένοιωσαν να χαίρονται ο Σωκράτης με τη Χρυσάνθη με αυτά του τα λόγια, αλλά η Θωμαή τους έκοψε την ίδια στιγμή τη φόρα.
-  Τι λες αγόρι μου! Τίποτα δεν θα πειράξεις από πάνω σου! Εμένα έτσι μου αρέσεις!
     Κοιτάχτηκαν οι γονείς του μεταξύ τους και ο κόμπος ξαναέκατσε πιο μεγάλος τώρα στο λαιμό τους.
      Τρεις μέρες έμειναν στο χωριό. Όταν ετοιμάζονταν να φύγουν, η μάνα της ξεκρέμασε από τον τοίχο τον μικρότερο από τους δυο καθρέφτες που είχε στο φτωχικό της και της τον έδωσε:
-  Δεν είδα να έχεις καθρέφτη στο σπίτι σου, όταν ήρθα… Πάρε τούτον να κοιτάζεσαι και να βγαίνεις περιποιημένη στη δουλειά σου και όπου αλλού πας, ήταν τα λόγια της.
     Μη καταλαβαίνοντας εκείνη το νόημα της χειρονομίας της, τον πήρε με χαρά.
-  Πράγματι, μου χρειάζεται! Ένας που έχω είναι πολύ μικρός, γι’ αυτό και δεν τον  είδες, της είπε και την ευχαρίστησε.
     Σε κάποιο από τα επόμενα  και αραιά γράμματα στους γονείς της, έγραψε σαν απάντηση για τον Άλκη, που τη ρωτούσαν τι κάνει και ότι τους φάνηκε για καλό παιδί:
     «Πάει ο Άλκης! Δεν ήταν του γούστου μου! Τώρα είμαι με τον Ντίνο!...».
     «Καμιά φορά να κοιτάζεις και τα μούτρα σου στον καθρέφτη που σου δώσαμε, να βλέπεις τί σου λέει κι αυτός», της έγραψαν στο επόμενο γράμμα. Τότε κατάλαβε εκείνη τί νόημα είχε η χειρονομία της μάνας της, όταν της τον έδωσε. Μη χάνοντας χρόνο, σηκώθηκε από την καρέκλα που διάβαζε το γράμμα, να πάει να τον σπάσει! Μα μόλις τον έπιασε στα χέρια της, άλλαξε ξαφνικά γνώμη και τον έβαλε μέσα σ’ ένα σεντούκι με διάφορα ρούχα της.
     «Άκου εκεί! Μου δώσανε και καθρέφτη να μου λέει την αλήθεια! Λες κι εγώ δεν την ξέρω την αλήθεια! Φτάνει που ότι κάνω ευχαριστεί εμένα και δεν μπορεί να έχει λόγο κανένα καθρέφτης», μονολόγησε δυνατά και νευριασμένη, μόλις έκλεισε με θυμό το ξύλινο σεντούκι.

***

     Τα χρόνια περνούσαν και καθεμιά από τις πολλές ασωτίες και καταχρήσεις της, άρχισαν να της αφήνουν σιγά σιγά η καθεμιά το αποτύπωμά της. Μόνοι τους οι γονείς της ανέβαιναν τον ανηφορικό γολγοθά της ζωής τους, με παρέα την πίκρα τους, τη μοναξιά τους και τα γηρατειά τους.
     Ένα μεσημέρι, χτύπησε το κουδούνι της Θωμαής η γειτόνισσά της, η ψιλικατζού.
-  Πού ήσουνα, βρε Θώμη; Έχω έρθει άλλες δυο φορές και σ’ έψαχνα…
-  Γιατί; Τί με ήθελες;
-  Να… Δεν θέλω να σε ταράξω, αλλά δεν μπορώ να μη σου το πω. Γι’ αυτό σε ψάχνω, άλλωστε. Τηλεφώνησε ο ξάδελφός σου ο Αρίστος από το χωριό. Μου είπε ότι σε είχε πάρει και σένα τρείς φορές και δεν σε βρήκε σπίτι…
-  Τι θέλει ο Αρίστος;
-  Κοίτα να κανονιστείς να φύγεις. Πέθανε αιφνίδια ο πατέρας σου, της είπε μουδιασμένα.
     Σαν να την χτύπησε ηλεκτρικό ρεύμα. Σάστισε. Δεν ήξερε τι να κάνει.
-  Θες να σε βοηθήσω, κοπέλα μου; Να φωνάξω την αδελφή μου να μείνει λίγο στο μαγαζί και να ’ρθω να σε βοηθήσω, ή να στείλω εκείνη να σε βοηθήσει;, κατανοώντας ότι δεν είχε ανάγκη τη βοήθεια της ετοιμασίας, αλλά κάποιον να της συμπαρασταθεί.
-  …Όχι… Όχι… Ευχαριστώ θα τα καταφέρω μόνη μου…
     Έκλεισε πίσω της την πόρτα και άρχισε να κλαίει γοερά. Θα έλεγε κανείς πως δεν θα της είχε περάσει ποτέ από το μυαλό ότι κάποια στιγμή θα συμβεί κι αυτό! Πολύ σαστισμένη, δεν ήξερε τι να κάνει και πώς να φερθεί. Άνοιξε το σεντούκι, να βρει μαύρα ρούχα, να ετοιμαστεί και να φύγει. Να μπροστά της τότε και ο καθρέφτης! Τον έσφιξε στο στήθος της, κλαίγοντας ακόμα πιο γοερά:
     «Ευτυχώς, που δεν τον έσπασα τότε!... Είναι από τα λίγα πράγματα που δέχτηκα και πήρα από τη μάνα μου!».
     Μηχανικά κοίταξε μέσα του το πρόσωπό της. Δεν κατάλαβε πώς πέρασαν τόσα χρόνια και είχε αρχίσει να κάνει ρυτίδες που φαίνονταν στο μέτωπό της.
     «Ήθελα να σε σπάσω τότε… Πόσες και πόσες φορές δεν μου είχες πει την αλήθεια, όταν κάθε πρωί καθρεφτιζόμουν σε σένα! Ποτέ μου δεν ήθελα να σε ακούσω. Πώς θα γινόταν τώρα να ξεκινήσω από την αρχή, να φτιάξω τη ζωή μου, όπως την έχουν φτιάξει οι άλλες κοπέλες της ηλικίας μου;».
     «Βαρέθηκα να σου τα λέω τόσες φορές! Πάντα με αγνοούσες! Κουράστηκα! Και για να μη σε βλέπω, με καταχώνιασες στο σεντούκι!», «άκουσε» να της απαντά ο καθρέφτης. «Τώρα πια δεν έχω να σου πω κάτι καινούργιο. Κι αυτό που ζητάς, δεν μπορεί να γίνει πλέον. Η ζωή ποτέ και σε κανέναν δεν ξεκινάει για δεύτερη φορά. Σύρε να χαιρετίσεις τον πατέρα σου κι εκεί μπορεί να βρεις και ν’ ακούσεις κάποιον άλλο καθρέφτη…».

     Βγαίνοντας από το σπίτι, συνάντησε την συμμαθήτριά της στο γυμνάσιο, την Αντιγόνη, που την συνόδευαν οι δυο της γιοι. Ο ένας ετοιμαζόταν για φαντάρος κι ο άλλος τελείωνε το σχολείο. Απόρησε η Αντιγόνη που την είδε με τα μαύρα κι αμέσως έμαθε από την ίδια για το θάνατο του πατέρα της.
     «Κάπως έτσι θα ήμουν κι εγώ, με οικογένεια, με προκοπή κι ανθρώπους να στηριχτώ επάνω τους, αν είχα μυαλό στο κεφάλι μου και δεν τα πέταγα όλα όσα μου έλεγαν οι άνθρωποι που μ’ αγαπούσαν!, ψέλλισε πολύ θλιμμένη και με καταρρακωμένο το ηθικό, συνεχίζοντας το δρόμο της για το σταθμό λεωφορείων, να φύγει για το χωριό.
     Φτάνοντας, άκουσε την καμπάνα να χτυπάει πένθιμα και η θλιμμένη καρδιά της λύγισε. Η αυλή του σπιτιού ήταν γεμάτη κόσμο, για το ξόδι του πατέρα της. Πριν μπει μέσα, ν’ αγκαλιάσει τη μάνα της και να της δείξει έτσι τη συντριβή της και τη μεταμέλειά της, άκουσε να λέει χαμηλόφωνα μια γυναίκα στη διπλανή της, που ούτε η Θωμαή τις γνώριζε, ούτε εκείνες τη Θωμαή:
     «Τον έφαγε ο καημός της κόρης του»!
     Σε λίγο αγκαλιάστηκαν μάνα και κόρη, δίπλα από το φέρετρο με το νεκρό, χωρίς να λένε κουβέντα. Μόνο έκλαιγαν πολύ δυνατά, μένοντας σφιχταγκαλιασμένες για ώρα.
     Λίγο πριν έρθει ο παπάς να ξεκινήσει η κηδεία από το σπίτι, είχε πάρει οριστικά την απόφασή της, βλέποντας τη μάνα της πραγματικό ράκος. Πραγματικό ράκος και η ίδια. Την είχαν αποτελειώσει τα λόγια εκείνης της γυναίκας, πριν μπει στο σπίτι.
-  Μάνα, δεν θα ξαναφύγω! Θα μείνω και θα ζήσουμε μαζί από εδώ και πέρα. Θα κοιτάξω να βρω εδώ καμιά δουλειά και δεν θα ξαναφύγω ποτέ!, της είπε όταν γύριζαν στο σπίτι οι δυο τους, μετά την κηδεία.
-  Σαν τι δουλειά να βρει εδώ, παιδάκι μου;, ήταν η απάντηση και ερώτηση μαζί της πολυβασανισμένης μάνας, που πάνω στον αβάσταχτο πόνο της για λίγο αναθάρρεψε.
-  Στο λεωφορείο που ερχόμουνα, άκουσα ότι ζητάνε μια κοπέλα στο συνεταιρισμό… Αν είμαι τυχερή…
     Την άλλη μέρα κιόλας πήγε στον πρόεδρο του συνεταιρισμού. Ένας καλοκομμένος ανύπαντρος πενηντάρης, που του συστήθηκε:
-  Δεν είμαι και τόσο κοπέλα, αλλά αν νομίζετε ότι σας κάνω, θα μ’ ενδιέφερε πολύ η θέση!
     Ο πρόεδρος την κοίταξε ερευνητικά, έχοντας ακούσει λίγο πολύ και για τη ζωή που έκανε στην πόλη. «Εσένα θα σε χρειαστούμε», σκέφθηκε πονηρά μέσα του και σε λίγο έδωσαν τα χέρια για το διορισμό της! Θέλοντας να του διώξει ευθύς εξ αρχής τις πονηρές σκέψεις, που κατάλαβε ότι περνούσαν από το μυαλό του, με τον τρόπο που την «έκοβε» από πάνω μέχρι κάτω, του είπε ορθά κοφτά, αφού είχε εξασφαλίσει με υπογραφή και το διορισμό της στο συνεταιρισμό:
-  Θέλω να ξέρω το ωράριό μου. Τις ελεύθερες ώρες μου πρέπει να βοηθάω τη μητέρα μου και κάποια απογεύματα και αργίες θέλω να φροντίζω το κλειστό μοναστήρι μας.

 

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 26.12.2025

  https://nikolpapak.blogspot.com/2021/08/blog-post_29.html