Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου 2026

Από πότε και πότε… καβαλάμε το καλάμι;

                                             

     Λέγεται ότι ο βασιλιάς της αρχαίας Σπάρτης Αγησίλαος, αγαπούσε υπερβολικά τα παιδιά του και πολύ συχνά έπαιζε μαζί τους. Καθ’ όλα ανθρώπινο και καθόλου υπερβολικό, αφού όλοι σχεδόν οι γονείς το ίδιο κάνουν. Μια φορά, λοιπόν, στο παιχνίδι επάνω, ο Αγησίλαος καβάλησε ένα καλάμι, δίνοντας σε αυτό σημασία αλόγου και κάνοντας κινήσεις ίππευσης. Πέρασε τότε από το χώρο του παιχνιδιού ένας φίλος του και, βλέποντάς τον, τον πείραξε καλοπροαίρετα. Ίσως και να του είπε: «Βασιλιάς εσύ, πώς πέφτεις τόσο χαμηλά;». Προφανώς ο Αγησίλαος ένοιωσε άβολα και παρακάλεσε τον φίλο του να μην πει σε κανέναν τίποτα για την ιδιαίτερη και ξεχωριστή αυτή στιγμή με τα παιδιά του και γίνει αντικείμενο χλευασμού. Προφανώς του το υποσχέθηκε ο φίλος του, αλλά δεν κράτησε το λόγο του, με αποτέλεσμα να προκληθούν ειρωνικά σχόλια για τον πρώτο πολίτη της πόλης - υπόδειγμα πειθαρχίας.
     Πιθανότατα, λοιπόν, έχει στην αρχαία Σπάρτη τη ρίζα της η παροιμιώδης έκφραση «καβάλησε το καλάμι», που λέγεται για ανθρώπους που, είτε ένεκα κάποιας θέσης, είτε διέπονται από παραλήρημα μεγαλείου στη ζωή τους, φαντάζονται ένα ταπεινό καλάμι για «άλογο» και συμπεριφέρονται ανάλογα!
     Πολλοί και εξ ημών στα παιχνίδια των παιδικών μας χρόνων «ιππεύαμε» πάνω σ’ ένα καλάμι, άλλοτε σ’ ένα ξύλο ή έστω και κάποια πέτρα, ζώντας με την φαντασία την πραγματικότητα. Ανάλογα συμπεριφέρονται συχνά και άνθρωποι μεγάλης ηλικίας, που νομίζουν  ότι «είναι κάποιοι». Και στη χώρα μας έχουμε πολλούς καλαμοκαβαλάρηδες, αρχίζοντας από πολύ ψηλά, ειδικά όταν «προτρέχει η γλώττα της διανοίας»!
------------------------------------  
Πηγή: Τάκη Νατσούλη, «Λέξεις και φράσεις παροιμιώδεις»
 
Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 4.2.2026

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου