Τρίτη 4 Αυγούστου 2020

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: «Με ένα κερί στη Άγιας Νύχτας την υμνολογία», Του Παναγιώτη Αθ. Τσιακούλια, αυτοέκδοση, 2020



                                                                                       
«Την άγια νύχτα τη Χριστουγεννιάτικη λυγούν τα πόδια
και προσκυνούν γονατιστά στη φάτνη τους τ’ άδολα βόδια.
Κι ο ζευγολάτης ξάγρυπνος θωρώντας τα σταυροκοπιέται
και λέει με πίστη απ’ της ψυχής τ’ απόβαθα, Χριστὸς γεννιέται!».

     Είναι παραπάνω από βέβαιο ότι ο συγγραφέας Παναγιώτης Τσιακούλιας, ένοιωσε πολλές φορές αυτούς τους στίχους από το ποίημα «Νύχτα Χριστουγεννιάτικη», του Γ. Δροσίνη, γράφοντας το βιβλίο του, με τίτλο «Με ένα κερί στη Άγιας Νύχτας την υμνολογία». Εφαλτήριο για το πνευματικό του αυτό έργο στάθηκαν ένα προσκυνηματικό ταξίδι του στους Αγίους Τόπους πριν λίγα χρόνια και η θέση του στο δεξιό αναλόγιο.
     Ίσως να σκεφθεί κανείς, ότι μπορεί να είναι «άκαιρο» το βιβλίο αυτό του πολύ αγαπητού φίλου και συντοπίτη Παναγιώτη Τσιακούλια, αφού εκδόθηκε και παρουσιάζεται εν μέσω καλοκαιριού και όχι σε περίοδο Χριστουγέννων, που θα ενίσχυε, υποτίθεται  περισσότερο, τα θρησκευτικά συναισθήματα του αναγνώστη τις συγκεκριμένες μέρες, ως «συγκεκριμένο» βιβλίο. Η απάντηση εδώ μπορεί να έλθει από την ίδια την Εκκλησία μας, αφού κάθε μέρα δυνητικά είναι και ημέρα Χριστουγέννων, Αναστάσεως, Πεντηκοστής, Μεταμορφώσεως, Ευαγγελισμού κλπ. Και γίνομαι πιο σαφής: «Η Παρθένος σήμερον Τον Υπερούσιον τίκτει» (κοντάκιο των Χριστουγέννων), «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου» (από την ακολουθία των Αγίων Παθών της Μεγάλης Πέμπτης), «Σήμερον της ευδοκίας Θεού το προοίμιον» (από την υμνολογία της εορτής των Εισοδίων της Θεοτόκου) «Σήμερον τα κάτω τοις άνω συνεορτάζει και τα κάτω τοις άνω συνομιλεί» (από την ακολουθία του Μεγάλου Αγιασμού των Θεοφανείων), «Σήμερον σωτηρία τω οίκω τούτω ἐγένετο» (Λουκά ΙΘ΄-9, Ευαγγέλιο του Ζακχαίου) κλπ.
     «Τρισδιάστατο» θα μπορούσε να χαρακτηριστεί το παρουσιαζόμενο βιβλίο, αφού αριστοτεχνικά, λογοτεχνικά και θεολογικά ο συγγραφέας «παντρεύει» το τότε και το τώρα με το Τυπικό της Εκκλησίας μας, τις άγιες μέρες της ενανθρωπίσεως Του Κυρίου. «Ακούει» τις πριν αιώνες προφητείες, «επισκέπτεται» το ξυλουργείο του Μνήστορα Ιωσήφ, «ταξιδεύει» μαζί του και μαζί με τη Μαρία (την Παναγία) από τη Ναζαρέτ στη Βηθλεέμ για την απογραφή, «ακολουθεί» τους μάγους, «βρίσκεται» στο βουνό με τους βοσκούς, πού πήραν από τον Άγγελο τον μήνυμα της Θείας Γεννήσεως, νοιώθοντας απέραντα την ευτυχία και την αγαλλίαση του άχυρου του στάβλου, του Κωστή Παλαμά:

«Να ’μουν του στάβλου έν' άχυρο, ένα φτωχό κομμάτι
την ώρα π’ άνοιγ' ο Χριστός στον ήλιο του το μάτι»!

     Με ανάλογο λογοτεχνικό και θεολογικό τρόπο ο συγγραφέας είναι «συνταξιδευτής» και «μοσχοβολιέται από την ευωδία» (Παλαμάς και εδώ-στίχος από το ίδιο ποίημα)  και σε πολλά ακόμα προσκυνήματα της Αγίας Γης, Δεσποτικές και Θεομητορικές εορτές του έτους, παρασύροντας τον αναγνώστη στα προσωπικά του βιώματα και συναισθήματα, με παράλληλη αναφορά στις κατανυκτικές ακολουθίες των εορτών αυτών. Άλλωστε, «σκοπός της Γεννήσεως ήταν η Ανάσταση», όπως σημειώνει και ο ίδιος στο προλογικό σημείωμα του «πρώτου παραρτήματος», σελίδα 198, στο οποίο παραθέτει τα Εωθινά Ευαγγέλια με τη μετάφρασή τους, καθώς και ψαλμούς που τα πλαισιώνουν. Υπάρχει κι ένα «δεύτερο παράρτημα», στη σελίδα 245, όπου παραθέτει προσωπικά παιδικά του βιώματα, ως «προσλαμβάνουσες παραστάσεις» κατά τη συγγραφή του βιβλίου του. Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι, κάνοντας λόγο για τη σφεντόνα του Δαυίδ κατά του Γολιάθ ο Παναγιώτης Τσιακούλιας, ξαναζωντανεύει στη μνήμη μας την πολύ γνωστή σφεντόνα των παιδικών μας χρόνων, μέσα από δικές του θύμισες!
     Το διακοσίων πενήντα πέντε (255) σελίδων βιβλίο είναι καλογραμμένο, δεν κουράζει των αναγνώστη και σίγουρα προσφέρεται για μυημένους και μη. Τους μυημένους αναμφισβήτητα θα τους αγγίξει, αλλά έχει και τη δύναμη να μυήσει και τους «μη». Πολλές, αλλά απαραίτητες και οι παραπομπές για επεξηγήσεις, αλλά και ως πηγές βιβλιογραφίας. Οι εικόνες και με τον τρόπο που παρατίθενται, καταδεικνύουν τη συγγραφική αξιοσύνη του πνευματικού δημιουργού.  

     Αγαπητέ μου φίλε και συντοπίτη Παναγιώτη Τσιακούλια, ευτύχησα που σε γνώρισα και είναι πολύ Λίογο να πω ότι μένω εκστασιασμένος με το βιβλίο σου! Μου αγγίζεις τις ευαίσθητες χορδές του θρησκευτικού μου είναι, που μπόλιασαν καλά μέσα μου οι γονείς μου, οι δάσκαλοί μου και ο παπάς του χωριού μου, ο μακαριστός π. Σωτήριος Κλεπετούνας, τον οποίο διακόνησα ως «παπαδάκι». Με το τέλος του διαβάσματος του εξαίρετου πονήματός σου, «η λαμπάδα δεν κάηκε»! Καίει και με φωτίζει, όπως είμαι απόλυτα βέβαιος ότι θα καίει και θα φωτίζει καθέναν που θα το διαβάζει, γιατί είναι «Φως Χριστού» που «φαίνει πάσι» (εκφώνηση στη Θ. Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων). Είναι «σπόρος», που αναζητεί την «καλή γη» (Λουκά Η΄-15, παραβολή του Σπορέως) και σίγουρα θα τη βρει!
     Σου εύχομαι καλή δύναμη για τη δεδομένη καλή συνέχεια, ως συλλειτουργός του Υψίστου από το δεξιό αναλόγιο, ως πνευματικός δημιουργός, ως δάσκαλος, ως οικογενειάρχης, ως Άνθρωπος.
     Τελειώνοντας, δεν θα μπορούσα ν’ αφήσω «απέξω» αυτούσια την έκφραση ευχαριστιών του συγγραφέα στην ταπεινότητά μου και στην έγκριτη ΩΡΑ ΤΩΝ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ, για την παρουσίαση του βιβλίου του:

   « Νίκο!!!  Νίκο μου, καλή μέρα σε εσένα και σε όλη σου την ευλογημένη οικογένεια. Κάθε επόμενη μέρα μου, έχει να μου δώσει εκπλήξεις από την προσωπικότητά σου, τις γνώσεις σου, τον αδαμάντινο χαρακτήρα που σου έδωσαν οι τραχείες κλιτύες του Ερύμανθου, η αύρα του Χελμού απέναντι, οι στιβαροί γονείς-παιδαγωγοί σου, μα πάνω απ’ όλα η καλή σου προαίρεση, να επιλέξεις τον δρόμο της Αρετής, ο οποίος δρόμος λόγω του ότι λίγοι τον διαβαίνουν, έχει το χρόνο και τον τρόπο να προσφέρει στο διαβάτη του, μαζί με τα αγριόχορτα, τα γαϊδουράγκαθα, και πολλά ταπεινά πανέμορφα αρωματικά λουλούδια.
     Η φτωχή φαντασία μου - και το γράφω όχι ταπεινολογώντας αλλά με πάσαν ειλικρίνεια και επίγνωση-, αδυνατούσε να φαντασθεί μια τόσο καλή, αναλυτική, περιεκτική, εμπεριστατωμένη παρουσίαση του βιβλίου μου. Με άριστη γνώση περί τα εκκλησιαστικά και Θεολογικά θέματα, στα οποία αναφέρεσαι.
     Πολλά τα «ευχαριστώ» μου προς εσέ, προς τον Διευθυντή και το αναγνωστικό Κοινό της  ΩΡΑΣ ΤΩΝ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ».

Λίγα λόγια για το συγγραφέα

     Ο Παναγιώτης Τσιακούλιας γεννήθηκε στη Σκοτάνη Καλαβρύτων. Διαμένει στον Πόρο, όπου είναι πρωτοψάλτης στο Μητροπολιτικό Ι. Ναό Αγίου Γεωργίου. Εκτός από τ. ανώτατος υπάλληλος στη διεύθυνση τελωνείων του υπουργείου οικονομικών, είναι πτυχιούχος βυζαντινής μουσικής και έχει στο ενεργητικό του πολλές συμμετοχές σε θρησκευτικές συναυλίες σε όλη την Ελλάδα, καθώς και σε συναυλίες με κορυφαίους καλλιτέχνες, π.χ. το Γιάννη Μαρκόπουλο. 
       Ταπεινός και αθόρυβος, ως άνθρωπος και ως συγγραφέας, αφού πολλές και αξιόλογες είναι οι πνευματικές του δημιουργίες που δεν έχουν εκδοθεί ή δημοσιευθεί. Μεταξύ των ελάχιστων εκδοθέντων πονημάτων του, είναι και «οι Χαιρετισμοί της Υπεραγίας Θεοτόκου», (πρωτότυπο, με μετάφραση και σχόλια από τον ίδιο), πολυτελής και πολύ προσεγμένη αυτοέκδοση, το 2016.
------------------------------------

Σημείωση: Η ανάρτηση δημοσιεύεται και στην έγκριτη εφημερίδα ΩΡΑ των ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ, φύλλο Ιουλίου 2020.

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 4.8.2020
Σύντομο βιογραφικό δείτε ΕΔΩ

Τρίτη 21 Ιουλίου 2020

Αγία Μαρία Μαγδαληνή: Μία εκ των Μυροφόρων, πρώτη μάρτυς της Αναστάσεως του Χριστού και 13η Απόστολος



    «[…]Διαγενομένου του Σαββάτου, Μαρία η Μαγδαληνή και Μαρία η του Ιακώβου και Σαλώμη ηγόρασαν αρώματα ίνα ελθούσαι αλείψωσιν Αυτόν[...], μας πληροφορεί ο Ευαγγελιστής Μάρκος, (κεφ. ΙΣΤ΄, 1) στο εωθινό Ευαγγέλιο της Κυριακής του Πάσχα, το οποίο αναγιγνώσκεται και την Κυριακή των Μυροφόρων. Η Σαλώμη ήταν πρώτη εξαδέλφη της Παναγίας, με  σύζυγο τον Ζεβεδαίο και γιους τους Μαθητές του Κυρίου Ιάκωβο και Ιωάννη. Μαρία του Ιακώβου-σύζυγος του Κλωπά (Κλεώπα) ήταν, πιθανότατα, μητέρα του Ιακώβου, γιου του Αλφαίου, δεύτερου μαθητή Του Χριστού με το όνομα Ιάκωβος. Επικεντρωνόμαστε περισσότερο στην Μαρία τη Μαγδαληνή, την οποία πολύ εσφαλμένα κάποιοι θεωρούν «αμαρτωλή».
     Ορισμένοι ισχυρίζονται ή πιστεύουν ότι η Μαρία η Μαγδαληνή ήταν η πόρνη που έλουσε με ακριβό μύρο Τα Πόδια του Ιησού, λίγο πριν το Πάθος Του, στην οικία του Φαρισαίου. Από τον βίο της δεν προκύπτει κάτι τέτοιο. Η αγία αυτή της Εκκλησίας μας, καταγόταν από τα Μάγδαλα της Γαλιλαίας και δεν ήταν αμαρτωλή, αλλά άρρωστη-δαιμονισμένη. Όταν άκουσε ότι διέρχεται ο Ιησούς από την περιοχή της, Τον ακολούθησε και της θεράπευσε επτά δαιμόνια. Θεωρείται η δέκατη τρίτη Απόστολος, αφού μετά την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος διακόνησε την πρώτη Χριστιανική Εκκλησία στην Ιερουσαλήμ και μετά ακολούθησε τον άγιο Ιωάννη το Θεολόγο και Ευαγγελιστή στην Έφεσο, όπου και πέθανε. Σημειώνεται δε, ότι κανένας από τους τέσσερις Ευαγγελιστές και κανένας από τους Πατέρες της Εκκλησίας δεν αναφέρει, ούτε "υπονοεί" ότι η Μαρία η Μαγδαληνή ήταν αμαρτωλή.
     Σύμφωνα με εκκλησιαστικούς συγγραφείς, π.χ. τον Θεοφάνη τον Κεραμέα, η Μαρία δεν υπέφερε από επτά δαιμόνια, αλλά από πάθη της ψυχής, όπως τις αντίθετες ενέργειες της σύνεσης, της σοφίας, της βουλής, της χριστιανικής ισχύος, της γνώσεως, της ευσέβειας και του φόβου Θεού. Η γυναίκα που με μύρο και τα δάκρυά της έπλυνε με συντριβή Τα Πόδια Του Ιησού, λίγο πριν το Πάθος Του στην οικία του Φαρισαίου, δεν ήταν η Μαρία η Μαγδαληνή, αλλά μία άλλη αμαρτωλή που μεταμελήθηκε. Κατά τον Ευαγγελιστή Λουκά ήταν «γυνή τις αμαρτωλός εν τη πόλει», που στο συγκεκριμένο Ευαγγέλιο δεν αναφέρεται το όνομά της (Λουκά Ζ΄ 36). Εξ αιτίας παρερμηνειών του Ευαγγελίου, όμως, έχει «επικρατήσει» η εντελώς λανθασμένη αυτή άποψη, που είναι και κατασυκοφάντηση για την αγία.
     Φίλη της Μάρθας και της Μαρίας, αδελφών του Λαζάρου η Ισαπόστολος Μαρία η Μαγδαληνή, ήταν παρούσα στην ανάστασή του, ένεκα της οποίας στερεώθηκε η πίστη της. Ήταν και από εκείνες τις γυναίκες που ακολούθησαν Τον Ιησού στη Σταύρωση, στην Ταφή, καθώς και από τις Μυροφόρες που πήγαν ν’ αλείψουν το Νεκρό Σώμα Του με μύρο στον Τάφο, όπου εκεί πληροφορήθηκαν από τον Άγγελο ότι έχει αναστηθεί, γεγονότα που αναφέρονται από τους Ευαγγελιστές. Ήταν, ακόμη, εκείνη που πρώτη είδε τον Αναστηθέντα Κύριο ως κηπουρό και κλαίγοντας Τον ρώτησε αν είχε πάρει εκείνος το Σώμα του Ιησού από τον Τάφο. Τότε Τον γνώρισε από Τη Φωνή Του, που την κάλεσε με τ’ όνομά της: «Μαρία».

     Σύμφωνα με την παράδοση, η Μαρία η Μαγδαληνή ήταν μάρτυρας και του θαύματος των πέντε άρτων και δύο ιχθύων, με τα οποίο χόρτασαν πέντε χιλιάδες άνδρες. Λέγεται ακόμη ότι ήταν και η γυναίκα που φώναξε με δυνατή φωνή μέσα στο πλήθος «μακαρία η κοιλία η βασάσασά σε και μαστοί ούς εθήλασας» (Λουκά Ι΄, 41). 
     Λείψανα της αγίας Μαρίας της Μαγδαληνής βρίσκονται: Το δεξί της χέρι στη μονή Διονυσίου, το αριστερό της στη μονή Σιμωνόπετρας και τμήμα του αριστερού ποδιού της στη μονή Εσφιγμένου του αγίου Όρους. Μικρότερα τμήματα λειψάνων της βρίσκονται στις μονές Αγίου Γεωργίου Φενεού Κορινθίας και 40 Μαρτύρων Σπάρτης. Λείψανά της βρίσκονται, επίσης, και σε καθολικές εκκλησίες της Ιταλίας και της Γαλλίας. Πέραν της Κυριακής των Μυροφόρων, μνήμη της τιμάται από την Εκκλησία μας και στις 22 Ιουλίου.
 
Απολυτίκιο της αγίας:
 
«Χριστώ τω δι' ημάς εκ Παρθένου τεχθέντι, σεμνὴ Μανδαληνή, ηκολούθεις Μαρία, Αυτού τα δικαιώματα και τους νόμους φυλάττουσα, όθεν σήμερον την παναγίαν σου μνήμην εορτάζοντες, ανευφημούμεν σε πίστει και πόθω γεραίρομεν».
-------------------------------
Πηγές:
- Κατά Μάρκον Ευαγγέλιο
- Κατά Λουκάν Ευαγγέλιο
- Ορθόδοξος Συναξαριστής

Επιμέλεια: Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 21.7.2020




Κυριακή 19 Ιουλίου 2020

«Σαν να σού ’φαγ’ ο γάιδαρος το ψωμί»!



     Με την «απόσυρση» από πολλές δραστηριότητες της ζωής του συμπαθητικού γαϊδαράκου, που ήταν και δεξί χέρι στις δουλειές κάθε μικρού ή και μεγαλύτερου νοικοκυρόσπιτου, μάλλον έχει «αποσυρθεί» και η παροιμιώδης έκφραση «είσαι σαν να σού ’φαγ’ ο γάιδαρος το ψωμί».
     Η έκφραση αυτή προέρχεται, πιθανότατα, από την αδυναμία του γαϊδάρου στο ψωμί, που αν το βρει, το τρώει χωρίς αναστολές. Έτσι λοιπόν, όταν πήγαιναν και δούλευαν στα χωράφια οι άνθρωποι, αν δεν σιγούρευαν και το ψωμί τους και το ζωντανό τους, αυτό με τη μυρωδιά και μόνο το εύρισκε εύκολα και το έτρωγε. Η απώλεια αυτή έφερνε κατήφεια στο νοικοκύρη και η κατήφεια την ανάλογη έκφραση του προσώπου, αφού ήταν αναγκασμένος να δουλέψει νηστικός. Η ερώτηση και η πιθανότερη εξήγηση από τους γείτονές του και τους περαστικούς ήταν συγκεκριμένη: «Πώς είναι έτσι τα μούτρα σου, λες να σού φαγ’ ο γάιδαρος το ψωμί», που συνηθιζόταν/συνηθίζεται να λέγεται όταν βλέπουμε τα μούτρα του φίλου μας ή του γνωστού μας «κατεβασμένα».

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 19.7.2020

Τρίτη 14 Ιουλίου 2020

Το ρήμα «σβερκώνω» και οι σημασίες του


     Βρήκα σε λεξικό το ρήμα «σβερκώνω» και μπορώ να πω ότι εξεπλάγην, αφού αυτό αποτελεί λέξη της Πελοποννησιακής, κυρίως, ντοπιολαλιάς. Το αναζήτησα και σε δύο μεγάλα λεξικά που έχω στη βιβλιοθήκη μου, χωρίς όμως αποτέλεσμα.
     Η κύρια σημασία του προέρχεται, πιθανότατα, από τη λέξη «σβερκιά», που σημαίνει δυνατό χτύπημα στον αυχένα (στο «σβέρκο»). Προφέρεται με το πρώτο γράμμα ως «ζ», όπως και όλες που αρχίζουν από «σ» και το δεύτερο είναι β, γ, ή μ. Στο ουσιαστικό σβερκιά οφείλει και τη σημασία του το ρήμα της ενεργητικής φωνής και δεν το συναντάμε τόσο στον ενεστώτα ούτε σε πρώτο πρόσωπο, αλλά σε χρόνους του παρελθόντος και του μέλλοντος, π.χ. σε σβέρκωσε, θα τον σβερκώσει.
     Στη μέση-παθητική φωνή, όμως, η σημασία του ρήματος είναι διαφορετική. Το «σβερκώνομαι» έχει δύο έννοιες και τελείως διαφορετικές από το ενεργητικό ρήμα, αλλά και διαφορετικές μεταξύ τους. Σημαίνει: 1: πέφτω (από απροσεξία) στο έδαφος με σοβαρές συνέπειες και, 2: πέφτω/ξαπλώνω να κοιμηθώ ύστερα από μεγάλη κούραση (σβερκώθηκα=κοιμήθηκα πολύ βαριά). Σε επιτακτική/προστακτική σημασία («πήγαινε σβερκώσου») έχει την έννοια «πήγαινε κοιμήσου, (π.χ. να ησυχάσουμε από σένα)», (βαριά, σαν να είσαι πολύ κουρασμένος)! Επίσης, αποτελεί και κατάρα: Να σβερκωθείς=να γκρεμιστείς, να τσακιστείς! Το συναντάμε και εδώ στη μέση φωνή, σε δεύτερο και τρίτο πρόσωπο, όπως επίσης και σε χρόνους του παρελθόντος και του μέλλοντος.

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 14.7.2020

Πέμπτη 9 Ιουλίου 2020

Κυνέγειροι των Αξιών

Ο Κυνέγειρος κρατάει το περσικό πλοίο με το χέρι
(Εικόνα: https://www.thoughtco.com/persian-wars-battle-of-marathon-120238)

    
Ο Κυνέγειρος ήταν αδελφός του τραγικού ποιητή Αισχύλου, με τον οποίο πολέμησαν μαζί στη μάχη του Μαραθώνα (490 π.Χ.). Μετά την πρώτη φάση της σύγκρουσης, οι Πέρσες τρομοκρατήθηκαν κι έτρεξαν να φύγουν με το στόλο τους. Στο σκληρό αγώνα που ακολούθησε, ο Κυνέγειρος προσπάθησε να συγκρατήσει ένα περσικό πλοίο με το χέρι του, για να μην αποπλεύσει, μέχρι να έλθουν κι άλλοι συμπολεμιστές του να το καταλάβουν. Τότε ένας πέρσης στρατιώτης του έκοψε το χέρι με το σπαθί του. Αμέσως ο Κυνέγειρος  το κράτησε με το άλλο χέρι, αλλά ο πέρσης του το έκοψε κι αυτό. Τότε προσπάθησε να το συγκρατήσει με τα δόντια του, οπότε του έκοψε και το κεφάλι.
    Για την πράξη του αυτή οι Αθηναίοι ανακήρυξαν ήρωα τον Μαραθωνομάχο Κυνέγειρο, ενώ ο ζωγράφος Πολύγνωτος αποθανάτισε την πράξη του σε πίνακα ζωγραφικής. Σημειωτέον ότι ο Πλούταρχος γράφει για τον Πολύγνωτο, πως δεν ζωγράφιζε για τα χρήματα, αλλά από τα ευγενικά του αισθήματα προς τους Αθηναίους.
     Σήμερα, σε μια εποχή που οι Παραδοσιακές μας Αξίες σφυροκοπούνται και κάποιες απλό αυτές εκφυλλίζονται ή χάνονται, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί μεταφορικά η ενέργεια του Κυνέγειρου και για όσους με κάθε τρόπο πασχίζουν να τις διατηρήσουν. Και πασχίζουν ακούραστα  με τον ανιδιοτελή και μόχθο τους, με την αγωνία τους, πασχίζουν με το παράδειγμά τους που είναι διδασκαλία, με τις ικανότητές τους, με την παιδεία τους και αξιοποιώντας το κάθε τι που μπορεί να συμβάλλει προς αυτή την κατεύθυνση.
     Κυνέγειροι των Αξιών και οι πολιτιστικοί σύλλογοι, όπως και κάθε αξιοκεντρικός σύλλογος, που με τις ποικιλότροπες δράσεις τους και κάτω από μεγάλες δυσκολίες και πολλές φορές αντίξοες συνθήκες,  αξιώνουν στη μύηση  και στο σεβασμό σε όλα εκείνα τα ιδανικά που καθοδηγούν στο εύ ζην και κράτησαν ψηλά την Πατρίδα μας σε χαλεπούς καιρούς. Προσοχή όμως! Αν δεν τους ακολουθήσουμε, κινδυνεύουμε να χάσουμε σε καιρούς ευμερίας ό,τι κρατήσαμε ψηλά στους χαλεπούς καιρούς!
     Υποκλινόμαστε, λοιπόν, σε όλους τους σύγχρονους Κυνέγειρους, που ισοδυναμούν με ισχυρά τείχη προστασίας των παραδοσιακών Αξιών μας.

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 9.7.2020

Τρίτη 7 Ιουλίου 2020

Κράνος και μάσκα: Πότε δεν μας προστατεύουν;



     Σταματημένος στο φανάρι και περιμένοντας ν’ ανάψει το πράσινο, πριν λίγο καιρό, ήταν σταματημένη στα δεξιά μου μια μηχανή μεσαίου κυβισμού και ο οδηγός της κράταγε το κράνος του στο χέρι του. Ακούω αριστερά μου από το ανοιχτό παράθυρο μία μαμά να λέει στο παιδάκι της, που κάθονταν και οι δύο στο πίσω κάθισμα του διπλανού αυτοκινήτου:
     «Βλέπεις; Ο κύριος στη μηχανή δεν φοράει το κράνος και θα “τον γράψει” ο τροχονόμος»!
     Το αυστηρό βλέμμα μου επάνω της, μάλλον την ενόχλησε!
***
     Μπαίνοντας πολύ πρόσφατα σ’ ένα κατάστημα εστίασης, ο νεαρός υπάλληλος φορούσε τη μάσκα προστασίας κάτω από το σαγόνι, στο «λαιμό»! Δεν «κρατήθηκα» και τον ρώτησα αν με τον τρόπο αυτό έχει την εντύπωση ότι τον προστατεύει. Η απάντησή του ήταν «αποστομωτική», όχι ιδιαίτερα ευγενική  και «συνώνυμη» με εκείνη της μαμάς, που έδινε εντελώς λάθος μήνυμα στο παιδί της για το κράνος:
     «Τι να κάνω, ρε φίλε! Αν περάσει κάνας αστυνομικός και δεν τη φοράω θα με “γράψει”…»!
    Ίσως θα πρέπει να είμαστε περισσότερο προσεκτικοί στα μηνύματα που «στέλνουμε», ΠΩΣ τα στέλνουμε και ειδικά στους νεότερους και στα παιδιά, γιατί μια λάθος διδασκαλία, λάθος προσλαμβάνεται.

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 7.7.2020

Κυριακή 5 Ιουλίου 2020

«Ανεπιτήρητα» ζώα, σήμερα και άλλοτε


Τα «ανεπιτήρητα» ζώα σήμερα
και τα «μαρτίνια» μια άλλης εποχής


     Πρόσφατα μου μαγνήτισε το βλέμμα  ένα άρθρο στον Τύπο, με τίτλο «ψάχνουν τσοπάνο για τα ανεπιτήρητα». Σύμφωνα με αυτό, μεγάλος δήμος της Ηπείρου αναζητεί τσοπάνη για τα ανεπιτήρητα ζώα, τα οποία «δεν… γνωρίζουν τον κώδικα οδικής κυκλοφορίας» και πέφτουν θέματα τροχαίων ατυχημάτων, αλλά έχουν κινδυνεύσει και άνθρωποι. Ο τοπικός δήμος, γράφει το άρθρο, ζητά την κατάθεση προσφορών από ενδιαφερόμενους, επίσημος διαγωνισμός δηλαδή, ώστε να βάλει τέλος στην ασυδοσία που επικρατεί εδώ και χρόνια. Ο ανάδοχος που θα επιλεγεί, θα εξασφαλίσει έναν αρκετά ικανοποιητικό μισθό, ανάλογο με τον αριθμό των ανεπιτήρητων ζώων που θα περισυλλέξει και θα αναλάβει να φροντίζει.
     Διαβάζοντας αυτά, θυμήθηκα τι γινόταν στο χωριό μου μέχρι και τη δεκαετία του 1970: Κάθε νοικοκύρης που είχε ένα-δυο μανάρια («μαρτίνια» στην τοπική «διάλεκτο»), για να μην τα έχει περιορισμένα στο χώρο ενός μικρού στάβλου, τα παρέδιδε κάθε απόγευμα στον τσοπάνη, που με ιδιωτική και προφορική συμφωνία με τον κάθε ενδιαφερόμενο είχε αναλάβει αυτή την αποστολή.
     Ο συγκεκριμένος τσοπάνης δεν είχε δικό του κοπάδι και με αυτό τον τρόπο εξασφάλιζε μέρος της παραγωγής (γάλα, κρέας, μαλλί) ή αμοιβή σε μετρητά. Η διαδικασία παράδοσης από τους ιδιοκτήτες στον τσοπάνη ήταν η εξής: Το απόγευμα χτύπαγε ο ίδιος την καμπάνα και οι ιδιοκτήτες των ζώων τα πήγαιναν στο προκαθορισμένο σημείο. Μαζευόταν, έτσι, ένα μεγάλο κοπάδι από γίδια και πρόβατα, που έβοσκε στα βουνά, μέχρι αργά το βράδυ, οπότε επέστρεφαν στο χωριό και τα παραλάμβαναν πάλι από το ίδιο σημείο οι ιδιοκτήτες τους. Όπως και τα οργανωμένα κοπάδια, είχαν και αυτά τα κουδούνια τους, τον ήχο των οποίων γνώριζε καθένας στο ζωντανό του και μπορούσε να εντοπίσει πού είναι!
     Παρ' όλο που τα ζώα εκείνης της εποχής δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ανεπιτήρητα ή αδέσποτα, εν τούτοις όμως έχουν κάποιες ομοιότητες με τα σημερινά ανεπιτήρητα, όπως καταγράφονται στο άρθρο. «Σιωπηλές» κι ανθρώπινες δραστηριότητες της καθημερινότητος άλλων εποχών, στη σημερινή μορφή τους επιλαμβάνονται οι τοπικές αυτοδιοικήσεις και σίγουρα αυτό δεν είναι προς κατηγορίαν! Και καλό θα είναι να παραδειγματιστούν κι άλλοι δήμοι προς αυτή την κατεύθυνση...  

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 5.7.2020