Το νέφτι ή ο νέφτης, κατ’ άλλους, που πρόκειται
για λανθασμένη διατύπωση, είναι ελαιώδες, μη πτητικό και εύφλεκτο υγρό, που
χρησιμοποιείται κατά κύριον λόγον ως διαλύτης ελαιωδών χρωμάτων, της γνωστής λαδομπογιάς.
Η επαφή του με το δέρμα μπορεί να προκαλέσει πόνο, μέχρι και έγκαυμα, ενώ η
επαφή του σε βλεννογόνο ή σε ανοιχτό τραύμα προκαλεί οπωσδήποτε πολύ δυναό
πόνο, σαν να «καίει».
Η φράση «έχει νέφτι στον κώλο», ή «του βάλανε νέφτι στον κώλο» ή απλά «του βάλανε νέφτι», υπονοώντας στο βλεννογόνο του πρωκτού, έχει προέλθει από τα ιπποειδή ζώα, κυρίως τα συμπαθέστατα γαϊδουράκια. Παλαιότερα, που τα αξιαγάπητα αυτά τετράποδα ήταν πολύ διαδεδομένα για τις ανάγκες του ανθρώπου, ήταν διαδεδομένη και η αγοραπωλησία τους και η ανταλλαγή τους. Όπως και σήμερα ανταλλάσσουμε ένα αυτοκίνητο για άλλο καλύτερο, το ίδιο γινόταν τότε και με τα ζώα. Την μεγαλύτερη διακίνηση την έκαναν συνήθως οι τσιγγάνοι, ιδίως στις εμπορο-ζωοπανηγύρεις, αλλά και κάθε στιγμή του χρόνου μπορούσε να γίνει μια τέτοια συναλλαγή/ανταλλαγή και από τον οποιονδήποτε. Τα γέρικα γαϊδουράκια, λοιπόν, που οι δυνάμεις τους είχαν αρχίσει να τα εγκαταλείπουν, τα έπαιρναν οι μεσάζοντες «μπιρ-παρά» και τους έκαναν την απαιτούμενη «περιποίηση», νια μα μπορέσουν να τα μοσχοπουλήσουν εύκολα. Το «ρετουσάρισμα» - η περιποίηση αυτή, συνήθως περιλάμβανε κάποιο κούρεμα, αν χρειαζόταν, ίσως και βάψιμο του τριχώματος! Μπορεί ακόμα να περιλάμβανε και καθαρισμό ή τρόχισμα των δοντιών, να μην φαίνεται η μαυρίλα τους, που ήταν ένδειξη μεγάλης ηλικίας! Συνήθως οι μεσάζοντες ήταν τσιγγάνοι, όπως ειπώθηκε, και χωρίς αυτό να είναι νόμος. Μπορούσε να το κάνει και ο οποιοσδήποτε ήθελε να ξεφορτωθεί ένα γέρικο γαϊδουράκι, αλλά και να έχει κάποιο καλό οικονομικό όφελος! Εφάρμοζαν, λοιπόν, αυτό το αλάνθαστο «κόλπο»: Του έβαζαν «νέφτι στον κώλο!
Λίγες σταγόνες νέφτι με κάποιο βαμβάκι ή κάποιο κουρελάκι στο βλεννογόνο του πρωκτού, προκαλούσε πόνο στο ταλαίπωρο ζώο, το οποίο βάδιζε γρήγορα και ζωηρά, πιστεύοντας πως έτσι θ’ απομακρυνθεί από την αιτία που του προκαλούσε τον πόνο, όπως και όταν το έδερναν! Το νέφτι το έβαζαν, ή αφού η συμφωνία με τον αγοραστή έτεινε να κλείσει και λίγο πριν του το παραδώσουν. Το έκαναν, όμως και λίγο νωρίτερα, για την «επίδειξη του προϊόντος» και να είναι ορατή η «ζωηράδα» του! Η καυστική δράση του μη πτητικού υγρού είχε διάρκεια κι αυτό εξασφάλιζε την «φερεγγυότητα» του εμπόρου, αν ο αγοραστής δεν ήταν πονηρεμένος! Φυσικά, το «κόλπο» γινόταν γρήγορα – «ταχυδακτυλουργικά» και σε σημείο αόρατο από τον ενδιαφερόμενο αγοραστή!
Η φράση «έχει νέφτι στον κ--ο, έχει επικρατήσει να λέγεται και μεταφορικά για τον άνθρωπο που είναι αεικίνητος και ανήσυχος, μη μπορώντας να καθίσει ή να σταθεί σε ένα σημείο, εξ αιτίας της συνεχούς κινητικότητάς του ή και σοβαρών θεμάτων που τον απασχολούν.
Η φράση «έχει νέφτι στον κώλο», ή «του βάλανε νέφτι στον κώλο» ή απλά «του βάλανε νέφτι», υπονοώντας στο βλεννογόνο του πρωκτού, έχει προέλθει από τα ιπποειδή ζώα, κυρίως τα συμπαθέστατα γαϊδουράκια. Παλαιότερα, που τα αξιαγάπητα αυτά τετράποδα ήταν πολύ διαδεδομένα για τις ανάγκες του ανθρώπου, ήταν διαδεδομένη και η αγοραπωλησία τους και η ανταλλαγή τους. Όπως και σήμερα ανταλλάσσουμε ένα αυτοκίνητο για άλλο καλύτερο, το ίδιο γινόταν τότε και με τα ζώα. Την μεγαλύτερη διακίνηση την έκαναν συνήθως οι τσιγγάνοι, ιδίως στις εμπορο-ζωοπανηγύρεις, αλλά και κάθε στιγμή του χρόνου μπορούσε να γίνει μια τέτοια συναλλαγή/ανταλλαγή και από τον οποιονδήποτε. Τα γέρικα γαϊδουράκια, λοιπόν, που οι δυνάμεις τους είχαν αρχίσει να τα εγκαταλείπουν, τα έπαιρναν οι μεσάζοντες «μπιρ-παρά» και τους έκαναν την απαιτούμενη «περιποίηση», νια μα μπορέσουν να τα μοσχοπουλήσουν εύκολα. Το «ρετουσάρισμα» - η περιποίηση αυτή, συνήθως περιλάμβανε κάποιο κούρεμα, αν χρειαζόταν, ίσως και βάψιμο του τριχώματος! Μπορεί ακόμα να περιλάμβανε και καθαρισμό ή τρόχισμα των δοντιών, να μην φαίνεται η μαυρίλα τους, που ήταν ένδειξη μεγάλης ηλικίας! Συνήθως οι μεσάζοντες ήταν τσιγγάνοι, όπως ειπώθηκε, και χωρίς αυτό να είναι νόμος. Μπορούσε να το κάνει και ο οποιοσδήποτε ήθελε να ξεφορτωθεί ένα γέρικο γαϊδουράκι, αλλά και να έχει κάποιο καλό οικονομικό όφελος! Εφάρμοζαν, λοιπόν, αυτό το αλάνθαστο «κόλπο»: Του έβαζαν «νέφτι στον κώλο!
Λίγες σταγόνες νέφτι με κάποιο βαμβάκι ή κάποιο κουρελάκι στο βλεννογόνο του πρωκτού, προκαλούσε πόνο στο ταλαίπωρο ζώο, το οποίο βάδιζε γρήγορα και ζωηρά, πιστεύοντας πως έτσι θ’ απομακρυνθεί από την αιτία που του προκαλούσε τον πόνο, όπως και όταν το έδερναν! Το νέφτι το έβαζαν, ή αφού η συμφωνία με τον αγοραστή έτεινε να κλείσει και λίγο πριν του το παραδώσουν. Το έκαναν, όμως και λίγο νωρίτερα, για την «επίδειξη του προϊόντος» και να είναι ορατή η «ζωηράδα» του! Η καυστική δράση του μη πτητικού υγρού είχε διάρκεια κι αυτό εξασφάλιζε την «φερεγγυότητα» του εμπόρου, αν ο αγοραστής δεν ήταν πονηρεμένος! Φυσικά, το «κόλπο» γινόταν γρήγορα – «ταχυδακτυλουργικά» και σε σημείο αόρατο από τον ενδιαφερόμενο αγοραστή!
Η φράση «έχει νέφτι στον κ--ο, έχει επικρατήσει να λέγεται και μεταφορικά για τον άνθρωπο που είναι αεικίνητος και ανήσυχος, μη μπορώντας να καθίσει ή να σταθεί σε ένα σημείο, εξ αιτίας της συνεχούς κινητικότητάς του ή και σοβαρών θεμάτων που τον απασχολούν.
Νίκος
Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 19.9.2026
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου