ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

της ηλικίας δύο (2) χρόνων προσωπικής μου ιστοσελίδας

     Δύο ήταν οι κύριοι λόγοι για τη δημιουργία της προσωπικής μου ιστοσελίδας «Νικόλαος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος Blog», στη διεύθυνση https://nikolpapak.blogspot.com/ : Ο πρώτος, η κατά το δυνατόν καταγραφή και διάσωση της λαϊκής παράδοσης του τόπου μου, που έρχεται να ενισχύσει προηγούμενα άρθρα μου αυτού του περιεχομένου σε έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο. Ο δεύτερος, η ανάγκη έκφρασης και επικοινωνίας, μέσω λογοτεχνικών θεμάτων. 

     Από την πρώτη στιγμή η ανάρτηση της σελίδας έγινε αποδεκτή με ενθαρρυντικά και κολακευτικά σχόλια. Τώρα, μετά την συμπλήρωση δύο χρόνων «ζωής» (22.5.2019), πιστεύω ότι δικαιούμαι να κάνω έναν πολύ επιγραμματικό απολογισμό.    

     Στη διετία αυτή έγιναν συνολικά 187 αναρτήσεις, εκ των οποίων οι 138 είναι με λογοτεχνικά και λαογραφικά θέματα και οι υπόλοιπες με διάφορα άλλα, όπως κοινωνικά, ιστορικά, βιβλιοπαρουσιάσεις, πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Ενδεικτική εικόνα της σελίδας 15 Απριλίου - 15 Μαΐου 2019

Περιοχές του πλανήτη που παρακολουθείται η σελίδα

     Παράλληλα με το σύντομο αυτό απολογισμό, θέλω να σας ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΣΩ ΟΛΟΥΣ ΚΑΙ ΟΛΕΣ ΑΠΟ ΚΑΡΔΙΑΣ, φίλες και φίλοι, για τις ΠΟΛΛΕΣ ΔΕΚΑΛΔΕΣ ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΑΝΑΓΝΩΣΙΜΟΤΗΤΑ.  Θέλω να σας ευχαριστήσω ακόμα για την προβολή που γνωρίζει η σελίδα μου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, από τις κοινοποιήσεις των θεμάτων της που κάνετε πολλοί από εσάς.

     Η συνέχεια είναι αυτονόητη! 

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 22.5.2019

http://nikolpapak.blogspot.com/2017/05/blog-post_22.html

     

Σχολικά βιβλία του χθες και του σήμερα

     Είναι ορισμένες φορές, που η σύγκριση «έρχεται»/γίνεται «αυτόματα» στη σκέψη μας, σε διάφορους τομείς και θέματα. Αυτό συμβαίνει και όταν βλέπουμε/διαβάζουμε σύγχρονα σχολικά βιβλία. Χωρίς να το επιδιώκουμε, το μυαλό μας γυρνάει στα δικά μας μαθητικά χρόνια και η «αντιπαραβολή» έρχεται από μόνη της. Οι περισσότερες αναμνήσεις και τα περισσότερα συναισθήματα, φυσικά, μας προκύπτουν από τα πρώτα σχολικά, που για πολλούς εξ ημών ήταν και η πρώτη μας επαφή με το βιβλίο.   

     Ξεφυλλίζοντας κανείς, λοιπόν, ένα σύγχρονο βιβλίο της Α΄ δημοτικού, βλέπει εικόνες και κείμενα, που πραγματικά τον ξενίζουν. Και τον ξενίζουν για το όχι καλό επίπεδό τους και ποιότητά τους.

     Μεταξύ άλλων, στις πρώτες σελίδες ενός σύγχρονου βιβλίου γλώσσας της Α΄ τάξης του δημοτικού, βλέπουμε να διδάσκει γραμματική ένα... σαλιγκάρι! Φυσικά, δεν θα μπορούσε να αμφισβητήσει κανείς πως και από το σαλιγκάρι μπορούμε να αντλήσουμε διδάγματα, αλλά για άλλα θέματα και για άλλους λόγους, τελείως διαφορετικούς. Αυτόματα τότε το μυαλό μας πισωγυρίζει στο παλιό αλφαβητάριο που διδάχθηκαν μεγαλύτερες γενιές (π.χ. της δεκαετίας του 1960) και στην εικόνα που η δασκάλα καθισμένη στην έδρα να διδάσκει, σε αρμονική συνεργασία με τους μαθητές της. 

H δασκάλα διδάσκει

(Εικόνα από το παλιό αλφαβητάριο)

Το σαλιγκάρι… διδάσκει γραμματική!

(Εικόνα από μεταγενέστερο βιβλίο γλώσσας Α’ δημοτικού)

     Σε άλλο σημείο του σύγχρονου σχολικού βιβλίου βλέπουμε/διαβάζουμε: «Ο ποντικός προσκαλεί για φαγητό την οχιά, τον παπαγάλο και το άλογο». Και αλλού: «Ο παπαγάλος χάθηκε και τον ψάχνουν ένας γορίλας, το άλογο και ο ιπποπόταμος». Επικεντρώνεται, δηλαδή, η διδασκαλία στην «οικογένεια» και τις κοινωνικές σχέσεις των ζώων και όχι των ανθρώπων.

     Και στις δύο αποσπασματικές, αλλά και ενδεικτικές περιπτώσεις του σημερινού βιβλίου, ο παράγων άνθρωπος, ο παράγων πρότυπο, ο παράγων οικογένεια απουσιάζουν. Κι αν δεν απουσιάζουν παντελώς από τα βιβλία αυτά, η παρουσία τους είναι περιορισμένη. Με ανάλογο τρόπο έχουν υποβαθμιστεί και σε βιβλία μεγαλύτερων τάξεων παραδοσιακές Αξίες της φυλής μας, π.χ. ιστορία.

     «Το είπε ο δάσκαλος/η δασκάλα», συνηθίζουμε να λέμε ακόμα και σήμερα σε μεγάλη ηλικία. Και το είπε από «ηγετική» και υπεύθυνη θέση: από την έδρα, με σοβαρότητα και με πειθώ. Η εικόνα που ίσως αποτυπωθεί στο σημερινό παιδί, όμως, από το σύγχρονο βιβλίο και από τη «διδασκαλία»  του σαλιγκαριού, μπορεί να είναι και αυτή: «το είπε το σαλιγκάρι»! Λίγο ακραίο, ίσως, αλλά όχι οπωσδήποτε εξωπραγματικό.

     Όλα αυτά δεν σημαίνουν ότι τα σημερινά βιβλία του σχολείου είναι όλα του ίδιου επιπέδου. Όμως, η πρώτη επαφή με το σχολικό βιβλίο είναι καθοριστική και η βαρύτητα που δίνεται εδώ εκτιμάται ότι θα πρέπει να είναι πιο σοβαρή, πιο επιστημονική.

     Μην μας διαφεύγουν, εξάλλου, και τα πολλά αποφθέγματα των μεγάλων των γραμμάτων για την παιδεία. Μεταξύ αυτών και του Πλάτωνος: «Η παιδεία είναι ο δεύτερος ήλιος για τον άνθρωπο». Καλό, λοιπόν, θα είναι να φωτίζει σωστά.

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 17.5.2019

http://nikolpapak.blogspot.com/2017/05/blog-post_22.html

Το αναξιοποίητο Σπήλαιο του Λειβαρτζίου

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα

«ΩΡΑ ΤΩΝ ΚΑΛΑΒΥΤΩΝ»

 1

 2

Φωτογραφίες 1,2: http://livartzi-axaia.blogspot.com/2008/05/blog-post_04.html

    Ναι! Σωστά διαβάσατε! Ένα σπήλαιο που βρίσκεται στο Λειβάρτζι του Δήμου Καλαβρύτων, δεν έχει μείνει μόνο αναξιοποίητο αλλά και άγνωστο! Είναι λίγο πιο πάνω από τα τελευταία σπίτια της συνοικίας Περιτσαίοι και όχι μακριά από το κέντρο του χωριού. Στο παρελθόν, και κατόπιν σχετικού αιτήματος τοπικών παραγόντων και επί του τότε Προέδρου του Συλλόγου της Πάτρας, του αειμνήστου Λάμπη Παπαμικρού, το είχαν επισκεφθεί ειδικοί, οι οποίοι το χαρακτήρισαν αξιοποιήσιμο και ενδιαφέρον, χωρίς όμως να δρομολογηθεί το παραμικρό για κάτι τέτοιο. Η μικρής εμβέλειας διαφήμιση που έλαβε τότε, οδήγησε επισκέπτες μέχρι τα πρώτα του μέτρα, κάτι που είχε και συνέπειες: Ορισμένοι απέκοπταν κομμάτια από σταλακτίτες, ενώ ο κίνδυνος για τραυματισμούς ήταν ορατός και μεγάλος. Αυτό ανάγκασε ντόπιους κατοίκους και τοπικούς παράγοντες να «κλείσουν» με μεγάλες πέτρες την είσοδό του.

     Ευχή μας και διακαής πόθος μας, αυτή το φορά να φτάσει σε ευήκοα ώτα και διορατικούς οφθαλμούς.

Το άρθρο στην εφημερίδα ΩΡΑ ΤΩΝ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ

     Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 13.5.2019

http://nikolpapak.blogspot.com/2017/05/blog-post_22.html

Ένας διαφορετικός-παραδοσιακός τρόπος ανάμματος του καντηλιού

     Όσο ακραίο και μακρινό κι αν φαίνεται το άναμμα του καντηλιού με φυσικό φυτιλάκι (λουμίνι), είναι μια πραγματικότητα που πρόλαβε και η γενιά των σημερινών εξηντάρηδων, ίσως και νεότερων. Το αποξηραμένο άνθος του φυτού λουμινιά αποτελούσε και στα δικά μας παιδικά χρόνια την πρώτη και πολλές φορές την αποκλειστική επιλογή για τη θρησκευτική αυτή ανάγκη του Σαββατόβραδου, αλλά και κάθε φορά που ανάβαμε το καντήλι.

     Ο ανθός της λουμινιάς έχει κωνικό σχήμα, με πλατειά βάση. Αν τοποθετηθεί επάνω στην καντηλήθρα μένει σταθερός. Η ικανότητά του να απορροφάει λάδι του προσθέτει βάρος και το σταθεροποιεί περισσότερο στη θέση αυτή. Έτσι, η κορυφή του καίει όπως και με κάθε άλλο φυτιλάκι (τεχνητό-εμπορικό λουμίνι ή βαμβάκι). Δείτε με τη σειρά τις εικόνες που ακολουθούν.

Το φυτικό-φυσικό λουμίνι έδωσε το όνομά του και στο τεχνητό-εμπορικό

     Να σημειωθεί, τέλος, πως το για λόγους ευλάβειας, προτιμούσαν τα σπίρτα για το άναμμα του καντηλιού και όχι αναπτήρες πετρελαίου που κυκλοφορούσαν τότε, επειδή το πετρέλαιο είναι δύσοσμο, άρα και όχι αρεστό στο εικονοστάσι του σπιτιού. Εκτός τούτου, για το πετρέλαιο γίνονται πόλεμοι, κάτι αυστηρά ασυμβίβαστο με τη Χριστιανική πίστη.

Το φυτό λουμινιά

Αποξηραμένος ανθός λουμινιάς

Άναμμα καντηλιού με φυσικό λουμίνι

Παρόμοιο άρθρο:

https://nikolpapak.blogspot.com/2018/02/blog-post_21.html

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 11.5.2019

http://nikolpapak.blogspot.com/2017/05/blog-post_22.html

Τα γραφικά εκκλησάκια στους δρόμους: «κομμάτι» της παράδοσής μας

     Σε πολλά σημεία των δρόμων βλέπουμε μικρά εκκλησάκια/προσκυνητάρια/εικονοστάσια. Ο νους μας πάει αμέσως τότε ότι εκεί έχει γίνει κάποιο ατύχημα και το εκκλησάκι είναι τάμα του διασωθέντος ή στη μνήμη του θύματος. Ορισμένοι, μάλιστα, τα θεωρούν ότι επέχουν θέση και «προειδοποιητικών σημάτων» της τροχαίας! Ας δούμε, όμως, αν στο παρελθόν ίσχυε το ίδιο.

     Τα παραδοσιακά εικονοστάσια στους δρόμους δεν χρησίμευαν ούτε ως «σήματα της τροχαίας», ούτε είχαν τοποθετηθεί στη μνήμη κάποιου θύματος, αφού τα αυτοκινητιστικά ατυχήματα ήταν ανύπαρκτα, για τον απλό λόγο ότι ανύπαρκτα ήταν και τα αυτοκίνητα ή έστω κυκλοφορούσαν πολύ ελάχιστα. Συνήθως τοποθετούνταν από πιστούς, προς τιμήν κάποιας εκκλησίας που δεν ήταν κοντά στο δρόμο, ως δέηση των ίδιων και της οικογενείας τους. Έδιναν και δίνουν έτσι τη δυνατότητα και στους περαστικούς ν’ ανάβουν το καντήλι και να προσεύχονται διερχόμενοι, αντλώντας πνευματική δύναμη.

     Άλλος ένας λόγος τοποθέτησής τους, ήταν για την προστασία των περαστικών από το σημείο εκείνο, επειδή, πιθανότατα «κρατούσε» (δείτε περισσότερα πότε ένας τόπος-ένα σημείο «κρατεί» ΕΔΩ).

     Από τη στιγμή της τοποθέτησής τους, η φροντίδα τους ήταν άγραφος νόμος για τους περαστικούς. Θεωρούσαν ευλογία και για τους ίδιους και τις οικογένειές τους να τα καθαρίζουν, να τα εφοδιάζουν με  λιβάνι, λάδι, λουμίνια και σπίρτα για το άναμμα του καντηλιού, που σπάνια ήταν σβηστό. Ευλογία ένοιωθαν, επίσης, να ρίχνουν τον οβολό τους στο μικρό κλειδωμένο παγκάρι, το οποίο ενίσχυε τον ναό στον οποίο ανήκε. Ειδικά το θέμα του οβολού, είχε εμπεδωθεί και σ’ εμάς τα παιδιά από τους γονείς μας και τους παππούδες μας. Έτσι, κάθε φορά που περνούσαμε από εκεί, τους ζητούσαμε κάποιο νόμισμα ευτελούς, έστω, αξίας, ως προσφορά, και μαζί με την προσευχή μας, δέηση για την προστασία από τον τιμώμενο άγιο.

     Τα βλέπαμε άλλοτε πετρόχτιστα με περισσή τέχνη κι άλλοτε καλοβαμμένα μεταλλικά, καθαρά και πάντα φροντισμένα. Η εικόνα του αγίου οπωσδήποτε πάνω σε πλεκτό πετσετάκι ή σε κέντημα. Βρισκόντουσαν εκεί και βάγια, βασιλικός, δεντρολίβανο και μπουκαλάκι με αγιασμό, από τις αντίστοιχες γιορτές της Εκκλησίας μας. Άλλη μια γραφική εικόνα που έρχεται πάντα στο μυαλό μας, ήταν οι γυναίκες, που πολλές φορές τις βλέπαμε κυριολεκτικά αφιερωμένες στη φροντίδα τους.

     Τις νύχτες το αναμμένο καντηλάκι εξέπεμπε μια ξεχωριστή αγαλλίαση, που ήταν και προστασία για τους περαστικούς, αφού σε μεγάλη ακτίνα γύρω από το εικονοστάσι δεν πλησίαζε «ξωτικό»!

     Τα εκκλησάκια αυτά ήταν και σημείο αναφοράς, ισάξια τοπωνύμιων, π.χ. «στο εικονοστάσι του αγίου Γεωργίου», για τον προσδιορισμό του συγκεκριμένου σημείου στο συνομιλητή.

     «Κομμάτι» της παράδοσής μας, λοιπόν, τα γραφικά εκκλησάκια στους δρόμους, που πάντα εξέπεμπαν και εκπέμπουν θρησκευτικά συναισθήματα.

 Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 11.5.2019

https://nikolpapak.blogspot.com/2021/08/blog-post_29.html

Ο Ιερός Ναός 

του αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στο Λειβάρτζι

και η ομώνυμη συνοικία («αϊ-Γιάννης»):

Σύντομο αφιέρωμα

Η είσοδος και το καμπαναριό του ναού

του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου

     Τιμώντας τη μνήμη του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου και Ευαγγελιστού, που εορτάζουμε δύο φορές το χρόνο (8 Μαΐου και 26 Σεπτέμβρη), αποτίουμε φόρον τιμής και στο μακαριστό εφημέριο του χωριού μας, τον π. Σωτήριο Κλεπετούνα, που για πέντε δεκαετίες διακόνησε άξια το ποίμνιό του. Με ιδιαίτερα θαυμαστό τρόπο ο «παπα-Σωτήρης» αγωνίστηκε να συντηρηθούν το μοναστήρι και οι δώδεκα εκκλησίες και ξωκλήσια που στολίζουν το χωριό, αφήνοντας στις νεότερες γενιές πλούσια θρησκευτική και πολιτιστική κληρονομιά.

     Αντί άλλου άρθρου, λοιπόν, για τον Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, στη συνοικία Άγιος Ιωάννης («Αϊ-Γιάννης»), στο Λειβάρτζι, παραθέτουμε το κείμενο που ευρίσκεται σε κορνίζα δεξιά της εισόδου του ναού, εσωτερικά:

«ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΛΕΙΒΑΡΤΖΙΟΥ

     Αληθώς ο ναός ούτος, εξ ού και η ονομασία της συνοικίας, είναι ο Παρθενών του Λειβαρτζίου με τα έξοχα σκαλίσματα και τας λαμπράς εικόνας του τέμπλου.

Ούτος εκτίσθη το 1831 (Αυγούστου 5), αποτεφρωθείς δε εκ τυχαίας πυρκαϊάς ανωκοδομήθη το 1873. Εις τα 1882 εγένετο το ωραίον τέμπλον μετά της αμπέλου, επιμελεία του εκ της συνοικίας ταύτης Ιατρού κ. Παναγιώτου Μπρίμη, αντί δαπάνης 2000 δραχμών, με τεχνίτας Ηπειρώτας.

     Το 1857 ανηγέρθη το περίφημον κωδωνοστάσιον με εκλεκτάς πέτρας, μεταφερομένας πέραν του διασέλου, τη ευλαβεία των τότε γυναικών. Εις τα 1898 ηγοράσθη ο μέγας Κώδων αντί δραχμών 520, το δε 1964 με εισφορά των ενοριτών εγένετο η περιστροφική κλίμακα (σκάλα), αξίας 4000 δραχμών και εις τα 1966 ηλλάγη η εκ πλακών στέγη δι’ ευρωπαϊκών κεράμων, δαπάναις της εν Η.Π.Α. ευρισκομένης εκ Λειβαρτζίου καταγομένης κ. Τασίας Λούβαρη, το γένος Σωκράτους Θούα, εις μνήμην του συζύγου της Ανέστη.

     Ευλαβών αφιερωτών εικόνων ονόματα αναγράφονται: Αντ. και Χαραλάμπους Μεϊντάνη, αδελφών Χρήστου και Γεωργίου Γιαννακόπουλων, Γεωργίου Σακελαροπούλου, Ανδρέου Πονήρη, Θεοδώρας Κ. Παπαμικρού, Χαραλάμπους Μασούρα, Χρήστου Σοφιανοπούλου, Τασίας Μανωλοπούλου, Αναστασίου Θούα ή Τασάνη κομίσαντος εξ Αμερικής τον Εσταυρωμένον, Ευθυμίου Αβραμιάδου Μοναχού, Ανδρέου Βασιλοπούλου, Νικολάου Νταερέ και Δημητρίου Νταερέ το Ιερόν και Άγιον Ευαγγέλιον.

Το παρόν εγράφη την 26ην Σεπτεμβρίου 1966.

Ο Εφημέριος Λειβαρτζίου

ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΛΕΠΕΤΟΥΝΑΣ ΙΕΡΕΥΣ»

(Με σφραγίδα και υπογραφή)

     Να αναφερθεί δε συμπληρωματικά, πως μία από τις μεταγενέστερες του παραπάνω κειμένου προσφορές στο ναό, είναι και τα στασίδια, από τον ίδιο τον ιερέα και την πρεσβυτέρα Θεοδώρα, το 1997.

Ο μακαριστός «παπα-Σωτήρης»

Λίγα λόγια για τη συνοικία

     Ο ιερός ναός του αγίου Ιωάννου του Θεολόγου γιορτάζει στις 8 Μάη και στις 26 Σεπτέμβρη και μαζί του γιορτάζει όχι μόνο η συνοικία, που έχει τον άγιο ως προστάτη της και μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα ενοριακό ναό, αλλά και όλο το χωριό. Προσκυνητές έρχονται ακόμα και από τα γύρω χωριά, με πολλή πίστη και ευλάβεια, κρατώντας τα τάματά τους.

Η συνοικία «αϊ-Γιάννης» στο Λειβάρτζι

     Τα σπίτια του μαχαλά είναι ορθάνοιχτα και μετά το σχόλασμα της εκκλησίας κανείς δεν φεύγει, χωρίς τη Λειβαρτζινή-Αϊ-Γιαννίτικη φιλοξενία. Είναι μια συνήθεια - «νόμος» για κάθε μαχαλά και κάθε χωριό της επαρχίας μας και μας φέρνει στο νου το φαγοπότι και το γλέντι με τα ταβούλια από σπίτι σε σπίτι, μέχρι και τη άλλη μέρα, στη γιορτή του αγίου του χωριού κάποια χρόνια πριν.

     «Μπαλκόνι» του χωριού έχουν πει το Αϊ-Γιαννίτικο καταράχι, και απόλυτα δικαιολογημένα, αφού από εκεί η θέα, τόσο βόρεια και βορειοανατολικά, όσο ανατολικά και νοτιοανατολικά είναι φανταστική! Τα ανοιξιάτικα και τα καλοκαιρινά απογεύματα βγαίνουν πολλοί κάτοικοι της συνοικίας στο καταράχι και απολαμβάνουν τη δροσιά, τα καταπράσινα δάση μας, τους άλλους μαχαλάδες, τα βουνά γύρω, το απέραντο γαλάζιο του ουρανού, την αστροφεγγιά και την πανσέληνο τη νύχτα.

     Στο καταράχι αυτό γράφηκε ένα από τα πολύ γνωστά προεπαναστατικά γεγονότα του 1821 στη χώρα μας: Η εκτέλεση ενός ή δύο «σπαχήδων» (τούρκων εισπρακτόρων του χαρατσίου) από τον Ξαντάκη Τομαρά, που, ερχόμενοι από τα πίσω χωριά, κατηφόριζαν στο Αϊ-Γιαννίτικο Καταράχι με ύβρεις και απειλές κατά των Λειβαρτζινών αν δεν είχαν να πληρώσουν το χαράτσι. (Οι ιστορικοί Τρικούπης και ο Καρατζάς αναφέρουν για δύο «σπαΐδες»).

Μνημείο-μάρτυρας ιστορίας!

  

   Στη συνοικία Περιτσαίοι υπήρχε ο πύργος του Ξαντάκη Τομαρά, στον οποίο κατοικούσε ο ίδιος. Σύμφωνα με μαρτυρίες γερόντων, καταγόταν από την περιοχή του Τόμαρου της Ηπείρου, όπως δηλώνει και το όνομά του. Παρενθετικά να σημειωθεί, σύμφωνα με τα λεγόμενα των παππούδων μας πάντα, πως μια μεγάλη έκταση κοντά στο μοναστήρι μας, στην Αγία Τριάδα, ήταν δικό του αμπέλι, που και σήμερα εκεί ο τόπος έχει την ονομασία «τομαραίικο αμπέλι».

     Στη δεκαετία του 1970 ο Σύλλογος, Λειβαρτζινών της Αθήνας ανήγειρε μνημείο – «μάρτυρα» στο Αϊ-Γιαννίτικο Καταράχι (μαρμάρινη στήλη), το οποίο όμως λίγα χρόνια μετά καταστράφηκε. «Επανήλθε» ο Σύλλογος και στη δεκαετία του 1990 τοποθέτησε νέο. Με τη φροντίδα της γνήσιας Λειβαρζινής και κατοίκου της συνοικίας Ντίνας Αλιβίζου,  τοποθετήθηκε και σημαία δίπλα ακριβώς από τη μαρμάρινη στήλη, που κυματίζει υπερήφανα από τότε, μέρα και νύχτα στο «μπαλκόνι» του χωριού, «βροντοφωνάζοντας» την ιστορία! Το μνημείο, η σημαία και το εικονοστάσι του Αγίου Ιωάννου μας καλωσορίζουν ανεβαίνοντας, και πριν φτάσουμε στα πρώτα σπίτια της συνοικίας.

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 8.5.2019

http://nikolpapak.blogspot.com/2017/05/blog-post_22.html

Αναστάσιος Παναγόπουλος: Ο ΔΑΣΚΑΛΟΣ!

Ο Αναστάσιος Παναγόπουλος με τη σύζυγό του Θεοπίστη, σε νεαρή ηλικία.

Εικόνα: Από το βιβλίο μου «Λειβάρτζι, σ’ ευχαριστώ!», έκδοση 2002

     Ήταν κάπου δεκαπέντε χρόνια μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τα όσα άφησε πίσω του, όταν  πρωτοήλθε στο χωριό μου, στο Λειβάρτζι (δημοτικό διαμέρισμα σήμερα του Δήμου Καλαβρύτων), ένας νεαρός δάσκαλος από το γειτονικό Βερσίτσι, γεμάτος φιλοδοξίες, αφοσίωση στο λειτούργημά του και πολλή όρεξη για δουλειά. Το όνομά του ήταν Αναστάσιος Παναγόπουλος και πριν λίγο είχε αποφοιτήσει με άριστα  από την Παιδαγωγική Ακαδημία Θεσσαλονίκης. Χάρηκαν οι χωριανοί όταν έμαθαν ότι ήταν από το γειτονικό Βερσίτσι (σήμερα Σειρές) και γρήγορα έγινε για όλους «ο δάσκαλος ο Τάσος». Στο Λειβάρτζι υπηρέτησε ένδεκα (11) συναπτά έτη, όχι απλά ως δάσκαλος και διευθυντής του 3/θέσιου Δημοτικού Σχολείου, αλλά και ως ένας πραγματικός αναμορφωτής, αφήνοντας πολύ μεγάλη τη σφραγίδα του.

     Τι να πρωτοθυμηθεί κανείς! Την πατρική του στοργή στους μαθητές του – «στα παιδιά» του, όπως ο ίδιος έλεγε; Το ότι μίλαγε πάντα για το «κύτταρο της κοινωνίας», την οικογένεια, δημιουργώντας ο ίδιος μια οικογένεια πρότυπο; Το ότι κάθε καλοκαίρι που τα σχολεία έκλειναν, με πολύ συγκίνηση και με δάκρυα αποχαιρετούσε τους μαθητές του; Τα φροντιστήρια που έκανε αφιλοκερδώς στους απόφοιτους του Δημοτικού, μέχρι τις εισαγωγικές εξετάσεις στο Γυμνάσιο; Την πρωτοποριακή  λειτουργία του σχολείου, με μουσείο, με σχολικό κουρείο, με ομάδα Α΄ βοηθειών αποτελούμενη από μαθητές, με σχολικό συνεταιρισμό, με κατασκευή σύγχρονων λουτρών από δωρεές των Συλλόγων Αθήνας και Αμερικής; Τις δόξες που γνώρισε ο σχολικός μας ανθόκηπος; Την υποδειγματική λειτουργία των σχολικών μαγειρείων; Τους πάμπολλους επαίνους που έλαβε το Δημοτικό Σχολείο του χωριού μας, για την υποδειγματική λειτουργία του, επί των ημερών του, από Επιθεωρητές, από Νομάρχες και Υπουργούς; Τα λόγια μαθήτριάς του, «τα γράμματα που έμαθα από τον Παναγόπουλος, δεν τα έμαθα στο πανεπιστήμιο!»; Ή μήπως το πρώτο και μοναδικό Παιδαγωγικό Συνέδριο που έγινε με δική του πρωτοβουλία και διοργάνωση στο σχολείο του Λειβαρτζίου; Στο συνέδριο αυτό περευρέθησαν και το παρακολούθησαν πολλές προσωπικότητες των Γραμμάτων και ο τότε Υπουργός Παιδείας!

     Όμως, δεν περιορίστηκε στα του σχολείου μόνο. Με τις πρωτοποριακές ιδέες του συμμετείχε και συνέβαλε στην αναμόρφωση ολόκληρου του χωριού. Έζησε μαζί μας τα ομορφότερα χρόνια της ζωής σου, όπως και ο ίδιος έλεγε. Χόρεψε στη χαρά μας και έκλαψε στον πόνο μας. Δεν έχανε καμία ευκαιρία να δηλώνει υπερήφανα ότι νοιώθει «Λειβαρτζινός»! Και πώς θα μπορούσε να είναι διαφορετικά, αφού εκεί δημιούργησε την οικογένειά του με την, επίσης εκπαιδευτικό, εκ Δίβρης (Λαμπείας Ηλείας) Θεοπίστη Καρυανού και εκεί, στο ναό της Αγίας Παρασκευής, βάφτισαν τα παιδιά τους, τον Κώστα, Διευθύνοντα Σύμβουλο της γνωστής εταιρίας ALCO και το Γιώργο, διαπρεπή δικηγόρο.

     Μετά από ένδεκα χρόνια έφυγε από το χωριό μας και λίγο αργότερα προήχθη σε Επιθεωρητή και μετά Νομαρχιακό Επιθεωρητή Α΄/βάθμιας Εκπαίδευσης. Για όλους εμάς τους μαθηρές του και το Λειβάρτζι, όμως, είναι και θα μείνει, όχι απλά «Ο ΔΑΣΚΑΛΟΣ» με το άρθρο υπογραμμισμένο και με «Δ» κεφαλαίο, αλλά με όλα τα γράμματα κεφαλαία!

     Μα και μετά τη συνταξιοδότησή του, ποτέ δεν «ησύχασε». Πέρα από την επιτυχή ενασχόλησή του με τα κοινά, δημοσίευε συνεχώς άρθρα σε εφημερίδες και περιοδικά, συνεχίζοντας να υπηρετεί την παιδεία που τόσο αγάπησε και με αυτόν τον τρόπο. Και βέβαια, αξέχαστος μένει σε όλους μας ο ιδιαίτερα καλλιτεχνικός τρόπος γραφής του.

Γράμμα (5.6.2001) του αείμνηστου πρώτου δασκάλου μου

ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ

από την προσωπική του αλληλογραφία με

την κόρη μου Μαρίνα, μαθήτρια ΣΤ΄ δημοτικού τότε.

(Για μεγέθυνση της εικόνας "πατήστε" επάνω σ΄αυτή)

     Όλα τα επόμενα χρόνια «ο δάσκαλος ο Τάσος» ήταν το μέτρο σύγκρισης για όλους τους μετέπειτα δασκάλους που υπηρέτησαν στο χωριό. Αν, μάλιστα, ληφθούν υπ' όψιν και οι μεγάλες και σε πολλές περιπτώσεις ανυπέρβλητες δυσκολίες εκείνης της εποχής, που σήμερα μπορεί να ακούγονται ως εξωπραγματικές, η προσφορά του λαμβάνει πολύ μεγαλύτερη αξία.  Η μνήμη του, τ’ όνομά του και η προσφορά του μένουν και θα μένουν ανεξίτηλα στις καρδιές, όχι μόνο των Λειβαρτζινών, αλλά και των δεκάδων ακόμα χιλιάδων μαθητών του και συνεργατών του.

                                Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 5.5.2019

https://nikolpapak.blogspot.com/2021/08/blog-post_29.html