Τρίτη 30 Ιουλίου 2024

Ποια ήταν η Καλλιπάτειρα;


     Η Καλλιπάτειρα ήταν κόρη του αρχαίου Ολυμπιονίκη Διαγόρα του Ρόδιου, που κατά παράβαση των κανονισμών της εποχής μπήκε στον αγωνιστικό χώρο να παρακολουθήσει τους Ολυμπιακούς Αγώνες, μεταμφιεσμένη σε άντρα. Η «αρχαία συνήθεια» απαγόρευε την είσοδο των γυναικών στους Αγώνες, γιατί οι αθλητές ήταν μόνο άντρες και διαγωνίζονταν γυμνοί. Η ποινή που είχε καθοριστεί για τη γυναίκα που θα παραβίαζε τον κανονισμό αυτόν, ήταν ο θάνατος, δια κατακρημνίσεως από τον απόκρημνο βράχο του Τυπαίου όρος, που υψώνεται πίσω από το στάδιο της Αρχαίας Ολυμπίας.
     Η Καλλιπάτειρα, θέλοντας να καμαρώσει και τον αθλητή γιο της, τον Πεισίρροδο, που αγωνιζόταν στην πάλη, αγνόησε/περιφρόνησε τον κανονισμό αυτόν και την απειλή του θανάτου και εισήλθε στο στάδιο με την ανάλογη μεταμφίεση, χωρίς να γίνει αντιληπτή. Δεν μπόρεσε, όμως, να συγκρατήσει τον μεγάλο ενθουσιασμό της, μόλις είδε τον γιο της τον Πεισίρροδο να επικρατεί του αντιπάλου του και να χρίζεται Ολυμπιονίκης. Τότε οι κινήσεις του ενθουσιασμού της και η λαχτάρα της να τρέξει και ν’ αγκαλιάσει το γιο της, αποκάλυψαν το γυναικείο σώμα της και την πρόδωσαν.
     Οι δικαστές κατανόησαν τη λαχτάρα της και τον ενθουσιασμό της και δεν της επέβαλλαν την προβλεπόμενη από τους νόμους θανατική ποινή κι αυτό ήταν η μοναδική εξαίρεση στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων της αρχαιότητας.
     Αξίζει να σημειωθεί ότι εκτός από τον πατέρα της και τον γιο της, οι οικογένειά της ανέδειξε τέσσερις ακόμα Ολυμπιονίκες: Τρία αδέρφια της κι έναν ανιψιό της!
     Ο λυρικός ποιητής Λορέντζος Μαβίλης έγραψε το γνωστό σονέτο με τίτλο το όνομά της, το οποίο παλαιότερα διδασκόταν και σε εγχειρίδια νεοελληνικής λογοτεχνίας της Μέσης Εκπαίδευσης:
 
Καλλιπάτειρα
 
                                -  Αρχόντισσα Ροδίτισσα, πώς μπήκες;
                                   Γυναίκες διώχνει μια συνήθεια αρχαία εδώθε.
                               -  Έχω ένα ανήψι, τον Ευκλέα,
                                   τρία αδέρφια, γιο, πατέρα Ολυμπιονίκες.
                                   Να με αφήσετε πρέπει, Ελλανοδίκες,
                                   κι εγώ να καμαρώσω μες στα ωραία
                                   κορμιά, που για το αγρίλι του Ηρακλέα
                                   παλεύουν, θιαμαστές ψυχές αντρίκιες.
                                   Με τες άλλες γυναίκες δεν είμαι όμοια.
                                   Στον αιώνα το σόι μου θα φαντάζει
                                   με της αντριάς τα αμάραντα προνόμια.
                                   Με μάλαμα γραμμένος το δοξάζει
                                   σε αστραφτερό κατεβατό μαρμάρου
                                   ύμνος χρυσός του αθάνατου Πινδάρου.
------------------------------------
-  Πηγή: Εγκυκλοπαίδεια ΗΛΙΟΣ
-  Εικόνα ανάρτησης: Η Καλλιπάτειρα σε εικόνα της σελίδα του Αθλητικού Ομίλου Ρόδου. Πηγή: https://www.facebook.com/stayroulasarri/
 
Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 30.7.2024

Σάββατο 27 Ιουλίου 2024

Δυσμορφίες αυγών: Πραγματικότητα και προλήψεις


     Βασική τροφή για τον άνθρωπο το αυγό, αλλά και συμβολισμός ζωής, αφού κρατάει φυλακισμένη τη ζωή μέσα του, γίνεται συχνά και μέσο πολλών εθίμων και συνηθειών, αλλά και προλήψεων. Καθόλου άγνωστα, τόσο τα κόκκινα αυγά της Λαμπρής, όσο και τα αυγά της αποκριάς (δείτε αναφορά στο θέμα σε σχετική αρθρογραφία μας ΕΔΩ ), δεν θα μπορούσε να μείνει απέξω από λαϊκές δοξασίες και στην αποκλίνουσα από τη συνηθισμένη φυσιολογική μορφή του.
     Το ημισχηματισμένο αυγό μπορεί να σημαίνει διάφορα για τους προληπτικούς, που πάντα τα λαμβάνουν υπ’ όψιν, «προστατεύοντας» ανάλογα τη ζωή τους. Ίσως κάποιοι από εμάς, ιδίως όσοι έτυχε να έχουμε στα σπίτια μας μικρά σπιτικά ορνιθοτροφεία, να έχουμε δει αυγό χωρίς το εξωτερικό ασβεστολιθικό περίβλημά του (τσόφλι), αυγό πολύ μικρού μεγέθους -το λεγόμενο και «σημαδαύγουλο»- και αυγό με ανωμαλίες στο τσόφλι του. Ας τα δούμε ένα ένα.
     Στα αυγά χωρίς τσόφλι, το περιεχόμενό τους συγκρατεί μια λεπτή μεμβράνη, που, φυσιολογικά, παρεμβάλλεται μεταξύ του εξωτερικού περιβλήματος και του περιεχομένου. Τούτο οφείλεται σε έλλειψη ασβεστίου, και μπορεί να σημαίνει κι ένα «εύθραυστο» νοικοκυριό. Για τον ίδιο λόγο (έλλειψη ασβεστίου) γεννιούνται και αυγά με πολύ λεπτό τσόφλι, που μπορεί να σπάσει με το άγγιγμα και μόνο, κάτι που, ίσως, να μην είναι εξαιρετικά σπάνιο. Το αυγό χωρίς τσόφλι είναι κατάλληλο να φαγωθεί.
     Το «σημαδαύγουλο» δεν θεωρείται καλός οιωνός για το σπίτι και την οικογένεια. Το μέγεθός του είναι πολύ μικρότερο του φυσιολογικού, σε μέγεθος κερασιού. Συνήθως το αφήνουν σ’ ένα σταυροδρόμι, να «σκορπίσει το κακό στους τέσσερις δρόμους», ή «στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα». Σχεδόν πάντα από το αυγό αυτό λείπει το κόκκινο μέρος του (κρόκος) και πιθανότατα οφείλεται σε παροδική διαταραχή των ορμονών της κότας ή σε λόγους διατροφής. Αν μια κότα γεννάει συνέχεια τέτοια αυγά, τότε το πρόβλημά της έχει μεγαλύτερη διάρκεια ή είναι μόνιμο. Κατά κύριον κανόνα, τα αυγά αυτά δεν πρέπει να φαγωθούν, ούτε να χρησιμοποιηθούν στη μαγειρική και τη ζαχαροπλαστική.
     Δεν είναι εντελώς άγνωστος και ο ανώμαλος σχηματισμός στο εξωτερικό ασβεστολιθικό περίβλημα του αυγού, με ραβδώσεις ή επάρματα και οφείλεται κι αυτός σε έλλειψη ή και μεγαλύτερη εναπόθεση ασβεστίου επάνω του.
     Το δίκορκο αυγό είναι λίγο μεγαλύτερου μεγέθους από το φυσιολογικό, που κάποιες φορές φέρει και ίχνη αίματος στο τσόφλι του. Δεν είναι τίποτα περισσότερο από την ταυτόχρονη γονιμοποίηση δύο ωαρίων, ενώ τα ίχνη αίματος οφείλονται σε μικροαιμορραγίες της κότας κατά τη γέννα, λόγω ακριβώς του μεγαλύτερου μεγέθους του. Θεωρείται καλοτυχία για το σπίτι και τους ανθρώπους που κατοικούν σ’ αυτό. Και, φυσικά, το δίκορκο αυγό είναι κατάλληλο να καταναλωθεί.
----------------------------------
Πηγές: Αναμνήσεις των παιδικών χρόνων από το πατρικό μου σπίτι και πληροφορίες από τη γιαγιά και την μητέρα μου-διαδίκτυο.
----------------------------------
     Ακολουθούν σχετικές φωτογραφίες από το προσωπικό μου αρχείο και το διαδίκτυο.
Φυσιολογικό αυγό και "σημαδαύγουλο", σε μέγεθος κερασιού
Αυγό με κηλίδες αίματος
Ανωμαλία στο σχηματισμό του κελύφους
Αυγό χωρίς τσόφλι
Δίκορκο-"τυχερό"(!) αυγό

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 27.7.2024

 

Παρασκευή 26 Ιουλίου 2024

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: «Τοπία θολών οριζόντων», της Άρτεμις Παπανδρέου

     Αγαπημένη και ως συγγραφέας, αγαπημένη και ως φίλη η Άρτεμις Παπανδρέου, το νέο της πνευματικό δημιούργημα με τίτλο «ΤΟΠΙΑ ΘΟΛΩΝ ΟΡΙΖΟΝΤΩΝ»-μυθιστόρημα, από τις εκδόσεις Μιχάλη Σιδέρη, δεν με άφησε αδιάφορο. Η υποτιθέμενη ραστώνη του καλοκαιριού ήταν μια καλή ευκαιρία για την ανάγνωσή του. Και «υποτιθέμενη» η ραστώνη, γιατί πολλές δουλειές με περίμεναν στο πατρικό μου σπίτι και στο σπίτι της συζύγου μου. Όμως, από το πρώτο ξεφύλλισμα και την ανάγνωση των πρώτων παραγράφων, το βιβλίο, όπως και όλα της φίλης Αρτέμιδος, κερδίζει και καθηλώνει τον αναγνώστη. Έτσι, «αναγκάστηκα» να βάλω σε δεύτερη προτεραιότητα άλλες δραστηριότητες και το διάβασμα «βγήκε» σε δύο μέρες και μισό ξενύχτι! 
     Οι εξαιρετικά δύσκολες εποχές για την Ελλάδα που εκτυλίσσεται το μυθιστόρημα, πραγματικοί «θολοί ορίζοντες», δεν εμποδίζουν συνετούς ανθρώπους να κρατήσουν ψηλά τις Αξίες τους. Αντίθετα, τους ωθούν να ενισχύσουν τις αντιστάσεις τους, αναζητώντας νέους προσανατολισμούς, να σταθούν όρθιοι. Και είναι απόλυτα βέβαιο ότι αυτοί οι καιροί και αυτές οι δυσκολίες «γράφουν βιβλία». Αυτό προβάλει και αυτό διδάσκει η Άρτεμις, με την υπόθεση να εκτυλίσσεται με πολύ προσεγμένες και αριστοτεχνικές «κινήσεις» της στα 41 κεφάλαια και στις 415 σελίδες του σπουδαίου αυτού έργου της.
     Είναι εκατονταπλασίως περισσότερα από «σαράντα» τα «κύματα» μέσα από τα οποία περνούν οι πρωταγωνιστές του έργου, «σε μια Ελλάδα αλληλοσπαραγμού του εμφυλίου». Και είναι και η ίδια η ζωή που δημιουργεί/προκαλεί τραγωδίες σε ορισμένους ανθρώπους. Μεγάλο το σταυρικό τους φορτίο, με ακραίες ιστορίες πόνου. «Χωρίς Χριστό» κάποιοι άλλοι άνθρωποι, «αυτοδιορίζονται» να «ορίζουν» τις ζωές άλλων, πατώντας τους στο λαιμό, ή και επί πτωμάτων. Όμως, λένε ορισμένοι πως «όταν η ζωή σου χρωστάει, θα έρθει στιγμή που θα σε ξεχρεώσει». Αυτό συμβαίνει και στην ηρωίδα Θεώνη και στην κόρη της τη Χριστίνα, που η ίδια η ζωή «δι’ ελαίου και φόβου περαίνουσα την των τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν».
     Ακέραιες και θαυμαστές πάντα οι περιγραφές της Αρτέμιδος, με ολοζώντανες εικόνες, με έντονο το συναισθηματικό φορτίο και με κυρίαρχα συναισθήματα την αγωνία και τη συγκίνηση, που στο τέλος του βιβλίου κορυφώνονται, με πολύ καρδιοχτύπι και για τον αναγνώστη, που «ζει» τις στιγμές μαζί με τη Θεώνη και τη Χριστίνα.
     Καθώς εκτυλίσσεται το μυθιστόρημα, πάμπολλα ιστορικά στοιχεία παρατίθενται, μία ακόμα αριστοτεχνική διείσδυση της συγγραφέως, με την οποία διδάσκεται και ο αναγνώστης. Πολλές και οι λέξεις ντοπιολαλιάς, με την ερμηνευτική τους υποσημείωση στο τέλος των σελίδων.
     Κλείνοντας την πολύ σύντομη αυτή βιβλιοπαρουσίαση, εύχομαι από καρδιάς στην καταξιωμένη και πολυβραβευμένη συγγραφέα και φίλη Αρτέμιδα, να έχει υγεία μαζί με όλους τους αγαπημένους της, για να μας χαρίζει τα πολύ εμπνευσμένα λογοτεχνήματά της.
    
Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 26.7.2024

Σάββατο 20 Ιουλίου 2024

Οδοιπορικό στην κοιλάδα με τις πεταλούδες, στη Ρόδο

 
Σύντομη εισαγωγή
 
     Εξόχως δελεαστική η πρόταση από πολύ συγγενικό πρόσωπο για ένα δεκαήμερο στη Ρόδο. Κι όταν προσφέρεται δωρεάν το κατάλυμα, η πρόταση γίνεται πολύ περισσότερο δελεαστική. Κοσμοπολίτικο το νησί των ιπποτών, με πολύ πλούσια και λαμπρή ιστορία, άπειρα αξιοθέατα, που προκαλούν το ενδιαφέρον και τέτοιες χρυσές ευκαιρίες δεν είναι εύκολο να τις αφήσεις να «πάνε χαμένες».
     Το ταξίδι μας με τη σύζυγό μου είχε προγραμματιστεί για το πρώτο δεκαήμερο του Ιουλίου. Ο καιρός ήταν πολύ ζεστός και οι θερμοκρασίες άγγιζαν του 40ο Κελσίου, δηλαδή συνθήκες καύσωνα. Τούτο δεν μας επηρέασε τους περιπάτους μέσα στην πόλη, τις επισκέψεις μας σε όλα, σχεδόν, τα αξιοθέατα του νησιού, όπως σε κάστρα, προσκύνημα σε περίλαμπρους και ιστορικούς ναούς (π.χ. Μονή Παναγίας Τσαμπίκας, Αρχάγγελου, εκκλησάκι της Παναγίας της Τσαμπίκας σε μια από τις ψηλότερες κορυφές του νησιού. Μια ακόμα ξεχωριστή ευκαιρία για προσκύνημα στον Πανορμίτη, στο γειτονικό νησί της Σύμης, αξιοποιήθηκε κι αυτή δεόντως.
     Ένα πολύ αξιόλογο φυσικό αξιοθέατο και η κοιλάδα με τις πεταλούδες, που σίγουρα δεν την αφήνεις κι αυτή να «πέσει κάτω», και εδώ θα επικεντρωθούμε στο σύντομο οδοιπορικό μας.
                                                                  ***
     Ξεκινήσαμε πολύ πρωί με τη σύζυγό μου, πριν «πιάσουν» οι μεγάλες ζέστες. Η φαντασία μας για το θέαμα έφτιαχνε μεγάλα σμήνη πεταλούδων να πετάνε μέσα στο δάσος. Φτάνοντας, όμως, στο χώρο, δεν είδαμε ούτε μία να πετάει! Σε ερώτησή μας στο εκδοτήριο εισιτηρίων στο μουσείο αυτό φυσικής ιστορίας, «αν θα δούμε τις πεταλούδες», πήραμε την απάντηση ότι «τώρα είναι η εποχή τους». Μας ενημέρωσαν ότι τα συμπαθητικά αυτά έντομα, είναι «νυχτερινοί τύποι». Πρόκειται για νυχτοπεταλούδες, που την ημέρα αναπαύονται («κοιμούνται»), όπως μας ενημέρωσαν κατά την είσοδό μας. Από τις πρώτες πινακίδες που αντικρύσαμε εισερχόμενοι, ήταν κι αυτή με κεφαλαία γράμματα: «ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ ΑΥΣΤΗΡΩΣ ΝΑ ΕΝΟΧΛΕΙΤΕ ΤΙΣ ΠΕΤΑΛΟΥΔΕΣ».
     Η ανάβασή μας στο ιδιαίτερα φροντισμένο ανηφορικό μονοπάτι, με προδιαγραφές ασφαλείας και με υλικά φυσικού περιβάλλοντος, ξεκίνησε με πολύ ενθουσιασμό μέσα στο δάσος. Τα πρώτα μας βήματα μας βεβαίωναν για θαυμάσιο χώρο αναψυχής, που πολύ εύκολα «γεμίζει μπαταρίες»!
     Τα περισσότερα δέντρα του δάσους είναι ένα είδος πλατάνου, με την ονομασία «ζηδιά», «ζητιά» ή «υγράμβαρη». Από αυτά εκκρίνεται ένα υγρό - «ένα δάκρυ», όπως μας το ανέφεραν, που προσελκύει τα συμπαθή ομοιόμορφα έντομα. Παρατηρήσαμε ότι «κοιμόντουσαν» σε μεγάλες  αποικίες στους κορμούς των δέντρων και επάνω σε μεγάλες πέτρες.        
     Το άγρυπνο και πάντα διακριτικό μάτι των φυλάκων με τις ευδιάκριτες στολές, τους κρατάει σε ετοιμότητα να προφέρουν βοήθεια στους επισκέπτες, αν αυτή χρειαστεί. Μα και πρόθυμοι πάντα, να δώσουν οποιαδήποτε πληροφορία για το διαφορετικό και πανέμορφο αυτό μνημείο της φύσης.
     Δεξιά κι αριστερά του βαθύσκιωτου από τις φυλλωσιές μονοπατιού, ο επισκέπτης συναντάει και θαυμάζει μικρές λίμνες και μικρούς ή λίγο μεγαλύτερους καταρράκτες, που σχηματίζονται από τα νερά του ποταμού Πελεκάνου. Το μουσικό κελάρυσμα του νερού, το θρόισμα των φύλλων των δέντρων, οι μελωδίες των αηδονιών και της μεγάλης ποικιλίας των πουλιών, τα μονότονα τραγούδια των τζιτζικιών, μας συντρόφευαν σε κάθε βήμα και σε κάθε ολογοδευτερόλεπτη στάση για «μια ανάσα» ή για περισσότερη απόλαυση και θαυμασμό του φυσικού κάλους.
     Τα μικρά ξυλογέφυρα και τα ξυλοκάγκελα δένουν αρμονικά και απόλυτα με το τοπίο, ενώ τα πολλά κορμοδέματα παρέχουν μεγαλύτερη προστασία στο κεκλιμένο έδαφος, σε περίπτωση έντονης καταιγίδας, ενώ η υποδειγματική καθαριότητα του χώρου εντυπωσιάζει σε κάθε σημείο.
     Συνεχίζοντας την ανάβαση, γνωριστήκαμε και με άλλους επισκέπτες, Έλληνες και ξένους, που όλοι εξέφραζαν με κάθε τρόπο το θαυμασμό τους.
     Σε λιγότερο από μία ώρα, φτάσαμε στην κορυφή, που είναι και το τέλος του μνημείου αυτού της φύσης, όπου και το μοναστήρι της Παναγίας της Καλόπετρας. Σύμφωνα με κάποια εκδοχή της παράδοσης, ο Αλέξανδρος Υψηλάντης πήγε την κόρη του εκεί, για να θεραπευθεί από τη φυματίωση, αφού πίστευαν ότι το κλίμα της περιοχής προσφερόταν γι’ αυτό. Προς το τέλος του 18ου αιώνα,  στα ερείπια του παλιότερου ναού, ο ήρωας έχτισε το μοναστήρι της Παναγίας και όρισε φύλακά του έναν νεαρό υπηρέτη του, με το όνομα Πελεκάνος. Η κόρη του Υψηλάντη αγάπησε τον Πελεκάνο, αλλά ο πατέρας της αρνήθηκε να συμφωνήσει για το γάμο τους, με αποτέλεσμα εκείνος ν' αυτοκτονήσει και το ποτάμι να πάρει το όνομά του. Προς το τέλος της δεκαετίας του 1950, όταν η περιοχή έγινε ευρύτερη γνωστή, λόγων των πεταλούδων, παραγκωνίστηκε και η ονομασία του ποταμού με το όνομα του ερωτευμένου υπηρέτη, αφού ονομάστηκε «κοιλάδα των πεταλούδων».
     Καθόλου δεν μας δυσκόλεψε η ανάβαση, αν και κόντευε «ντάλα μεσημέρι». Πρέπει να ομολογήσουμε, όμως, ότι η επιστροφή μας φάνηκε ευκολότερη, αλλά της ίδια διάρκειας -περίπου 45 λεπτά της ώρας-, και μας προσέφερε την ίδια απόλαυση.
     Ο αμαξιτός δρόμος χωρίζει την κοιλάδα σε δύο μέρη: Στο «άνω» και στο «κάτω». Στο «κάτω μέρος» ευρίσκεται το μουσείο, στο οποίο εκτίθενται δείγματα, τόσο της χλωρίδας και της πανίδας του νησιού όσο και είδη πεταλούδων απ' όλο τον κόσμο. Εδώ μπορεί ο επισκέπτης να αγοράσει διάφορα ενθύμια, αναψυκτικά, σνακ και νερό εμφιαλωμένο.
 
Άλλα στοιχεία
 
     Η Κοιλάδα των Πεταλούδων είναι ένας φυσικός βιότοπος, βορειοδυτικά της νήσου της Ρόδου. Αν και αναφέρεται ότι από τη δεκαετία του 1980 παρατηρήθηκε μείωση του είδους της πεταλούδας, αποτελεί πόλο έλξης και μεγάλο τουριστικό προορισμό, ανάμεσα στα χωριά Παραδείσι και Θεολόγος.
     Το σπάνιο είδος πεταλούδας που καταφεύγει εκεί τους θερινούς μήνες, με την ονομασία «πεταλούδα η τετραγωνόστικτος» (λατινική ονομασία «panaxia quandripunctaria»), εντοπίστηκε από ιταλό ερευνητή, στο τέλος της δεκαετίας του 1920. Ως τοπωνύμιο έχει επικρατήσει η ονομασία «κοιλάδα των πεταλούδων» και έτσι είναι περισσότερο γνωστή. Η έκτασή του είναι 600 στρέμματα, περίπου και προστατεύεται από το πρόγραμμα Natura.
     Απειλή για το είδος της πεταλούδας εκεί αποτελούν η σαύρα, ο βάτραχος, διάφορα πουλιά μικρού μεγέθους που συνυπάρχουν (π.χ. σπίνος, φλώρος, τρυποφράχτης), ο κάβουρας, η νυχτερίδα, οι ιστοί των αραχνών και οι ίδιες οι αράχνες, η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας, διάφορες ασθένειες εντόμων. Φυσικά και ο άνθρωπος, αν δεν είναι προσεκτικός. Ενοχλείται ιδιαίτερα από ανθρώπινες φωνές, χτυπήματα και χειροκροτήματα.
     Στην κοιλάδα η πεταλούδα εμφανίζεται στις αρχές του καλοκαιριού και μεταναστεύει αρχές του φθινοπώρου. Ο κύκλος ζωής της είναι ένας χρόνος, όπως και όλες οι άλλες πεταλούδες, και σε τέσσερα στάδια: Αυγό, προνύμφη (κάμπια), νύμφη ή χρυσαλίδα, ακμαίο ή τέλειο έντομο. Το τελευταίο στάδιο, είναι και αυτό της ωοτοκίας.  
     Το τέλειο έντομο έχει σχήμα ισόπλευρου τριγώνου σε στάση ηρεμίας. Τα μπροστινά φτερά της έχουν χρώμα βαθύ καφέ ή μαύρο, με λευκές και κίτρινες ραβδώσεις. Τα πίσω φτερά της είναι κόκκινα με τέσσερα μαύρα στίγματα.
     Εκτός από την «κοιλάδα των πεταλούδων» της Ρόδου, η «πεταλούδα η τετραγωνόστικτος», ζει και στην Ευρώπη, στην Ασία και στην Αφρική. Στην Ελλάδα την συναντάμε ακόμη και στην Πάρο και στη μονή Οσίου Λουκά της Βοιωτίας.
----------------------------------------------
Πηγές: Εγκυκλοπαίδεια ΓΙΟΒΑΝΗ, διαδίκτυο
Φωτογραφίες: Από το προσωπικό μου αρχείο
 
Ακολουθεί λεύκωμα φωτογραφιών

Το προσεγμένο μονοπάτι ανηφορίζει...
Ξυλογέφυρο
Καταρράκτες και λίμνες
Πεταλούδες που "κοιμούνται" την ημέρα στα βράχια
Οι εχθροί καραδοκούν...
Κορμοδέματα προστασίας του κεκλιμένου εδάφους
κ
Μονή Παναγίας της Καλόπετρας
Λίγα λεπτά ξεκούρασης στο παγκάκι "πεταλούδα"!

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 20.7.2024
 

Τρίτη 16 Ιουλίου 2024

Πρέβεζα, σε νοστάλγησα (ποίημα)

              

     Πολύ μακριά από την Πρέβεζα, συνάντησα ένα νεαρό Πρεβεζιάνο -εξαιρετικό παιδί-, το Θανάση. Λόγω των εργασιακών του υποχρεώσεων, ο Θανάσης έχει μεγάλο χρονικό διάστημα να πάει στην πατρίδα μου και, μιλώντας, ένοιωσα πολύ τη νοσταλγία του για τον γενέθλιο τόπο του, που είναι και πατρίδα της συζύγου μου. Το μικρό ποίημα «φτιάχτηκε» εκείνη τη στιγμή και του το αφιερώνω και διαδικτυακά!
 
                                  ΠΡΕΒΕΖΑ, ΣΕ ΝΟΣΤΑΛΓΗΣΑ
 
                                       Πρέβεζα, σε νοστάλγησα
                                       και έρχομαι κοντά σου!
                                       Τίποτα δεν με μάγεψε
                                       όπως η αγκαλιά σου!
 
                                       Κι αν μακριά σου μ' έκανε
                                       να ζήσω η ανάγκη,
                                       συ στην καρδιά μου πάντοτε
                                       αληθινό διαμάντι!
 
Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 16.7.2024

Τετάρτη 26 Ιουνίου 2024

Η επανάσταση των κρατουμένων (μυθιστόρημα)


     Με εγκάρδια καλημέρα και χαμόγελο έδωσε στην Ειρήνη, την κοπέλα στο φούρνο της γειτονιάς του, πενήντα λεπτά ο Θέμης και πήρε από το πανέρι ένα κουλούρι, όπως καθημερινά, σχεδόν, έκανε, βγαίνοντας από το σπίτι του για τη δουλειά του. Απαραίτητο πάντα και το χαμόγελο με την καλημέρα, αφού και κάπως την καλόβλεπε. Μα με το που βγήκε στο πεζοδρόμιο, μια σκελετωμένη κανελί σκυλίτσα, τον κοίταζε στα μάτια και του κούνησε  δειλά την ουρά της. Θεώρησε σαν να του ζητούσε κάτι να φάει. Χωρίς να το καλοσκεφτεί, της έδωσε το κουλούρι του και ξαναμπήκε στο φούρνο να πάρει άλλο για τον ίδιο. Το κορίτσι που ήταν στον πάγκο, είδε την κίνησή του και χαμογέλασε, επιβραβεύοντας έτσι την πράξη του.
     Την άλλη μέρα, πρωί πρωί η σκυλίτσα στην ίδια θέση, του κούνησε την ουρά πριν το κέρασμα. Και φυσικά το κέρασμα επαναλήφθηκε. Το «ευχαριστώ» της έγινε πιο εκδηλωτικό, με περισσότερο κούνημα της ουράς της και το βλέμμα της στα μάτια του και με έκφραση ευγνωμοσύνης.
-  Είναι καμιά βδομάδα που έρχεται στην πόρτα μου. Του δίνω κι εγώ κάτι να φάει, του δίνουν και πολλοί πελάτες και περαστικοί. Είναι πολύ φοβισμένο και φαίνεται κακοποιημένο και καιρό εγκαταλελειμμένο. Τώρα έχει συνέλθει λίγο. Τις πρώτες μέρες κόντευαν να βγουν τα πλευρά του έξω από το τρίχωμά του, του είπε η κοπέλα.
     Τα λόγια της ηχούσαν συνέχεια στ’ αυτιά του Θέμη από εκείνη τη στιγμή. «Φοβισμένο… εγκαταλελειμμένο… κακοποιημένο… Τα πλευρά του κόντευαν να βγουν έξω από το τρίχωμά του…».
     Το επόμενο πρωί, η ερώτησή του στην κοπέλα του φούρνου έδειχνε αποφασιστικότητα:
-  Έχεις καμιά αντίρρηση να το πάρω στο σπίτι μου;
-  Είμαι βέβαιη ότι θα το φροντίσετε και με μεγάλη μου χαρά και με την καρδιά μου σας απαντώ «ναι»!
     Ένα μικρό διαμερισματάκι είχε ο Θέμης, χωρίς αυλή, και με δυο τετραγωνικά μπαλκονάκι, που ίσα-ίσα χώραγαν ένα μικρό τραπεζάκι και δυο στενές καρέκλες. Ήταν βέβαιος, όμως, ότι μια χαρά θα «βολευτούν» με την «Κανέλα», όπως ο ίδιος την είχε βαφτίσει.
     Πολύ γρήγορα άλλαξε η ζωή της Κανέλας, άλλαξε όμως και η ζωή του Θέμη. Απέκτησε ενδιαφέρον! Δεν είχε πολύ καιρό που ήρθε από το χωριό και δεν είχε δημιουργήσει αρκετές φιλίες, αφού, εκτός από το ότι ήταν τύπος που δεν ξανοιγόταν εύκολα, το χάος της μεγαλούπολης πολύ τον προβλημάτιζε και τον μπέρδευε. Αρκετές φορές ένοιωθε ότι συνάδελφοί του στο εργοστάσιο τον υποτιμούσαν ως «χωριάτη», ενώ κάποιοι γείτονες δεν έχαναν την ευκαιρία να τον πειράζουν, με ενοχλητικά, ειρωνικά, ακόμα και προσβλητικά υπονοούμενα.
     Η Κανέλα του δόθηκε από την πρώτη στιγμή. Η φροντίδα του την επανέφερε σε άριστη κατάσταση υγείας και εμφάνισης. Τα χοροπηδήματά της και γενικά οι εκδηλώσεις χαράς με το που έμπαινε στο διαμέρισμα, ήταν απερίγραπτες και μ' αυτές του ανταπέδιδε την ευγνωμοσύνη της.
     Δοσμένος στα σκυλιά και γενικά στα ζώα από μικρός στο χωριό του ο Θέμης, την πήγε στον κτηνίατρο για τα πρώτα εμβόλια κι εκείνος ανέλαβε την παρακολούθησή της. Μικρός ο μισθός του από τη δουλειά του, όμως έκανε και τα κουμάντα για τις βασικές ανάγκες της υιοθετημένης του: Από το σπιτάκι της μέχρι το φαγητό της, τα ιατρικά της και όλη τη φροντίδα της. Τις δικές του ανάγκες και προτεραιότητες μπορεί να τις έβαζε και σε δεύτερη μοίρα. 
     Οι διαμαρτυρίες και κάποιες φορές οι αυστηρές προειδοποιήσεις και απειλές ορισμένων ενοίκων της πολυκατοικίας για τα γαυγίσματά της που ενοχλούσαν, τον ανάγκασαν να επισκεφθεί ειδικό εκπαιδευτή. Πράγματι, σε μικρό χρονικό διάστημα τα γαυγίσματα άρχισαν να περιορίζονται, μέχρι που δεν ακούγονταν καθόλου. Δεν πέρασε πολύς καιρός κι ήρθε κι άλλο σκυλάκι «ένοικος» της πολυκατοικίας. Σε λίγο και τρίτο και τέταρτο.
     Ο καθημερινός περίπατος της Κανέλας, είχε γίνει χαρά και του Θέμη, αφού έβλεπε πόσο την αναζωογονούσε. Ήταν πολύ προσεκτικός και δεν την άφηνε να ζευγαρώσει, φοβούμενος εγκυμοσύνη, όσο κι αν αυτή έδειχνε με τις κινήσεις της και τα γαυγίσματά της ότι είχε οίστρο. Τί θα έκανε σε μια τέτοια περίπτωση;
     Σε μικρό χρονικό διάστημα, απέκτησαν σκυλάκι και στο ακριβώς απέναντι διαμέρισμα του Θέμη κι αυτό ήταν αρσενικό. Η Κανέλα δεν ξεκόλλαγε καθόλου από το μικρό μπαλκόνι και συνέχεια του γάβγιζε, προσπαθώντας να βγει από τα κάγκελα για να συναντηθούν. Άκαρπες και οι προσπάθειές της σε κάθε περίπατο, όταν έβλεπε «αγοράκια». Ο περιορισμός που της είχε επιβάλει το αφεντικό της με το λουρί, δεν της επέτρεπε κάτι τέτοιο.
     Ο καιρός περνούσε και ο Θέμης ήταν δεσμευμένος, αλλά όχι δυσαρεστημένος. Προτιμούσε να μην πάει στο χωριό του που τον περίμεναν εναγωνίως οι γονείς του και τα δυο μικρότερα αδέρφια του. Ούτε είχε και κάποιον να του εμπιστευθεί τη φύλαξή της, έστω και για λίγες μέρες, ακόμα και για λίγες ώρες. Οι οικονομικές του δυνατότητες δεν ήταν τόσο ανθηρές, ώστε να πάρει ένα αυτοκίνητο, που αυτό θα ήταν μια καλή λύση. Έκανε σχέδια και οικονομίες για το κοντινό μέλλον, αλλά οι τιμές των αυτοκινήτων πήγαιναν από «ανηφόρα σε ανηφόρα».
     Ένα πρωί, η Κανέλα τον ξύπνησε με τα άγρια γαυγίσματά της και με κάποια επιθετικότητα. Αφού δεν μπόρεσε να την ηρεμήσει, την μάλωσε κι έφυγε για τη δουλειά του. Μα σαν βγήκε στο δρόμο, άκουσε και πολλά σκυλιά στις γύρω πολυκατοικίες να γαυγίζουν το ίδιο επιθετικά και δυνατά. Με τον ίδιο τρόπο νιαούριζαν και οι γάτες. Ήταν κάτι χωρίς προηγούμενο. Τόσο πολύ, μάλιστα, που αυθόρμητα οδηγήθηκε στη σκέψη: «Μα, συνεννοημένα είναι;».
     Στο εργοστάσιο που πήγε, όλοι ζωόφιλοι και κάτοχοι σκύλων συνάδελφοί του είχαν την ίδια κουβέντα: Την ξαφνική και ανεξήγητη αλλαγή συμπεριφοράς των ζώων τους. Το θέμα όχι μόνο μονοπώλησε στις συζητήσεις τους και στις απορίες τους μέχρι το μεσημέρι που σχόλασαν, αλλά συνεχίστηκε με την ίδια ένταση και στην επόμενη βάρδια. Κανείς δεν μπορούσε να εξηγήσει το ομαδικό αυτό φαινόμενο των ζώων και όλοι έδειχναν προβληματισμένοι και ανήσυχοι.
     Το ίδιο διαφορετική και τελείως αντίθετη, σε σχέση με τις άλλες μέρες, ήταν και υποδοχή της Κανέλας στο αφεντικό της το μεσημέρι. Αδιάφορη για το φαγητό της, αλλά και επιθετική και αρνητική σε κάθε επίμονη προσπάθεια του Θέμη, με συνεχείς εκδηλώσεις αγάπης να της αλλάξει τη διάθεση. Πέρασε έτσι όλο το απόγευμα, αλλά και στον καθημερινό της περίπατο δεν άλλαξε κάτι. Συνέχισε κι εκεί να γαυγίζει με τον ίδιο τρόπο, αρνητική πάντα στη συνεργασία με το αφεντικό της. Οι φωνές όλων των σκύλων της γειτονιάς, που θα έλεγε κανείς έμοιαζαν με φωνές διαμαρτυρίας, συνεχίζονταν αδιάκοπα.
     Στις βραδινές ειδήσεις από το κρατικό κανάλι ήταν το πρώτο θέμα, με προσκεκλημένους κτηνιάτρους, ζωόφιλους και άλλους ειδικούς, για την πρωτοφανή αυτή και ανεξήγητη αλλαγή τους. Οι προβληματισμοί των περισσοτέρων συνέκλιναν στη σκέψη ότι η συμπεριφορά αυτή των ζώων, ήταν ένα είδος διαμαρτυρίας από τον περιορισμό τους στα διαμερίσματα των πολυκατοικιών των πόλεων. Στην κουβέντα τους στο στούντιο, μάλιστα, αναφέρθηκε από την πρόεδρο φιλοζωικού σωματείου, ότι κάποια σκυλάκια δάγκωσαν τα αφεντικά τους και κάποιες γάτες τους επιτέθηκαν με τα νύχια τους, πράγματα εξαιρετικά σπάνια ή και πρωτόγνωρα στη συμβίωση ανθρώπων με ζώα συντροφιάς.  
     Την άλλη μέρα το πρωί η Κανέλα ξύπνησε και επανήλθε στις παλιές της χαρούμενες και παιχνιδιάρικες συνήθειες. Ανέβηκε στο κρεβάτι να ξυπνήσει το αφεντικό της, πολύ καλό φίλο και προστάτη της. Πανευτυχής κι εκείνος, της ανταπέδιδε τις χαρές με τα χάδια του, την τρυφερότητά του και τα λόγια αγάπης, που πάντα της έλεγε. Δεν άκουγε τώρα καθόλου γαυγίσματα ούτε από άλλα σκυλιά της πολυκατοικίας τους, ούτε της γειτονιάς.
     «Τί μου έπαθες εχθές; Γιατί μου ήσουν θυμωμένη;… Πού σε στενοχώρησα;…», τη ρωτούσε με παράπονο. Μα προσπαθώντας να διαβάσει την έκφραση ματιών της, ήταν σαν να του έλεγαν:
     «Το ξέρω ότι, μ’ αγαπάς πολύ! Το βλέπω πόσο με φροντίζεις! Ποτέ δεν ξεχνώ ότι αν δεν ήσουν εσύ να με πάρεις στο σπίτι σου, μπορεί και να είχα πεθάνει. Σου χρωστώ πολλή ευγνωμοσύνη, όμως το διαμέρισμα δεν είναι ο φυσικός μου χώρος. Έχω ανάγκη την προστασία σου, μα θέλω να ζω και στο δικό μου χώρο και στο δικό μου κόσμο, στη φύση, ελεύθερη και όχι περιορισμένη. Θέλω να τρέξω χωρίς να με κρατάς με το λουρί. Θέλω να γνωρίσω έναν σύντροφο, να ερωτευτώ, να κάνω κι εγώ τη δική μου οικογένεια... Μα και πόσο αφύσικο μου φαίνεται, όταν εσείς οι άνθρωποι λέτε τα σκυλάκια σας “παιδιά” σας και να τα έχετε στην αγκαλιά σας, σαν να είναι πραγματικά σας παιδιά και να τα φιλιέστε μαζί μας και στο στόμα!  Δεν λέω, εμάς αυτό μας αρέσει πολύ και νοιώθουμε την αγάπη σας, αλλά αυτό δεν είναι φυσιολογικό, ούτε για εσάς, ούτε για εμάς. Το φυσιολογικό θα ήταν να κοινωνικοποιείστε εσείς με τους ανθρώπους κι εμείς με τα ζώα της κατηγορίας μας. Αυτή η υπερβολική προστασία σας, γίνεται φυλακή μας. Κάποια ζώα μιλάνε και για κακοποίηση, αλλά μάλλον δεν το έχετε καταλάβει. Πάντα ήμαστε κοντά στον άνθρωπο και πάντα είστε κι εσείς κοντά μας. Η μεγαλύτερη φιλία σας με τα ζώα του σπιτιού, είναι μ’ εμάς τα σκυλιά και κάπως λιγότερο με τις γάτες. Και  τελευταία ακούσαμε και τούτο το πέρα για πέρα παράλογο: Ότι κάποιοι θέλουν να μας πηγαίνουν στην αγκαλιά τους στην εκκλησία για μας… κοινωνάνε!… Και η χτεσινή διαμαρτυρία, δεν ήταν μόνο δική μου. Το είχαμε αποφασίσει και ήταν όλων μας, που ζούμε κάτω από αυτές τις συνθήκες…».
     Μια αστραπιαία ματιά της η Κανέλα, διαφορετική από τις άλλες, ήταν σαν να του έλεγε: «Πολύ θα ήθελα να ήξερα, αν το πήρατε το μάθημά σας από τη χτεσινή διαμαρτυρία όλων μας, που μας κρατάτε φυλακισμένα…».
-----------------------------------------------
Εικόνα ανάρτησης:
https://www.facebook.com/photo/?fbid=183704254027355&set=a.183704297360684
 
Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 26.6.2024




Σάββατο 22 Ιουνίου 2024

Φεγγάρι ολόγιομο (ποίημα)



                                Φεγγάρι ολόγιομο, καλό μου φεγγάρι,
                                τ' ουρανού εσύ φωτεινό μαργαριτάρι,
                                την άγρια νύχτα γεμίζεις γαλήνη,
                                χαρές η θωριά σου στον κόσμο σου δίνει.
                                Χιλιάδες τα τραγούδια για σένα γραμμένα,
                                κι άπειρα μέσα σου μυστικά φυλαγμένα.
                                Στο στερέωμα τρέχεις κι αγρυπνάς στα σκοτάδια,
                                καλοκαίρια, χειμώνες κι ανοιξιάτικα βράδια.
                                Βουνά, πέλαγα, κάμπους φωτίζεις,
                                μ' ελπίδες πολλές τις καρδιές μας γεμίζεις.
 
Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 22.6.2024