Μεγάλη Τρίτη: Το τροπάριο της Κασσιανής - στοιχεία από την ιστορία, την παράδοση και τη λογοτεχνία

Περιεχόμενα:

-  Σύντομη ιστορική αναδρομή

-  Μια διαφορετική εκδοχή

-  Το τροπάριο (από τα εκκλησιαστικά βιβλία)

-  Το τροπάριο σε ποιητική απόδοση-μετάφραση Κωστή Παλαμά και Φώτη Κόντογλου

---------

     Αν και η βιβλιογραφία δεν μας δίνει πολλά στοιχεία για τη ζωή της Κασσιανής, ή Κασ(σ)ίας, ή Εικασίας, ή Ικασίας πριν τη γνωριμία της με τον αυτοκράτορα Θεόφιλο, από Βυζαντινούς χρονικογράφους μαθαίνουμε ότι ήταν πολύ έξυπνη, καλλιεργημένη και όμορφη. Οι ίδιοι αναφέρουν ότι συμμετείχε στην τελετή επιλογής νύφης για τον αυτοκράτορα Θεόφιλο, την οποία είχε διοργανώσει περί το 830 μ.Χ. η μητέρα του (ή μητριά του) Ευφροσύνη, όπου συμμετείχαν και άλλες ένδεκα ακόμα υποψήφιες με ανάλογα προσόντα.

     Εντυπωσιασμένος από την ομορφιά της Κασσιανής, ο αυτοκράτορας την πλησίασε και, θέλοντας να δοκιμάσει και την εξυπνάδα της, της είπε: «Εκ γυναικός ερρύη τὰ φαύλα», δηλαδή, «από τη γυναίκα προήρθαν τα κακά», υπονοώντας την αμαρτία της Εύας. Πανέξυπνη και ετοιμόλογη η Κασσιανή, του απάντησε: «Αλλά και εκ γυναικός πηγάζει τα κρείττω», δηλαδή «και από τη γυναίκα ήρθαν τα καλά», υπονοώντας στην Παναγία που γέννησε το Χριστό.

     Σύμφωνα με την παράδοση, ο ακριβής διάλογός τους ήταν:

- Εκ γυναικός τα χείρω.

- Kαι εκ γυναικός τα κρείττω.

     Λέγεται ότι εκτός από τη  ομορφιά της, θαύμασε και την εξυπνάδα της, η οποία όμως τον έφερε σε δύσκολη θέση με την απάντησή της. Γι’ αυτό και δεν προτίμησε εκείνη, αλλά την εξ ίσου όμορφη και σεμνή Θεοδώρα, από την Παφλαγονία.

      Μετά την αποτυχία της αυτή η Κασσιανή, αποφάσισε να εγκαταλείψει τα εγκόσμια και ν’ ακολουθήσει το μοναχικό σχήμα. Έκτισε η ίδια μοναστήρι και αφιερώθηκε στη λατρεία του Θεού. Στο μοναστήρι ανακάλυψε το έμφυτο ταλέντο της στην ποίηση, τα εκκλησιαστικά τροπάρια και τους εκκλησιαστικούς ύμνους, πολλοί από του οποίους συμπεριλαμβάνονται στα λειτουργικά βιβλία της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Μεταξύ των πολλών κειμένων και ποιημάτων που έγραψε, είναι και το πολύ γνωστό τροπάριο της Μεγάλης Τρίτης που «φέρει» το όνομά της. Η μνήμη της τιμάται στις 7 Σεπτεμβρίου.

     Το πιθανότερο είναι ότι γι’ αυτό εμπνεύστηκε από την αμαρτωλή γυναίκα του Ευαγγελίου, πού σε ένδειξη μετάνοιας άλειψε με μύρο Τα Πόδια Του Ιησού και τα σκούπισε με τα μαλλιά της, λίγο πριν το Πάθος Του.

     Η επικρατέστερη εκδοχή είναι ότι ο ύμνος αυτός μελοποιήθηκε, όπως αποδίδεται σήμερα τον 18ο αιώνα, από τον συνθέτη βυζαντινής μουσικής Πέτρο Λαμπαδάριο.

Μια διαφορετική εκδοχή (που είχα διαβάσει σε παιδική ηλικία)

     Σύμφωνα με την παράδοση, ο Θεόφιλος και η Κασσιανή δεν ξεπέρασαν ποτέ τα αισθήματά τους ο ένας για τον άλλον. Σε μεγάλη ηλικία, η Κασσιανή καθόταν στο κελί της κι έγραφε το γνωστό τροπάριο της Μεγάλης Τρίτης, αφιερωμένο στη μετάνοια της γυναίκας του Ευαγγελίου. Τότε είδε από το παράθυρο το Θεόφιλο, που πήγαινε να τη δει, σε γεροντική κι αυτό ηλικία. Αμέσως άφησε μισοτελειωμένο τα κείμενό της πάνω στο τραπέζι, κάπου στο σημείο «…ἀποσμήξω τούτους δὲ πάλιν τοῖς τῆς κεφαλῆς μου βοστρύχοις ὧν ἐν τῷ παραδείσῳ Εὔα» (θα σκουπίσω πάλι Τα Πόδια Σου με τα μαλλιά της κεφαλής μου στον παράδεισο ως Εύα») και κρύφτηκε σε μια ντουλάπα, μη επιτρέποντας στο παλαιό της πάθος να υπερνικήσει το μοναστικό της ζήλο. Μπαίνοντας στο κελί της ο Θεόφιλος την αναζήτησε, αλλά μάταια. Είδε όμως το χειρόγραφό της επάνω στο τραπέζι και το διάβασε. Μόλις ολοκλήρωσε την ανάγνωση, συμπλήρωσε με δικά του γράμματα: «τὸ δειλινόν κρότον τοῖς ὠσὶν ἠχηθεῖσα, τῷ φόβῳ ἐκρύβη» («το δειλινό άκουσε τα βήματά του και από το φόβο της κρύφτηκε»), υπονοώντας την ίδια την Κασσιανή, όντας βέβαιος ότι τον είδε και παραμέρισε. Φεύγοντας, εντόπισε με το βλέμμα του την Κασσιανή στη ντουλάπα, αλλά δεν της μίλησε, σεβόμενος την επιθυμία της. Μόλις ο αυτοκράτορας απομακρύνθηκε, εκείνη βγήκε και διάβασε την προσθήκη του στο κείμενό της. Της άρεσε, το άφησε όπως ήταν και συνέχισε από εκεί και κάτω! Έτσι, έμεινε το περίφημο τροπάριο της Κασσιανής να αναφέρεται στη γυναίκα του Ευαγγελίου, αλλά και στην Εύα που κρύφτηκε όταν άκουσε τα βήματα του Θεού στον Παράδεισο, έχοντας και οι δύο ως κοινό γνώρισμα τη μετάνοια. Το σημείο αυτό του τροπαρίου, όμως, «καταγράφει» και την ίδια την Κασσιανή, που κρύφτηκε κι αυτή να μην την δει ο Θεόφιλος! 

Το τροπάριο της Κασσιανής, δοξαστικό της Μεγάλης Τρίτης το βράδυ (από τα εκκλησιαστικά βιβλία)

     « Κύριε, ἡ ἐν πολλαῖς ἁμαρτίαις περιπεσοῦσα γυνή τὴν σὴν αἰσθομένη θεότητα, μυροφόρου ἀναλαβοῦσα τάξιν ὀδυρομένη, μύρα σοι, πρὸ τοῦ ἐνταφιασμοῦ κομίζει. Οἴμοι! λέγουσα, ὅτι νύξ μοι ὑπάρχει, οἶστρος ἀκολασίας, ζοφώδης τε καὶ ἀσέληνος ἔρως τῆς ἁμαρτίας. Δέξαι μου τὰς πηγὰς τῶν δακρύων, ὁ νεφέλαις διεξάγων τῆς θαλάσσης τὸ ὕδωρ· κάμφθητί μοι πρὸς τοὺς στεναγμοὺς τῆς καρδίας, ὁ κλίνας τοὺς οὐρανοὺς τῇ ἀφάτῳ σου κενώσει. Καταφιλήσω τοὺς ἀχράντους σου πόδας, ἀποσμήξω τούτους δὲ πάλιν τοῖς τῆς κεφαλῆς μου βοστρύχοις· ὧν ἐν τῷ παραδείσῳ Εὔα τὸ δειλινόν, κρότον τοῖς ὠσὶν ἠχηθεῖσα, τῷ φόβῳ ἐκρύβη. Ἁμαρτιῶν μου τὰ πλήθη καὶ κριμάτων σου ἀβύσσους τίς ἐξιχνιάσει, ψυχοσῶστα Σωτήρ μου; Μή με τὴν σὴν δούλην παρίδῃς, ὁ ἀμέτρητον ἔχων τὸ ἔλεος ».

Το τροπάριο σε ποιητική απόδοση του Κωστή Παλαμά

Κύριε, γυναίκα αμαρτωλή, πολλά

πολλά, θολά, βαριά τα κρίματά μου.

Μα Κύριε, πώς η Θεότης Σου μιλά,

μέσ’ στην καρδιά μου!

Κύριε, προτού σε κρύψ’ η εντάφια γη

από τη δροσαυγή λουλούδια πήρα

κι απ’ της λατρείας την τρίσβαθη πηγή

σου φέρνω μύρα.

Οίστρος με σέρνει ακολασίας ... Νυχτιά

σκοτάδι, αφέγγαρο, ανάστερο με ζώνει,

το σκοτάδι της αμαρτίας, φωτιά

με καίει, με λιώνει.

Εσύ που από τα πέλαγα τα νερά

τα υψώνεις νέφη, πάρε τα Έρωτά μου,

κυλάνε, είναι ποτάμια φλογερά

τα δάκρυά μου.

Γείρε σ’ εμέ. Η ψυχή μου πως πονεί!

Δέξου με Εσύ που δέχτηκες κι εγείραν

άφραστα ως εδώ κάτω οι ουρανοί

και σάρκα επήραν.

Στ’ άχραντά Σου πόδια, βασιλιά

μου Εσύ, θα πέσω και θα στα φιλήσω

και με της κεφαλής μου τα μαλλιά

θα στα σφουγγίσω.

Τ’ άκουσε η Εύα μέσ’ στο αποσπερνό

του παράδεισου φως ν’ αντιχτυπάνε,

κι αλαφιασμένη κρύφτηκε ... Πονώ,

σώσε, έλεος κάνε.

Ψυχοσώστ’ οι αμαρτίες μου λαός

τ’ αξεδιάλυτα ποιός θα ξεδιαλύσει;

Αμέτρητό Σου το έλεος, ο Θεός!

Άβυσσος η κρίση.

     Εκτός από την ποιητική απόδοση του Κωστή Παλαμά, πολύ σπουδαία είναι και η μετάφραση του Φώτη Κόντογλου, η οποία και παρατίθεται:
     Κύριε, η γυναίκα που έπεσε σε πολλές αμαρτίες, σαν ένοιωσε τη Θεότητά Σου, γίνηκε μυροφόρα και Σε άλειψε με αρώματα πριν από τον ενταφιασμό Σου κι έλεγε οδυρόμενη: Αλλοίμονο σε μένα, γιατί μέσα μου είναι νύχτα κατασκότεινη και δίχως φεγγάρι η μανία της ασωτείας κι ο έρωτας της αμαρτίας. Δέξου από μένα τις πηγές των δακρύων, Εσύ που μεταλλάζεις με τα σύννεφα το νερό της θάλασσας. Λύγισε στ’ αναστενάγματα της καρδιάς μου, Εσύ που έγειρες τον ουρανό και κατέβηκες στη γη. Θα καταφιλήσω τα άχραντα πόδια Σου και θα τα σφουγγίσω πάλι με τα πλοκάμια της κεφαλής μου, αυτά τα Πόδια, που σαν η Εύα κατά το δειλινό, τ’ άκουσε να περπατάνε και από το φόβο της κρύφτηκε. Των αμαρτιών μου τα πλήθη και των κριμάτων σου την άβυσσο, ποιος μπορεί να τα εξιχνιάσει, ψυχοσώστη Σωτήρα μου; Μην καταφρονέσεις τη δούλη Σου, Εσύ που έχεις τ’ αμέτρητο έλεος.

===========================

Πηγές:

-  Εγκυκλοπαίδεια «ΕΛΛΑΔΙΚΗ»

-  Ορθόδοξος Συναξαριστής

-  Εικόνα ανάρτησης: Διαδίκτυο

Επιμέλεια: Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 8.4.2020

(Σύντομο βιογραφικό δείτε ΕΔΩ)

Λίγες σκέψεις στο προφητικό Ευαγγέλιο της Θ. Λειτουργίας της Μεγάλης Δευτέρας

(Ματθαίου, Κεφ. ΚΔ΄, 3 – 35)

     

    Είναι αλήθεια πως σαν έρχονται μεγάλες γιορτές, και ιδιαίτερα το Πάσχα, το θρησκευτικό μας συναίσθημα γίνεται πιο έντονο. Αναζητάμε – θέλουμε κάτι παραπάνω να κάνουμε, για να νοιώσουμε περισσότερο τη συγκίνηση των ημερών. Μας συνεπαίρνουν οι ψαλμοί, τα τροπάρια, τα Ευαγγέλια… Πιστεύουμε πως αν μπορέσουμε να εισχωρήσουμε περισσότερο στο νόημά τους, θα ήταν και το θρησκευτικό μας συναίσθημα και η ψυχική μας ανάταση μεγαλύτερα.

    Η πρώτη ημέρα της «τελικής ευθείας» για το Πάσχα, η Μεγάλη Δευτέρα, είναι μια εργάσιμη ημέρα. Εξ αιτίας των οικογενειακών και των επαγγελματικών υποχρεώσεων, λίγοι έχουμε τη δυνατότητα να πάμε στην εκκλησία και να ακούσουμε αυτή τη σπουδαία Ευαγγελική περικοπή, που είναι και μια σημαντική προφητεία. Μελετώντας, λοιπόν, το Ευαγγέλιο της ημέρας αυτής, που ο Χριστός στο Όρος των Ελαιών προλέγει στους Μαθητές Του γεγονότα που θα προηγηθούν της Δευτέρας Παρουσίας,  κάνουμε κάποιες διαπιστώσεις. Μερικές απ’ αυτές:

    Στη σημερινή εποχή όλο και περισσότερο αμφισβητείται η θρησκεία μας, όχι μόνο από τους μη χριστιανούς, αλλά και από εμάς τους ίδιους που θεωρούμαστε οπαδοί της. Πολλοί είναι οι παράγοντες που συμβάλουν σε αυτό και ας μην προσπαθήσουμε να τους αναλύσουμε τώρα. Ας προσπαθήσουμε να σκεφτούμε όμως λίγο περισσότερο τούτο: H συγκεκριμένη Ευαγγελική Περικοπή, επικεντρώνεται στην προφητεία της καταστροφής της Ιερουσαλήμ, που έγινε από τα στρατεύματα του αυτοκράτορα Τίτο, το 70 μ. Χ. και σε γεγονότα που θα προηγηθούν της Δευτέρας Παρουσίας. Εκτιμάται ότι πολλοί είμαστε εκείνοι που έχουμε πειστεί ότι  κάποιες από τις προφητείες αυτές έχουν επαληθευτεί ή επαληθεύονται στις μέρες μας, όπως και αυτή: «Διά το πληθυνθήναι την ανομίαν, ψυγήσεται η αγάπη των πολλών». Γνωρίζουμε πολύ καλά, πώς μεγάλωσαν οι γονείς μας και οι προηγούμενες γενιές: Είχαν αγάπη μεταξύ τους. Ο ένας εμπιστευόταν το άλλον και τα σπίτια τους οι περισσότεροι τα άφηναν ανοιχτά, ιδίως στα χωριά. Άνοιγαν την πόρτα και σε κάθε άγνωστο περαστικό και τον φιλοξενούσαν σαν δικό τους άνθρωπο. Τον κοίμιζαν στο σπίτι τους και του έδειχναν εμπιστοσύνη σαν να τον γνώριζαν χρόνια πριν, σαν να είχαν φάει πολύ «ψωμί κι αλάτι» μαζί. Κι αυτός, βέβαια, φαινόταν αντάξιος των συναισθημάτων τους. Αυτόν τον τρόπο ζωής, τον γευτήκαμε και πολλοί από μας. Σήμερα όμως, πώς είναι οι σχέσεις των μεταξύ των ανθρώπων;...

     Ακόμα, με τις γνώσεις που έχουμε με τη βοήθεια της επιστήμης, μπορούμε να «δούμε» ότι κάποιες άλλες προφητείες θα επαληθευτούν στο μακρινό μέλλον, όπως π.χ. ότι «ο ήλιος σκοτισθήσεται και η σελήνη ου δώσει το φέγγος αυτής». Αλλά και στο πολύ κοντινό μας μέλλον μια τέτοια εκδοχή είναι πιθανή, από μια πολύ μεγάλη πυρηνική έκρηξη, π.χ..

    Σε κάποιο άλλο σημείο της Αγία Γραφής (Αποκάλυψη Ιωάννου, κεφ. η΄) αναφέρεται: «και απέθανε το τρίτον των κτισμάτων των εν τη θαλάσση». Ερώτηση: Θα μπορούσε να πιστέψει κανείς (όχι πολύ παλιά, αλλά) πενήντα – εξήντα χρόνια πριν ότι θα «ξέρναγαν» τα ποτάμια και οι θάλασσες τόνους και τόνους ψάρια από τη μόλυνση των νερών και γενικότερα του περιβάλλοντος; Απάντηση: Μάλλον όχι, ή καλύτερα: σίγουρα όχι.

     Αν φέρουμε στο νου μας και άλλες, μεταγενέστερες προφητείες, ό-πως π.χ. αυτές του Κοσμά του Αιτωλού, ίσως «ταρακουνηθούμε» περισσότερο. Μπορεί επειδή τα όσα έχουν ειπωθεί από άγιο τον Κοσμά τον Αιτωλό, να τα θεωρούμε πιο «απτά», πιο κοντινά μας, πιο σημερινά.

     Κάνοντας παρόμοιες σκέψεις, μπορούμε να πούμε με κάποια «άνεση», ότι κάποια «πράγματα» έχουν ειπωθεί και έχουν γραφεί τυχαία; Και ίσως το επισφράγισμα όλων αυτών να "κρύβεται στις λέξεις του Κυρίου: «Ο ουρανός και η γη παρελεύσονται, οι δε λόγοι μου ου μη παρέλθωσιν» «Ματθαίου ΚΔ΄, 35).

  

Επιμέλεια: Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 13.4.2020

Προσκύνημα στην Αγία Γη (ποίημα)

Δεύτερος τίτλος: «Είμαι άξιος;»

Πρώτη δημοσίευση: https://www.kalavrytanews.com/, 2011.

Δεύτερη δημοσίευση: Στο Βιβλίο μου «Επιλεγμένα ποιήματα-διηγήματα»,

εκδόσεις Άπειρος Χώρα, 2018

Φωτογραφία:
Προσκύνημα-ναός στο λόφο του Γολγοθά (Ιεροσόλυμα), όπως είναι σήμερα

Λαχταρώ να γονατίσω

κει που πάτησ’ ο Χριστός,

ταπεινά προσκυνήσω

πέτρες που είδανε το Φως.

Που ακούσαν τη λαλιά Του

τους ψαράδες να καλεί,

που ενοιώσαν τη ματιά Του

άγια, σαγηνευτική.

Κει που πλήθη εχορτάσαν,

που θεράπευσε τυφλούς,

που ανέμοι εσωπάσαν,

που ανέστησε νεκρούς.

Κει που ’στάθη ν’ ανασάνει,

κουβαλώντας το Σταυρό,

με τ’ αγκάθινο στεφάνι,

τον ιδρώτα Του καυτό.

Κει που τόσα εγινήκαν

να ρωτήσω να μου πουν,

χέρια ανθρώπου πώς βρεθήκαν;

Πώς το μάννα το ξεχνούν;

Και οι πέτρες θα μου πούνε,

που «εσχίσθησαν»* κι αυτές,

έχουν τρόπο ν’ αγαπούνε

κι όχι πέτρινες καρδιές!

Όμως, πώς να ξεκινήσω;

Πώς είμ’ άξιος εγώ,

τέτοιες πέτρες να πατήσω,

δρόμους Πάθους να διαβώ;

* Ευαγγέλιο Ματθαίου, ΚΖ΄, 51: «Και ιδού το καταπέτασμα του ναού εσχίσθη εις δύο από άνωθεν έως κάτω και η γη εσείσθη και αι πέτραι εσχίσθησαν» (την ώρα που Ο Χριστός «παρέδωσε το Πνεύμα»).

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπυολος, 13.4.2020

https://nikolpapak.blogspot.com/2021/08/blog-post_29.html

Το γαϊδουράκι και ο σταυρός στην πλάτη του στη λαϊκή παράδοση

     Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, το ταπεινό γαϊδουράκι έχει σταυρό στην πλάτη, επειδή ανέβηκε σ’ αυτό ο Χριστός, όταν μπήκε θριαμβευτικά στα Ιεροσόλυμα την Κυριακή των Βαΐων, γι’ αυτό και είναι ευλογημένο ζώο! Προσέξτε πώς δείχνουν τα τοξάκια στην εικόνα: Μια μαύρη γραμμή κατά μήκος της ράχης κι άλλη μία κάθετη, με «προέκταση» προς τα μπροστινά πόδια. Αν τις παρατηρήσει κανείς καλά και τις φανταστεί σε ευθειασμό, σχηματίζουν σταυρό!

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 12.4.2020

https://nikolpapak.blogspot.com/2017/05/blog-post_22.html

Το Πάσχα, άλλοτε κι εφέτος

Το Πάσχα, άλλοτε κι εφέτος

Εικόνα: από το διαδίκτυο

Σημειώνεται εξ αρχής ότι το κείμενο αυτό δεν γράφηκε και δεν αναρτήθηκε για να αποτελέσει έλεγχο. Γράφηκε και αναρτήθηκε μόνο για ευτοέλεγχο.

     Η μεγαλύτερη γιορτή της Χριστιανοσύνης το Πάσχα και ισάξια των Χριστουγέννων. Ίσως, όμως, η χαρά της άνοιξης και τα συναισθήματα χαρμολύπης που είναι πολύ περισσότερο έντονα από το Πάθος του Θεανθρώπου και την αναμονή της Ανάστασης, να την κάνουν πιο «μεγάλη».

     Ο Πασχαλινός εορτασμός έχει δεθεί άρρηκτα με τη λαϊκή παροιμία «Πάσχα στο χωριό και Χριστούγεννα στην πόλη». Πριν ακόμα μπει η Μεγάλη Εβδομάδα, αρχίζουν να γίνονται οι ετοιμασίες και οι επιλογές για την Πασχαλινή περιβολή από τις ντουλάπες και να γεμίζουν βαλίτσες. Τίποτα το επιλήψιμο, βεβαίως, αφού ο εορτασμός με αγαπημένα πρόσωπα στο γενέθλιο τόπο είναι «κεκτημένο δικαίωμα». Ακόμα και όσων ο γενέθλιος τόπος  είναι κάποια πόλη, εξορμούν με οργανωμένες ή μη αποδράσεις για κάποιον εξοχικό προορισμό.  

     Κι εκεί που η κατάνυξη των αγίων ημερών κορυφώνεται, πολλοί εξ ημών βρισκόμαστε υπ’ ατμόν ή καθ’ οδόν προς τον προορισμό μας. Ίσως «περάσουμε» βιαστικά και από κάποια εκκλησία «ν’ ανάψουμε ένα κερί» και να ακούσουμε και «κάνα Ευαγγέλιο» τη Μεγάλη Πέμπτη. Ίσως, ακόμα, και τη Μεγάλη Παρασκευή να επαναλάβουμε το ίδιο την ώρα της Αποκαθήλωσης. Περισσότερο βέβαιο θεωρείται ότι θα ρωτήσουμε τον ιερέα ή το νεωκόρο «τί ώρα κοινωνάνε» τη Μεγάλη Πέμπτη, αποδεικνύοντας έμπρακτα πόσο είμαστε «οκνηροί στα θρησκευτικά καθήκοντα», όπως είχε πει και ο άγιος Παΐσιος!

     Στον τόπο του προορισμού μας, αρκετοί επιδιδόμαστε στις ετοιμασίες για το Πασχαλινό τραπέζι και την υποδοχή των προσκεκλημένων, κυρίως. Απαραίτητη, βεβαίως, και η προσεγμένη εμφάνισή μας στον Επιτάφιο και πολύ περισσότερο στην Ανάσταση, γιατί και το «να κάνουμε εντύπωση», είναι κι αυτό «στο πρόγραμμα»! Κι αμέσως μετά το «αναστήτω ο Θεός», «διεσκορπιστήτωσαν οι εχθροί αυτού»! Τί μας μένει, λοιπόν, από το Πάσχα; Μήπως περισσότερο η εύφρανση των αισθήσεων; Και τούτο, όμως, δεν είναι μεμπτό, αφού ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος προτρέπει: «Νηστεύσαντες και μη νηστεύσαντες, ευφράνθητε σήμερον. Η τράπεζα γέμει, τρυφήσατε πάντες. Ο μόσχος πολύς, μηδείς εξέλθη πεινών». Μεμπτό είναι αν λείπει η συνέχεια του κατηχητικού λόγου του μεγάλου αγίου της πίστης μας: «Πάντες απολαύσατε του συμποσίου της πίστεως».

     Το Πάσχα του 2020 θα είναι εντελώς διαφορετικό. «Μένουμε σπίτι» και γιορτάζουμε ή «γιορτάζουμε» σπίτι. Ίσως εδώ να μας δοθεί περισσότερο η ευκαιρία να παρακολουθήσουμε από την τηλεόραση τις κατανυκτικές ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδος. Ίσως, ακόμα, να μας δοθεί και μια παραπάνω ευκαιρία να ανοίξουμε κάποια ιερά σύνοψη την ώρα των κατανυκτικών ακολουθιών και να κατανοήσουμε καλύτερα και περισσότερο αυτά που «δεν καταλαβαίνουμε» στην εκκλησία!

     Έρχονται στη σκέψη μου, τέλος, σαν «παραλληλισμός», κάποιες λιτές ακολουθίες και Θ. Λειτουργίες σε χωριά μας και σε μοναστήρια μας, που μπορεί αυτές να τις νοιώθουμε περισσότερο από τις μεγαλόπρεπες των μεγαλουπόλεων.  

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 5.4.2020

https://nikolpapak.blogspot.com/2017/05/blog-post_22.html

Πρόταση - "πρόσκληση" για τη φετινή Ανάσταση!

ΑΝΑΣΤΑΣΗ 2020

ΠΡΟΤΑΣΗ-«ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ»(!)

     Με αναμμένες τις λαμπάδες μας από το καντήλι του σπιτιού μας και Πασχαλινά ντυμένοι, ας βγούμε όλοι στα μπαλκόνια μας την ώρα της Ανάστασης και να ψάλλουμε σε όλη την Ελλάδα το ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ! Η πίστη μας και οι προσευχές μας θα καθαγιάσουν φως της λαμπάδας σε Άγιο Φως! Ψέλνοντας το ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ, να προσευχηθούμε και για τους συνανθρώπους μας που δοκιμάζονται, για τους ΗΡΩΕΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ και για την Πατρίδα μας! Να είμαστε βέβαιοι ότι οι προσευχές μας θα φτάσουν στο Θρόνο του Δημιουργού!

Ν.Π. 3.4.2020

Κορωνοϊός: Το "ταρακούνημα";

Κορωνοϊός: Το «ταρακούνημα»;

     Ήδη έχουν αρχίσει να πέφτουν οι επιδοκιμαστικές φωνές που μέχρι τώρα υψώνονταν για τα πρότυπα που υιοθετούνται και προβάλλονται σε σύγχρονους, σε νεότερους και σε επερχόμενους. «Θεοί», π.χ., μεγάλοι του ποδοσφαίρου, «θεοί» και «θεές» μεγάλοι της τηλεθέασης, μα στην αφάνεια μεγάλοι της επιστήμης, μεγάλοι της προσφοράς και παρεξηγημένα και υποβαθμισμένα πολλά ανθρωπιστικά επαγγέλματα! Και εδώ, αξίζει νομίζω, να ειπωθεί παρενθετικά κάτι ευτράπελο, πλην όμως αληθινό: Σε κάποιο χωριό, ένας παραδοσιακός «τύπος» ήταν προξενητής. Πουθενά το επιλήψιμο, αφού, αφιλοκερδώς πάντα, είχε συμβάλει να γνωριστούν και να δημιουργήσουν οικογένεια πολλά ζευγάρια. Κάποια στιγμή τον πλησίασε κι ένας συγχωριανός του, σχετικά προχωρημένης ηλικίας που είχε «ξεμείνει». «Μπάρμπα-Θανάση», του λέει, «μήπως υπάρχει και για μένα καμιά καλή κοπέλα; …Ας είναι και νοσοκόμα»!!!

     Κι «όλα πήγαινα καλά»!… Μεγάλες οι φιλοδοξίες οικονομικών κολοσσών, μεγάλα και τα οράματα, των επενδυτών και στελεχών τους. Ανυπολόγιστες και οι μεγάλες επενδύσεις και οι παραγωγές, όπως, π.χ. των πολεμικών βιομηχανιών ανά την υφήλιο. Ανυπολόγιστα τεράστιες και οι παραγγελίες των «πελατών» τους,  αδιαφορώντας εκατέρωθεν για τις ζωές των χιλιάδων - των εκατομμυρίων «μικρών». Άραγε, αναρωτιέται κανείς, μόνο στων «μικρών» τις σκέψεις μπορεί να βρει κανείς την παραβολή του άφρονος πλουσίου;  (Ευαγγέλιο Λουκά, ΙΒ΄, 13-21).

     Και ήλθε ο κορωνοϊός με το δικό του πολλών Ρίχτερ «ταρακούνημα», «και ιδού σεισμός εγένετο μέγας» (Ευαγγέλιο Ιωάννου ΚΗ΄,2) «και η γη εσείσθη» (Ευαγγέλιο Ματθαίου ΚΖ΄, 51)! «Μεγάλες αξίες» άρχισαν να αμφισβητούνται και Αξίες «μικρές» να υπερυψώνονται!

     Θα είναι, άραγε η γνωστή αρχή της «ανοικοδόμησης» μετά από κάθε «φυσική καταστροφή», ή γρήγορα θα ξεχάσουμε και θα συνεχίσουμε «κατά τα ειωθότα»;  

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 2.4.2020

https://nikolpapak.blogspot.com/2017/05/blog-post_22.html