Κάθε μέρα αποκριά! (σατιρικό ποίημα)

Τις απόκριες και πάλι

θα γιορτάσουν ορισμένοι

με την ίδια τους τη μάσκα

που ’χουν πάντα φορεμένη.

Μια φορά το χρόνο όλοι

για το έθιμο τη βάζουν,

μα εκείνοι επιμένουν

κάθε μέρα να «γιορτάζουν»!

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 18.2.2020

https://nikolpapak.blogspot.com/2021/08/blog-post_29.html

«Όχι», στο κάλεσμα της λήθης

Παλαμήδι, η φυλακή του Κολοκοτρώνη 

Βαριά λαβωματιά η αγνωμοσύνη

και άπονα της λήθης τα παιδιά.

Ματώνουν και πληγώνονται εκείνοι

που ο χρόνος τους αφήνει μακριά.

Να μην αφήσουμε να νοιώσει κι η Πατρίδα

ποτέ της συναισθήματα βαριά.

Την ιστορία της να έχουμε σφραγίδα,

λάβαρο, να τη σηκώνουμε ψηλά.

Και η πατρίδα μας, γεμάτη Ιστορία

από κείνους τους αρχαίους τους καιρούς.

Λαμπρή στο διάβα της χαράζει την πορεία,

δίνοντας τα φώτα στους λαούς.

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 10.2.2020

( Σύντομο βιογραφικό δείτε ΕΔΩ )

Το παλιό αναγνωστικό της Β' δημοτικού και η πανδημία!

     Μπορεί να έχει σχέση το παλιό αναγνωστικό της Β΄ δημοτικού του ΟΕΔΒ με την πανδημία; Ίσως και να έχει! Για να δούμε:

     Με τις «άρον-άρον» προετοιμασίες τις τελευταίες μέρες για την αντιμετώπιση του κορονοϊού (π.χ. προσλήψεις Ιατρικού και Νοσηλευτικού προσωπικού, αύξηση των κλινών στις ΜΕΘ σε νοσοκομεία κλπ-τα ίδια είδαμε και πέρσι), μου ήρθαν στο μυαλό δύο κείμενα του παλιού αναγνωστικού της Β΄ δημοτικού, που διδάχθηκε και η γενιά μου. Το πρώτο κείμενο έχει τίτλο «Ἑτοιμασίες γιὰ τὸν χειμῶνα» και το δεύτερο «Μία ὰκατάστατη οἰκογένεια». Είναι στις σελίδες 109-110-111, σε συνέχεια το δεύτερο του πρώτου, που δεν νομίζω ότι αυτό είναι τυχαίο για τις συγκρίσεις των δύο οικογενειών.

     Κι αν τα κείμενα του παλιού αναγνωστικού δεν είναι γνωστά, η παροιμία είναι πασίγνωστη, σε μικρούς και μεγάλους, υψηλότερου και χαμηλότερου μορφωτικού επιπέδου: «Των φρονίμων τα παιδιά, πριν πεινάσουν μαγειρεύουν».

     Στις συγκρίσεις και τα σχόλια που μπορεί να κάνει ο καθένας μόνος του, θα προσθέσω τούτο: «Βρισκόμαστε σε πόλεμο», ακούμε από όλα περισσότερα στόματα ειδικών, ας μην ξεχνάμε όμως ότι «σε καιρό ειρήνης» έκλειναν νοσοκομεία, σε αντίθεση με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, που διακηρύσσει ότι: «Τις μονάδες υγείας δεν τις καταργούμε. Τις συντηρούμε, γιατί θα έρθει καιρός που θα τις χρειαστούμε». 

      Τα παραθέτω, λοιπόν, αυτούσια και μπορείτε να τα απολαύσετε, με νοσταλγία και να αντλήσετε διδάγματα, γιατί παρόμοια διδακτικά κείμενα έχουν εκπέσει εδώ και χρόνια από την εκπαίδευση.

Το εξώφυλλο του παλιού και νοσταλγικού μας αναγνωστικού

Ἑτοιμασίες γιὰ τὸν χειμῶνα.

     Προτοῦ βγῇ τὸ φθινόπωρο στὸ χωριό, ἀρχίζουν τὶς ἑτοιμασίες γιὰ τὸν χειμῶνα. Στὸ σπίτι τοῦ Λαζαρῆ ὁ παπποὺς ἔχει τὸ πρόσταγμα. Πρῶτ’ ἀπ’ ὅλα ἀποθηκεύουν τὸ σιτάρι.

     - Τὸ ψωμὶ εἶναι τὸ θεμέλιο, λέγει ὁ παππούς. 

     Ὕστερα κουβαλοῦν ἀπ’ τὸ βουνὸ τὰ ξύλα.  Ἔπειτα βάζουν τὸ λάδι, τὸ τυρί, τὸ βούτυρο καὶ ἄλλα φαγώσιμα. Ἡ γιαγιὰ πάλι ἔχει ζυμώσει ἀπὸ τὸ καλοκαίρι τὸν τραχανᾶ καὶ τὶς χυλοπίττες. Στὴν ἀποθήκη ἔχει τοῦ κόσμου τὰ σακκουλάκια κρεμασμένα: Τὰ καρύδια, τ᾽ ἀμύγδαλα, τὸ σουσάμι. Τὰ κρεμᾷ, γιατὶ φοβᾶται τοὺς ποντικούς. Ὥς καὶ τὸν ἄνηθο μαζεύει ἡ γιαγιά. Ἀκόμη φροντίζει καὶ γιὰ τὴν ρίγανη, τὴν μέντα, τὴν κανέλλα καὶ τ’ ἄλλα τὰ μυρωδικά. Γιὰ τὸ συνάχι καὶ τὶς μικροαδιαθεσίες ἔχει τὸ τσάι τοῦ βουνοῦ, τὸ χαμόμηλο, τὴν μολόχα καὶ τὸ τίλιο. Τὰ χέρια τῆς γιαγιᾶς δὲν σταματοῦν ἀπ’ τὰ πλεξίματα. Πλέκει κάλτσες χονδρὲς γιὰ τὸν παππού, γιὰ τοὺς γυιοὺς καὶ γιὰ τὰ ἐγγόνια. Ἡ γιαγιὰ εἶναι γυναῖκα χρυσοχέρα. Οἱ νύμφες της πάλι ὑφαίνουν κιλίμια, βελέντζες, ὅλα τὰ μάλλινα στρωσίδια τοῦ σπιτιοῦ. Ἔτσι, ὅταν ἔρχεται ὁ χειμῶνας, τίποτε δὲν λείπει ἀπὸ τὸ σπίτι τοῦ Λαζαρῆ. Εἶναι ἕνα σπίτι εὐτυχισμένο.

Εικόνα από το κείμενο «ετοιμασίες για το χειμώνα»

Μία ὰκατάστατη οἰκογένεια.

     Εἶναι Δεκέμβριος καὶ τώρα σκέπτεται γιὰ ξύλα ὁ Κοσμᾶς. Τώρα ποὺ ἔσφιξε τὸ κρύο. Τώρα τραβᾷ μὲ τὸ ζῷο κατὰ τὸ βουνό. Χιονίζει καὶ αὐτὸς ἀνεβαίνει. Τὸ μονοπάτι σὲ μεριὲς-μεριὲς εἶναι ἀπέραστο. Ὅλες του τὶς δουλειὲς ἔτσι συνηθίζει καὶ τὶς κάνει. Ὅταν θέλῃ νὰ ὀργώσῃ, τότε σκέπτεται νὰ διορθώσῃ τὸ ὑνί. Ὅταν θέλῃ νὰ σκάψῃ, τότε τρέχει γιὰ τὸν κασμᾶ καὶ τὸ τσαπί. Μὰ καὶ ἡ Σταθούλα, ἡ γυναῖκά του, τέτοια εἶναι. Ὅταν πεινάσουν, τότε σκέπτεται νὰ μαγειρέψῃ. Ὅταν τῆς ζητοῦν ψωμί, τότε ἑτοιμάζεται νὰ ζυμώσῃ. 
     Ἀπὸ τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα ἐπῆραν καὶ τὰ παιδιά τους συνήθειες. Ὅταν κτυπᾷ ἡ καμπάνα γιὰ τὸ σχολεῖο, τότε ὁ Μάνθος καὶ ἡ ᾽Αγαθὴ παίρνουν νὰ γράψουν. Τότε ψάχνουν γιὰ τετράδιο καὶ γιὰ μολύβι. Καὶ πολλὲς φορὲς οὔτε ξέρουν ποῦ τὰ ἔχουν. Ὅταν σηκώνωνται στὸ μάθημα, τότε ρίχνουν ματιὲς στὸ βιβλίο. Μαθαίνονται ὅμως ἔτσι τὰ γράμματα; Γι’ αὐτὸ ἔγιναν παιδιὰ χωρὶς ἐξυπνάδα, παιδιὰ κοιμισμένα. Τοὺς μιλεῖς καὶ δὲν ξέρουν νὰ σοῦ ἀπαντήσουν. Τέτοια παιδιὰ πῶς μποροῦν ποτὲ νὰ προοδεύσουν; Ὁ Ἀνέστης, ὁ γείτονας, κοιτάζει τὸν Μάνθο καὶ τὴν ᾽Αγαθὴ καὶ θυμᾶται ἕνα ἄλλο παιδί, τὸν Μιχαλάκη. Αὐτὸν τὸν εἶχε ἰδεῖ μιὰ μέραστὸ μπακάλικο καὶ τοῦ εἶχε κάμει ἐντύπωσι.

Επιμέλεια Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 3.2.2020

https://nikolpapak.blogspot.com/2017/05/blog-post_22.html

Η Υπαπαντή του Κυρίου (2 Φεβρουαρίου) και τα «Συμόγιορτα», στη Θεία Λατρεία και στη λαϊκή μας παράδοση

«Νυν απολύεις τον δούλον Σου, Δέσποτα»

     Δεσποτική και Θεομητορική μαζί εορτή η Υπαπαντή του Χριστού στις 2 Φεβρουαρίου και μια από τις δώδεκα σημαντικότερες εορτές της Εκκλησίας μας, γιορτάζεται με μεγαλοπρέπεια παντού όπου υπάρχει Ορθοδοξία. Δεσποτική και Θεομητορική, γιατί εορτάζεται η «προσφορά» του Ιησού από τη Μητέρα Του Μαρία και τον Ιωσήφ στο Ναό, σαράντα μέρες μετά τη γέννησή Του. Ήταν μια παράδοση για τα πρωτότοκα αγόρια, σύμφωνα με το Εβραϊκό έθιμο, που δυνητικά ήταν ο Μεσσίας που περίμεναν, σύμφωνα με τις προφητείες. Εκεί συνάντησαν τον Δίκαιο γέροντα Συμεών και τη γερόντισσα Άννα, κόρη του Φανουήλ.

     Ο Συμεών, κάτοικος της Ιερουσαλήμ, ήταν ευλαβής και φωτισμένος από το    Άγιο Πνεύμα, που τού είχε φανερώσει ότι δε θα πέθαινε πριν δει το Μεσσία. Σαράντα μέρες μετά τη Γέννησή Του Χριστού, πήγε κατά Θεία υπόδειξη στο Ναό. Όταν είδε τη Αγία Οικογένεια να έρχεται, έτρεξε, υπάντησε/υποδέχθηκε (Υπαπαντή) και πήρε το Χριστό στην αγκαλιά του. Τότε ύψωσε το βλέμμα του στον ουρανό και, νοιώθοντας θεία αγαλλίαση που πραγματοποιήθηκε η μεγάλη του επιθυμία, αναφώνησε το γνωστό και από τις ιερές ακολουθίες: «Νυν απολύεις τον δούλον Σου, Δέσποτα, κατά το ρήμα Σου εν ειρήνη, ότι είδον οι οφθαλμοί μου το σωτήριόν Σου, ό ητοίμασας κατά πρόσωπον πάντων των λαών, φως εις αποκάλυψιν εθνών και δόξαν λαού Σου Ισραήλ».

     Όπως μας πληροφορεί ο Ευαγγελιστής Λουκάς, (Β΄, 35), ο Συμεών προφήτευσε τότε το Πάθος του Κυρίου, λέγοντας στην Παναγία: «και Σού την ψυχήν διελεύσεται ρομφαία» (και σένα την ψυχή σου θα διαπεράσει πλατύ αμφίστομο σπαθί).

     Παρούσα στη στην ιερή αυτή συνάντηση ήταν και η γερόντισσα Άννα, κόρη του Φανουήλ, από τη φυλή του Ασήρ. Στη «μετάφραση των εβδομήκοντα» αναφέρεται ως χήρα ογδόντα τέσσερα χρόνια. Η Άννα ανακηρύχθηκε προφήτιδα, αφού κατά την «προσφορά» του Ιησού στο Ναό, προφήτευσε ότι «το Βρέφος ήταν ο Μεσσίας, που ανέμενε ο λαός του Ισραήλ».

     Κατά την Υπαπαντή τιμάται η μητέρα (η ορθόδοξη γιορτή της μητέρας) και την επόμενη μέρα ο άγιος Συμεών, που ονομάζεται και Θεοδόχος (Θεός+δέχομαι). Ο άγιος Συμεών τιμάται και ως προστάτης των εγκύων και των εμβρύων. 

     Την επόμενη μέρα, 3 Φεβρουαρίου, η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη του δικαίου Συμεών, ο οποίος έχει συνδεθεί άρρηκτα με τον εορτασμό της μεγάλης αυτής εορτής. Την ίδια μέρα τιμάται και η μνήμη της αγίας Άννας. 

     Πλούσια και η λαϊκή μας παράδοση τη μεγάλη αυτή ημέρα της Υπαπαντής, που στη γλώσσα του λαού έγινε και «Αποπαντή», «Πακουή» και «Πακού», δηλ., η αγία που ακούει, η Παναγία. Λέγεται ακόμα (π.χ. στην Κρήτη) και «Παναγία η Μυλιαργούσα», επειδή αργούν οι μύλοι. Κάποιοι μυλωνάδες που πήγαν να αλέσουν την ημέρα της Υπαπαντής, οι μύλοι δεν δούλεψαν. Δεν δουλεύουν ούτε οι γεωργοί, για να προστατευτούν οι καλλιέργειές τους από το χαλάζι και άλλες καιρικές καταστροφές. Αλλού πάλι, προβλέπουν τί καιρός θα κάνει: Ό,τι καιρό κάνει της Υπαπαντής, θα κάνει και τις επόμενες σαράντα μέρες ή όλον το Φεβρουάριο.

     Μια λαϊκή παροιμία λέει ότι «η Παπαντή διώχνει τις γιορτές με τ’ αντί» (αντί=εξάρτημα του αργαλειού). Αυτό σημαίνει ότι έχουν τελειώσει οι γιορτές των Χριστουγέννων και μέχρι ν’ αρχίσουν οι Πασχαλινές, οι νοικοκυρές μπορούν να υφαίνουν στον αργαλειό τους και γενικά ότι σταματάνε οι αργίες και οι σχόλες. Άλλωστε, η μέρα έχει αρχίσει να μεγαλώνει και ο καιρός να γλυκαίνει, οπότε προσφέρεται για περισσότερες ώρες δουλειάς.

     Ο άγιος Συμεών, «Συμιός», δίνει τ’ όνομά του και στις δύο προηγούμενες γιορτές (1 και 2 Φεβρουαρίου-«Συμόγιορτα», βλ. παρακάτω), λόγω της παρετυμολογίας του, από το «σημειώνω/κάνω σημάδι» και τιμάται κυρίως από τις έγκυες, που την ημέρα αυτή αποφεύγουν να κάνουν το παραμικρό, παίρνοντας έτσι χίλιες προφυλάξεις, από φόβο, μήπως το παιδί θα γεννηθεί «σημαδεμένο»! Αν, π.χ. πιάσουν κάτι σκούρο, μπορεί το παιδί να γεννηθεί μ’ ένα μελανό σημάδι στο δέρμα του, ή αν πιάσουν κάτι κόκκινο, μπορεί να είναι με κόκκινο σημάδι κλπ. Πιστεύεται ότι για ν’ αποφευχθεί πιθανό «ατύχημα» στο μωρό, από απερισκεψία της μητέρας, που αφηρημένη έπιασε κάτι την ημέρα της γιορτής του αγίου Συμεών, πρέπει το βράδυ να βγάλει τα ρούχα της ανάποδα. Ακόμη, αν αντιληφθεί το λάθος της τη στιγμή που το κάνει, πρέπει αμέσως να πιάσει οπίσθιο μέρος του σώματός της που καλύπτεται από ρούχο, π.χ. στην πλάτη της, και να πει: «ό,τ’ έπιασα, ό,τ’ έκαμα, πίσω μου να πάει», για να μείνει εκεί το υποτιθέμενο σημάδι.

     Εκτός από τις έγκυες, την ημέρα της γιορτής του Αγίου Συμεών, την «κρατάνε» και οι κάτοχοι των ζώων, για να μην γεννηθούν «σημαδεμένα» τα νεογνά τους.

     Θα είναι παράλειψη, τέλος, αν δεν σημειώσουμε ότι και όλο το τριήμερο 1, 2, και 3 Φεβρουαρίου ονομάζεται και «Συμόγιορτα». Την πρώτη του μήνα γιορτάζει ο άγιος Τρύφωνας, που μαρτύρησε επί αυτοκράτορα Δεκίου, το 250 μ.Χ. και είναι κατ’ εξοχή αγροτική γιορτή.  Αν και στο βίο του δεν αναφέρεται ότι ήταν αμπελουργός, αλλά χηνοβοσκός -βιοποριζόταν βόσκοντας χήνες-, θεωρείται προστάτης των αμπελιών και των αγρών, γι’ αυτό και σε τοιχογραφίες και ιερές εικόνες παριστάνεται μ’ ένα κλαδευτήρι στο χέρι. Η Εκκλησία μας δέεται στον άγιο με ειδική ευχή για τα αμπέλια.  Πιστεύεται ακόμα, πως έχει εξουσία κατά των ποντικών και της κάμπιας. Σε ορισμένα μέρη της πατρίδας μας, την ημέρα της γιορτής του οι αμπελουργοί και οι κηπουροί κάνουν αγιασμό και κόλλυβα στις εκκλησίες. Από τον αγιασμό αυτό δεν πίνουν, ούτε τον παίρνουν στο σπίτι, αλλά μόνο ραντίζουν τα αμπέλια και τους κήπους.

     Στην Ήπειρο κάνουν μεγάλες κουλούρες και τις κυλούν στ’ αμπέλια, στα χωράφια και στους κήπους, τραγουδώντας:

 «Τρύφωνα πολύκαρπε,

έλα εδώ στ’ αμπέλι μου

και στο χωραφάκι μου

να φάμε και να πιούμε».   

           Παρόμοιοι είναι και οι εορτασμοί στη Μακεδονία. 

   Ιερά λείψανα του αγίου στην περιοχή των Καλαβρύτων, φυλάσσονται σε ιστορικές Μονές της περιοχής.

=====================

Πηγές:

-  Κατά Λουκάν Ευαγγέλιο.

-  Ορθόδοξος Συναξαριστής.

-  Γ. Α. Μέγα «Ελληνικές γιορτές και έθιμα της λαϊκής λατρείας», εκδόσεις «ΕΣΤΙΑ».

                                            

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 1.2.2020

( Σύντομο βιογραφικό δείτε ΕΔΩ )

Τα Πασχαλινά κουλούρια (διήγημα)

     Είχε μάθει πολύ πιο νωρίς πριν ανακοινωθεί ο Αλέξης για την επικείμενη στρατιωτική άσκηση στην Κομοτηνή. Υπηρετούσε ως έφεδρος υπαξιωματικός του πεζικού και βοηθός του ανώτερου αξιωματικού του δευτέρου γραφείου στο στρατόπεδο της πόλης. Ήταν κοινό μυστικό για τους αξιωματικούς και οπλίτες που χειρίζονταν απόρρητα στρατιωτικά έγγραφα και όλοι λίγο-πολύ είχαν αρχίσει να ετοιμάζονται.

     Δυο μέρες πριν την έναρξη της άσκησης, ανακοινώθηκε επίσημα από το διοικητή και όλη η μονάδα τέθηκε σε συναγερμό. Την Τρίτη του Θωμά του 1980 που ξεκίναγε η άσκηση, έπρεπε όλο το απαραίτητο υλικό να μεταφερθεί από το στρατόπεδο στο βουνό για μια βδομάδα που θα διαρκούσε: Από ατομικά είδη των στρατιωτών και των αξιωματικών, μέχρι τις σκηνές και το βαρύ οπλισμό. Από τα είδη διατροφής, μέχρι ολόκληρο το μαγειρείο με τα ειδικά μεγάλα φλόγιστρα για το μαγείρεμα. 
     Ο μεγάλος μπελάς του Αλέξη δεν ήταν τα ατομικά του είδη, αλλά αυτός είχε οριστεί υπεύθυνος για τη μεταφορά του γραφείου στο χώρο της άσκησης. Χωρίς να ξεχαστεί το παραμικρό από τα απαραίτητα στο χώρο της άσκησης, εκείνος έπρεπε να φροντίσει για όλα, για να πακεταριστούν και να μεταφερθούν με ασφάλεια: γραφομηχανή, χαρτί αλληλογραφίας, κάποιοι φάκελοι, διορθωτικά, φοριαμοί και πολλά ακόμα.      

     Σ’ όλο αυτόν τον πανζουρλισμό, ο Αλέξης έλαβε ένα γράμμα από τους γονείς του, από το χωριό του στην Καλαμάτα. «Κρύφτηκε» για λίγο μέσα στην αποθήκη υλικού, να το διαβάσει κάτω από λάμπα, μακριά από τα μάτια ανωτέρων και κατωτέρων του, για να μάθει τα νέα των δικών του. Πριν καλά καλά το ανοίξει, διέκρινε μέσα ένα χαρτονόμισμα των πενήντα δραχμών, αναπάντεχο δώρο-αναπάντεχα ευχάριστη έκπληξη, αφού πριν λίγες μέρες του είχαν στείλει επιταγή των διακοσίων δραχμών! Το έβαλε κάπως σουφρωμένο και γρήγορα στην τσέπη του και άρχισε να διαβάζει τις στερεότυπες, όπως σε κάθε γράμμα πρώτες λέξεις: «Είμαστε καλά, το αυτό επιθυμούμε και δι’ εσέ». Έκατσε για τα καλά η καρδιά του στη θέση της, όπως κάθε φορά που τις διάβαζε.

     Το γράμμα είχε ταχυδρομηθεί από τη Μεγάλη Τετάρτη και μεταξύ άλλων του έγραφαν για τις Πασχαλινές ετοιμασίες του σπιτιού τους: Καθαριότητες, ασβεστώματα, κόκκινα αυγά, κουλούρια!... Πόσο, μα πόσο νοστάλγησε! «Τώρα που ανοίγει ο καιρός, πόσο θα ’θελα να είμαι στο σπίτι μου στο χωριουδάκι μου, να ανασκουμπωθώ κι εγώ στις δουλειές και να ξεκουράσω τους δικούς μου», ψέλλισε! Τα χείλη του σούφρωσαν και τα μάτια του έτρεξαν κι ένα δάκρυ έβρεξε το γράμμα, όπως είχε σκύψει και το διάβαζε! Αμέσως όμως χαμογέλασε, στη σκέψη πως του χρόνου θα είχε απολυθεί, ύστερα από είκοσι οχτώ μήνες στο στρατό και θα ήταν μαζί τους και σκούπισε τα μάτια του!

     Στο τέλος του έγραφαν: «Μετά του Πάσχα θα σου στείλουμε ένα δεματάκι με λίγα κουλούρια. Να έχεις το νου σου να το πάρεις»!    

     Στενοχωρήθηκε κάπως, γιατί θα έμπαιναν σε άδικο κόπο και έξοδα οι γονείς του να του τα στείλουν από τη μια άκρη της Ελλάδος στην άλλη, αφού τα πασχαλινά κουλούρια δεν του πολυάρεσαν.

     Δίπλωσε το γράμμα και το έβαλε βιαστικά στην τσέπη του, να το φυλάξει μαζί με όλα τα άλλα γράμματα που λάβαινε και τα φύλαγε σαν τα πιο ακριβά κειμήλια. Βγήκε αμέσως από την αποθήκη, να μην γίνει αισθητή η ολιγόλεπτη απουσία του και χρειαζόταν να λογοδοτήσει.

     Οι εντάσεις της άσκησης στο βουνό, το άγχος για την επιτυχία τους, η υπερβολική κούραση, το κρύο και ειδικά τη νύχτα, τον έκαναν να ξεχάσει το δέμα που περίμενε. Δυο μέρες πριν επιστρέψουν στο στρατόπεδο, νάσου ο ταχυδρόμος της μονάδος με το δεματάκι στα χέρια! Ο Αλέξης σάστισε και χρειάστηκαν λίγα δευτερόλεπτα να στριφογυρίσει του μυαλό να θυμηθεί! Ήταν τα κουλούρια από τους γονείς του!

     «Θέλουμε κι εμείς, αν έχει κάτι φαγώσιμο μέσα!», του είπε ο ταχυδρόμος χαμογελώντας.

     Το πήρε στα χέρια του και το έβαλε μέσα στη σκηνή. Λίγη ώρα αργότερα που βράδιασε, το άνοιξε με προσοχή, να μην σπάσουν τα αφράτα πασχαλινά κουλούρια, γιατί ήξερε πώς τα έφτιαχναν τα χέρια της μανούλας του! Μα τί να δει μόλις το άνοιξε! Τα κουλούρια είχαν τριφτεί και είχαν γίνει μικρά κομμάτια και ψίχουλα! Πώς να τα έτρωγε έτσι; Αμέσως έβγαλε το κουτάλι από το σακίδιό του και κρατώντας στο ένα χέρι το δέμα σαν… πιάτο, έτρωγε με το άλλο! Προσφέρθηκε και έδωσε και στον άλλον υπαξιωματικό που έμεναν μαζί στη σκηνή, που έφαγε κι αυτός πολύ πρόθυμα, με… τον ίδιο τρόπο!

     Αμέσως μετά την εύφρανση των αισθήσεων, πήρε χαρτί και μολύβι και έγραφε στους δικούς του:

   «Αχ, ρε μάνα! Τί νόστιμα ήταν τα κουλούρια σου! Ξέρεις ότι εμένα δεν μου πολυαρέσουνε, αλλά αυτά ήταν ανώτερα από μέλι! Έδωσα και σ’ ένα φίλο μου και μου είπε να σου φιλήσω τα χέρια! Σου τα φιλάω εκατόν μία φορές: μία από εκείνον και εκατό από εμένα»!   

    

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 27.1.2020

( Σύντομο βιογραφικό δείτε ΕΔΩ )

Η καθιέρωση της εορτής των Τριών Ιεραρχών ως αγίων των γραμμάτων και του πνεύματος και η σημερινή χαλάρωση

     Κάθε φορά που μιλάμε ή ακούμε για τους Τρεις Ιεράρχες, ο νους μας πάει κατ’ ευθείαν στον Μέγα Βασίλειο, τον Γρηγόριο το Ναζιανζηνό ή Θεολόγο και τον Ιωάννη το Χρυσόστομο, που είναι στενά συνυφασμένοι με τα μαθητικά μας χρόνια, ως «μέγιστοι φωστήρες της Τρισηλίου Θεότητος» και «μελίρρυτοι ποταμοί της σοφίας». Αν και ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος γιορτάζει και στις 23 Νοεμβρίου κάθε χρόνο, μέσα στον Ιανουάριο γιορτάζουν και οι τρεις: την 1η του μήνα, την 25η και την 27η, αντίστοιχα. Στο τέλος του 11ου αιώνα, στα χρόνια του αυτοκράτορα του Βυζαντίου Αλεξίου του Κομνηνού, καθιερώθηκε από τον Μητροπολίτη Ευχαΐτων Ιωάννη κοινός εορτασμός και για τους τρεις. Ο λόγος της καθιέρωσης του από κοινού αυτού εορτασμού κρίθηκε αναγκαίος, λόγω της διαμάχης που ξέσπασε ανάμεσα στους ορθοδόξους που διαιρέθηκαν σε κόμματα, καθένα από τα οποία θεωρούσε σπουδαιότερο τον ένα από του τρεις. Η διαμάχη αυτή παρά λίγο να δημιουργήσει σχίσμα και θέλοντας η Εκκλησία να σταματήσει τη διχόνοια αυτή και να τιμήσει ισάξια τους Ιεράρχες, καθιέρωσε κοινή ημέρα εορτασμού και για τους τρεις, στις 30 Ιανουαρίου. Ο Μητροπολίτης Ιωάννης, μάλιστα, συνέδεσε τη σχέση τους με τον Τρισυπόστατο Θεό.

     Στην Ελλάδα ο πρώτος εορτασμός συνδυάστηκε με καθιέρωση μνημοσύνου την ημέρα αυτή υπέρ τον ευεργετών του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου, για πρώτη φορά το 1842. Προγενέστερα αναφέρονται: α: Η τέλεση μνημοσύνου την ημέρα της εορτής των Τριών Ιεραρχών, για τους χορηγούς σχολείων στη συνοικία Σταυροδρόμι της Κωνσταντινούπολης, το 1805. β: Η τέλεση μνημοσύνου υπέρ των ευεργετών και συνδρομητών της Ευαγγελικής Σχολής της Σμύρνης, τα έτη 1812-1813, την ίδια μέρα. γ: Στην Ιόνιο Ακαδημία οι Τρεις Ιεράρχες θεωρούνται και τιμώνται ως οι προστάτες της από τη σύστασή της. Η πραγματική θεσμοθέτηση της εορτής, όμως, καθυστέρησε ως το 1911, όταν το Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο απέκτησε νέο οργανισμό, όπου εκεί προσδιόρισε και τις εορτές του, αν κι αυτό έγινε εν μέσω αντεγκλήσεων.

      Την επί εκατό και πλέον χρόνια θεσμοθετημένη σχολική εορτή των Τριών Ιεραρχών, που περιελάμβανε και εκκλησιασμό με τη σημαία, «αποκαθήλωσε» πολύ πρόσφατα το Υπουργείο Παιδείας και την μετέτρεψε σε απλή αργία(!) για τα σχολεία. Έτσι, μαθητές και σπουδαστές αποκόπηκαν από την επαφή και με τις σχολικές δραστηριότητες, τη γνώση και τα βιώματα από την όμορφη αυτή παράδοση της δικής τους ημέρας, ευτυχώς, για μικρό χρονικό διάστημα: Τον Ιανουάριο 2020 η τότε - μεταγενέστερη πολιτική ηγεσία του ίδιου Υπουργείου, επανέφερε την 30ή Ιανουαρίου «ως ημέρα πραγματοποίησης εορταστικών εκδηλώσεων προς τιμήν των τριών Αγίων και της Παιδείας, καθώς και όλης της εκπαιδευτικής κοινότητας», αλλά χωρίς εκκλησιασμό. Το αν, όμως,  στον εορτασμό δίνεται η βαρύτητα που του αρμόζει, τύποις και έργοις, αυτό είναι ένα άλλο μεγάλο θέμα. Εκ της διαφαινονένης γενικότερης ζοφερής εικόνας και στα πλαίσια του «εκμοντερνισμού», φαίνεται να είναι θέμα χρόνου η τροποποίηση του πρώτου άρθρου του Συντάγματος της Ελλάδος, που ορίζει ότι η προστασία του πολιτεύματος ανήκει «εις το Όνομα της Αγίας και Ομοουσίου και Αδιαιρέτου  Τριάδος». Απευκτέο για την Ορθόδοξη χώρα μας, όμως ορατό και φοβάμαι ορατό σε κοντινό ορίζοντα.

--------------------

Απολυτίκιο:

     « Τους τρεις μεγίστους φωστήρας Της Τρισηλίου Θεότητος, τους την οικουμένην ακτίσι δογμάτων θείων πυρσεύσαντας, τους μελιρρύτους ποταμούς της σοφίας, τους την κτίσιν πάσαν θεογνωσίας νάμασι καταρδεύσαντας, Βασίλειον τον Μέγαν και τον Θεολόγον Γρηγόριον, συν τω κλεινώ Ιωάννη, τω την γλώτταν χρυσορρήμονι, πάντες οι των λόγων αυτών ερασταί, συνελθόντες ύμνοις τιμήσωμεν. Αυτοί γαρ τη Τριάδι, υπέρ ημῶν αεί πρεσβεύουσιν ».

---------------------

Πηγές:

-  Ορθόδοξος Συναξαριστής

-  Εγκυκλοπαίδεια «ΔΟΜΗ»

-   Εγκυκλοπαίδεια «ΓΙΟΒΑΝΗ»

Επιμέλεια: Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 25.1.2020

hhttps://nikolpapak.blogspot.com/2021/08/blog-post_29.html

Τί είναι η φορτωτήρα;

     Η σωστή φόρτωση του ζώου γίνεται με δύο «πλευρά»*, δεξιά κι αριστερά του σαμαριού. Όταν ανεβάσουμε το ένα «πλευρό» στο σαμάρι (π.χ. το ένα σακί με το περιεχόμενό του) και το δέσουμε με την τριχιά (σχοινί) για να το συγκρατεί, πρέπει απαραίτητα να βοηθηθεί/κρατηθεί από δεύτερο άτομο, μέχρι να φορτωθεί και το άλλο (ισοβαρές) για να ισορροπήσει. Στην περίπτωση που δεν υπάρχει δεύτερο άτομο να βοηθήσει, το «υποκαθιστά» η φορτωτήρα. «Πενία τέχνας κατεργάζεται», δηλαδή! Αυτή είναι ένα σχετικά χοντρό και ανθεκτικό ξύλο, ύφους 1.5 μέτρου, περίπου, που η κορυφή του καταλήγει σε μικρή διχάλα (σχήμα «Υ»). Το «Υ» στηρίζει/υποδέχεται την τριχιά που συγκρατεί το φορτίο, όπως δείχνει η φωτογραφία, μέχρι να φορτωθεί και το δεύτερο «πλευρό». Εδώ, στη φωτογραφία, η υπομονή του συμπαθέστατου γαϊδαράκου είναι/φαίνεται πολύ χαρακτηριστικά!

     Τα ζώα είναι κατάλληλα εκπαιδευόμενα και δεν μετακινούνται την ώρα της φόρτωσης. Η παροιμιώδης έκφραση «ξύλο με τη φορτωτήρα», λέγεται μεταφορικά για κάποιον που δέχθηκε ανηλεή ξυλοδαρμό. Αυτό προέκυψε από την ώρα του φορτώματος, που η φορτωτήρα χρησιμοποιείται και ως απειλητικό μέσο ξυλοδαρμού στο ζώο, αν δεν είναι ήσυχο (δεν «κάθεται» να το φορτώσουν), χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάποιες φορές δεν γίνεται και πραγματικότητα.

---------------------------

* Υπάρχει και ο τρόπος φορτώματος «μισοψόμι», συμπληρωματικό με ελαφρύ φορτίο ανάμεσα στα δύο «πλευρά», στο επάνω μέρος του σαμαριού.

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 12.1.2020
https://nikolpapak.blogspot.com/2017/05/blog-post_22.html