Σάββατο 27 Οκτωβρίου 2018

Εκπληρώνοντας ένα τάμα


Ευλαβικό προσκύνημα στο ξωκκλήσι
του αγίου Ιωάννου του Θεολόγου,
στο Βεσίνι Καλαβρύτων

Το γραφικό ξωκκλήσι του αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στο Βεσίνι Καλαβρύτων:
Αφιέρωμα ευλαβών τέκνων στη μνήμη ευσεβών γονέων

      Αυτή η μικρή και συναισθηματικά φορτισμένη ιστορία, ξεκίνησε από τα εύσημα για την ταπεινότητά μου, του άγνωστου μέχρι τότε, και έκτοτε πολύτιμου φίλου, συντοπίτη και πνευματικού κολοσσού, του αξιοσέβαστου Κυρίου Άγγελου Σακκέτου. Ο κ. Σακκέτος, λοιπόν, απηύθυνε στον γράφοντα την προσωπική του ευαρέσκεια για το «Καλαβρυτινό Λεξικό»1, μέσω του κοινού φίλου κ. Νίκου Κυριαζή-εκδότη του «ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ NEWS» και μετέπειτα της έντυπης εφημερίδας «ΩΡΑ ΤΩΝ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ».
     Επόμενη κίνησή μου ήταν ν' αναζητήσω στο διαδίκτυο τον κ. Σακκέτο, τον οποίο ευχαρίστησα, κάτι που ήταν και το «εναρκτήριο σάλπισμα» της φιλίας μας.
     Από την πρώτη στιγμή που «ξεφύλλισα» τις γεμάτες λογοτεχνικό, λαογραφικό, δημοσιογραφικό, θρησκευτικό και ιστορικό πλούτο αναρτήσεις του, καθώς και τις πολυθεματικές έρευνες του κ. Άγγελου στον προσωπικό του ιστότοπο, με άγγιξε – με «ταρακούνησε» θα έλεγα –, η λατρεία του και η νοσταλγία του για το γενέθλιο τόπο! Στον ίδιο βαθμό με εντυπωσίασε και ο τρόπος του ν' αγγίζει ευαίσθητες χορδές. Σε μία από τις πρώτες αναφορές του στην ταπεινότητά μου, μέσω της προσωπικής του διαδικτυακής σελίδας, έγραφε μεταξύ άλλων:

     [… ] Φίλε, Νίκο, απέναντι «στα ριζά του βουνού», που λέει ο ποιητής, κοντά στη «δημοσιά» (έτσι λέγαμε παλιά τους δρόμους που περνούσαν αυτοκίνητα), αν δεν με απατά το βλέμμα μου, αντικρίζω με συγκίνηση ένα ρημοκλήσι!». 
Κι αμέσως η συγκινητική «έκκλησή» του:
     «Σε παρακαλώ! Πήγαινε και άναψε ένα κεράκι! Και πες στο Θεό ότι τον τελευταίο καιρό μπορεί να μας λησμόνησε και να γύρισε αλλού το πρόσωπό Του, αλλά εμείς δεν Τον λησμονήσαμε ποτέ!.. Πότε με κρυφές ψαλμωδίες, πότε με τραγούδια …
     Ωχ!.. Θεέ μου!.. Θα μου χυθεί ο καφές, που έβαλα να βράσει στη χόβολη, που μου άφησε η μανούλα μου λίγο πριν φύγει!. Και ν’ ανοίξω λίγο το ραδιόφωνο που – τι σύμπτωση!- έπιασα στη μέση ένα τραγούδι, που λέει:

«… Χωριό μου χωριουδάκι μου
και πατρικό σπιτάκι μου
στη σκέψη μου σας φέρνω νύχτα μέρα
εδώ στα ξένα πέρα!

Κι άλλο δεν θέλω απ' τη ζωή
δεν θέλω τίποτ' άλλο να μου δώσει
παρά να μ' αξιώσει
να ξαναδώ κάποιο πρωί
το πατρικό σπιτάκι μου
και το φτωχό το χωριουδάκι μου...».2

     Τα λόγια του αυτά και συγκεκριμένα το «Σε παρακαλώ! Πήγαινε και άναψε ένα κεράκι!...», τα θεώρησα προσωπικό μου χρέος, προσωπικό μου τάμα! Με το πρώτο ταξίδι στο χωριό μου, λοιπόν, στα μέσα του Μάρτη του 2014, η «εκπλήρωση» του χρέους αυτού, έλαβε σάρκα και οστά. Το συγκινησιακό μου φορτίο, φθάνοντας στο πανέμορφο Βεσίνι – παραδοσιακός οικισμός σήμερα –, ήταν τέτοιο, που θεωρούσα ότι στη θέση μου βρισκόταν ο πολύ αγαπητός συντοπίτης κ. Άγγελος! 
     Αντικρίζοντας τα σπίτια του χωριού, λίγων τα τζάκια κάπνιζαν, ενώ τα περισσότερα ήταν κλειστά, το μυαλό μου είχε κολλήσει στο ποίημα μου «το πατρικό μου σπίτι»3. Με δυσκολία έβγαιναν οι λέξεις από τα χείλη μου (και την καρδιά μου, πρωτίστως από την καρδιά μου) στην δημιουργία ενός ολιγόλεπτου βίντεο-αφιερωμένο στον κ. Άγγελο. Μα το αποκορύφωμα των συναισθημάτων ήταν στην επίσκεψη/προσκύνημα για λογαριασμό του στο ξωκκλήσι του αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, το εντυπωσιακότερο απ' όσα συνάντησα ανεβαίνοντας για το χωριό του.
     Μετά το «κεράκι» του κ. Άγγελου στο γραφικό και σπάνιας ομορφιάς και θέσης αυτό ξωκκλήσι, και καθώς βγήκα στον αύλειο χώρο, κάποιοι στίχοι βγήκαν αυθόρμητα από τα χείλη μου, μονολογώντας, και το ποιηματάκι-αφιερωμένο στον κ. Άγγελο σχηματίστηκε σε λίγα μόνο δευτερόλεπτα, που δεν χρειάστηκε να «χτενιστεί» καθόλου αργότερα!

Το ξωκκλήσι την άνοιξη

Σιγοπροβάλλ’  η άνοιξη! Η φύση ξανανιώνει!
Τα πλάγια πρασινίζουνε και η λαμπρή ζυγώνει!

Μυριάδες θα στολίσουνε, λουλούδια, το ξωκλήσι
να περιμένει τον παπά να πάει να λειτουργήσει.

Δυο-τρεις ημέρες ξώλαμπρα, που θα ’χει καλοφέξει,
τ’ αηδόνια και το σήμαντρο θα λεν’ «Χριστός Ανέστη»!

Η επιθυμία του κ. Άγγελου (και δικό μου τάμα): το κεράκι καίει στο ξωκκλήσι!


     Σ’ ένα από τα επόμενα σχόλια στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης, το γνωστό facebook, και στο θαυμασμό μου για την αγάπη και τη νοσταλγία του στην ιδιαίτερη πατρίδα του, το Βεσίνι Καλαβρύτων, μου απάντησε με λέξεις του Ομήρου: «και καπνόν αποθρώσκοντα» (Οδύσσεια α΄ 57)!
     Ακολούθησαν κι άλλες αναφορές του κ. Σακκέτου και παρουσιάσεις βιβλίων μου μέσα από την ιστοσελίδα του, με πολλά κολακευτικά λόγια για την ελαχιστότητά μου, αναμφισβήτητα δυσβάστακτα για τους ώμους μου. Η ευγνωμοσύνη μου, o σεβασμός μου, η εκτίμησή μου, η αγάπη, μου, ο θαυμασμός μου σ’ αυτόν τον μεγάλου πνευματικού ύψους ΑΝΘΡΩΠΟ, όχι απλά με «Α» κεφαλαίο, αλλά με όλα τα γράμματα κεφαλαία, είναι πάντα υπερθετικού βαθμού.

Πινακίδα στο έμπα του χωριού ενημερώνει τον ταξιδιώτη ότι φτάνει στον προορισμό του

Μερική άποψη από το παραδοσιακό "πετροχώρι"

Θέα από το ξωκκλήσι, με το χωριό Πάος "στα πόδια μας"
και στο βάθος οι βουνοκορφές του Χελμού χιονισμένες!
     
     Τελευταία ο κ. Άγγελος επανήλθε και δημοσίευσε στην ηλεκτρονική του σελίδα και αυτό το αφιέρωμα στην ταπεινότητά μου:
Τον ευχαριστώ και τον ευγνωμονώ για άλλη μια φορά!

     Θέλω, τέλος,  να ομολογήσω με παρρησία, πως η επίσκεψή μου αυτή στο μαγευτικό Βεσίνι και το προσκύνημα στο ξωκκλήσι του αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, ήταν/είναι από τις στιγμές εκείνες της ζωής μου που μου έχουν συγκλονίσει όλο μου το είναι! To χωριό και το ξωκκλήσι του αϊ-Γιάννη του Θεολόγου επισκεφθήκαμε με την παρέα μου και δύο φορές ακόμα, μα τα συναισθήματα εκείνου του ευλαβικού προσκυνήματος δεν τα ένοιωσα. 
================================

1  Δείτε/διαβάστε το «Καλαβρυτινό Λεξικό» εδώ:
και εδώ, συμπληρωμένο με περισσότερα λήμματα:

2 Δείτε/διαβάστε όλο το αφιέρωμα εδώ:

3 Δείτε/διαβάστε το ποίημα εδώ:

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 27.10.2018

Δευτέρα 22 Οκτωβρίου 2018


Γιορτές Πολιτιστικών Συλλόγων και Λαογραφικά Μουσεία: 
Σύντομη αναφορά και συναισθηματική προσέγγιση

«Γιορτή τσίπουρου 2018», στο Λειβάρτζι Καλαβρύτων
(Φωτογραφία Λευτέρης Αβραμίδης)

     Πολλές εκατοντάδες Πολιτιστικών Συλλόγων σε όλη την Ελλάδα δραστηριοποιούνται και διοργανώνουν με μεγάλο σεβασμό στην παράδοση, με αγάπη, μεράκι και κέφι διάφορες «γιορτές», όπως γιορτή τσίπουρου, γιορτή κάστανου, γιορτή τρύγου, κλπ. Τις εκδηλώσεις αυτές αγκαλιάζει με τα ίδια συναισθήματα και πολύ ενδιαφέρον ο κόσμος και, πραγματικά, στέφονται με μεγάλη επιτυχία.
     Σύλλογοι και ιδιώτες, κυρίως όμως Σύλλογοι, επίσης πρωταγωνιστούν στη δημιουργία Λαογραφικών μουσείων, που και αυτά δίνουν τη δική τους μεγάλη προσφορά στην παράδοσή μας.
     Οι γενιές των σημερινών πενηντάρηδων και άνω, βίωσαν και θυμούνται πολύ καλά ότι οι εορταστικές αυτές εκδηλώσεις ήταν μέχρι και πριν λίγα χρόνια απαραίτητες βιοποριστικές εργασίες των ανθρώπων. Οι κοντινότεροι και μακρινότεροι πρόγονοί μας όμως, δεν περιορίζονταν μόνο στις εργασίες, αλλά το γιόρταζαν κιόλας. Γιορτή, π.χ. ο τρύγος, για πολλούς λόγους: Συνεύρεση φίλων, συγγενών, γειτόνων, συγχωριανών κλπ στον ίδιο χώρο, στο αμπέλι, που η κουβέντα, τα καλοπροαίρετα πειράγματα, τα διάφορα αστεία «έπαιρναν» την κούραση της δουλειάς! Γιορτή ακόμα ο τρύγος αφού ήταν και σοδειά. Γιορτή, αφού εξασφάλιζε και το «κέφι» και τη δημιουργία της διάθεσης όλης της χρονιάς, αλλά και το κέρασμα στη χαρά και στη λύπη. Γιορτή, όμως, και γιατί το ευλογημένο ποτό από τα ίδια τα χέρια του παραγωγού έφτανε στην Αγία Τράπεζα και μετουσιωνόταν σε Αίμα Χριστού. «Η Λειτρουγιά (λειτουργιά, πρόσφορο) και το ανάμα πρέπει να είναι από την παραγωγή του σπιτιού και τα χέρια του νοικοκύρη για να “πιάσει”», έλεγαν με στόμφο οι γονείς και οι παππούδες μας και, φυσικά, το τηρούσαν με μεγάλη ευλάβεια.
     Και είναι τέτοια η αγάπη των ανθρώπων των Συλλόγων, που υπερβάλλουν πάντα εαυτούς και τα αποτελέσματα είναι θεαματικά. Δεν είναι δυνατόν, π.χ., να ξεχάσει όποιος είχε γνωρίσει τον Νίκο Κωνσταντακόπουλο από τη Κέρτεζη Καλαβρύτων, όταν αναβίωσε το παραδοσιακό αλώνισμα! Δυστυχώς όμως, ο Νίκος έφυγε πολύ πρόωρα και αναπάντεχα από τη ζωή και το χωριό του και ο τόπο μας στερήθηκε έναν πανάξιο και ικανό εργάτη της παράδοσης. 

Ο αξέχαστος Νίκος Κωνσταντακόπουλος
(Φωτογραφία από την προσωπική του σελίδα στο facebook)
  
   Ο Νίκος, λοιπόν, έσπειρε με συνεργάτες του, θέρισε  και αλώνισε, με τον παραδοσιακό τρόπο πάντα, τα χωράφια του! Ποιός άλλος θα έκανε κάτι τέτοιο; Και στην προσωπική μου ερώτηση «τι έκανε το στάρι που έβγαλε», μου απάντησε: «Το ρίξαμε στις κότες! Ότι έγινε, έγινε για να μάθουν και οι νεότεροι πώς ζούσαν και πώς εργάζονταν οι πρόγονοί τους»! Δείτε το σχετικό βίντεο στο youtube εδώ:
     Σήμερα, όμως, οι πολύ σημαντικές για την Παράδοσή μας αυτές εκδηλώσεις, φέρουν ανάμεικτα συναισθήματα σε όσους τις βιώσαμε στην αυθεντικότητά τους. Μας φέρνουν στο νου και αναμνήσεις και νοσταλγίες, συνδεδεμένες άρρηκτα με τα αγαπημένα μας πρόσωπα, που πρωταγωνιστούσαν πάντα σ’ αυτές και που σήμερα δεν τους έχουμε κοντά μας. Η ζωή έχει αλλάξει ριζικά και ίσως τέτοιες ιστορίες να λέγονται και σαν «παραμύθια» στα μικρά παιδιά, που στο μυαλό τους οι παππούδες και οι γιαγιάδες πρωταγωνιστές τους να φαντάζουν και ως πολύ μακρινοί πρόγονοι, αλλά και ως ημίθεοι που κατόρθωναν κι ανταπεξέρχονταν σε τέτοιες δυσκολίες!


«Γιορτή τσίπουρου 2018», στο Λειβάρτζι Καλαβρύτων
(Φωτογραφία Λευτέρης Αβραμίδης)
Αβραμιαία η φιλοξενία στη «Γιορτή τσίπουρου 2018», στο Λειβάρτζι Καλαβρύτων!
(Φωτογραφία Λευτέρης Αβραμίδης)
     Ανάλογα συναισθήματα μας διακατέχουν και όταν επισκεπτόμαστε λαογραφικά μουσεία κι αυτό για δύο λόγους: Ο πρώτος, γιατί τα περισσότερα λαογραφικά μουσεία στεγάζονται σε πρώην σχολεία, που τόσα μας θυμίζουν από τα μαθητικά μας χρόνια. Και ο δεύτερος, γιατί όλα τα εκθέματα μας φέρνουν στο νου στιγμές από τη ζωή και τους αγώνες των γονιών μας και των παππούδων μας για επιβίωση! Εδώ, όμως, συναντά κανείς και την θετική και αισιόδοξη πλευρά των λαογραφικών μουσείων: ότι  δεν έχουν αφεθεί στη φθορά του χρόνου τα πρώην σχολεία, αφ' ενός,  συνεχίζουν με τη νέα τους μορφή να παρέχουν παιδεία, που αυτή είναι και η αποστολή τους, αφ' εταίρου. 
     Οι φωτογραφίες που ακολουθούν είναι από το «Κέντρο Λαογραφίας και Λειβαρτζινής Παράδοσης».
Κρεβάτι και στρωμένο «χάμου» στο «χειμωνιάτικο» δωμάτιο του «Λειβαρτζινού σπιτιού»1
(Στους επισκέπτες παραχωρούσαν το κρεβάτι και οι νοικοκυραίοι κοιμόντουσαν «χάμου»)
Μερική άποψη από το κατώι του «Λειβαρτζινού σπιτιού»1
Αργαλειός2  στο Κέντρο Λαογραφίας και Λειβαρτζινής παράδοσης:
1 Σκελετός. 2 Μπροσταντί. 3 Πισαντί. 4 Στημόνι. 5 Σαΐτες. 6 Μιτάρια. 7 Χτένι & ξυλόχτενο. 8 Υφαντό. 9 Καρούλια. 10 Ποταμός. 11 Κουρούνα. 12. Κάθισμα υφάντρας.
===================================
1 Δείτε/διαβάστε περισσότερα για το «Λειβαρτζινό σπίτι» εδώ:

2 Δείτε/διαβάστε περισσότερα για τον αργαλειό εδώ:


Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 22.10.2018

Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2018


Βιβλιοπαρουσίαση
«Χαρμολύπες»
(ποιητική συλλογή)
της Φιλολόγου και Συγγραφέως Παναγιώτας Π. Λάμπρη
Αυτοέκδοση-ανάρτηση στον προσωπικό της ιστότοπο



     Σε μια εποχή που η παιδεία συνεχώς εκπίπτει, η εκπαιδευτικός και συγγραφέας Παναγιώτα Π. Λάμπρη αγωνίζεται με κάθε τρόπο να αντισταθεί και δηλώνει δυναμικά «παρούσα» στο λειτούργημά της και έξω από τις αίθουσες διδασκαλίας.  Έτσι, με τον τίτλο «Χαρμολύπες» διαθέτει δωρεάν από τον προσωπικό της ιστότοπο στο αναγνωστικό κοινό τα πενήντα δύο ποιήματα της συλλογής της.
     Οι «Χαρμολύπες» είναι το δεύτερο βιβλίο που προσφέρεται διαδικτυακά από τη συγγραφέα, μετά το «Σε δρόμους της Κίνας»* (2017)  και μετά τις πολλές έντυπες εκδόσεις της που έχουν προηγηθεί.
     Πλούσιο το θεματολόγιο, με ποιήματα που έγραψε την τελευταία χρονική περίοδο ή και λίγο πιο πριν η πνευματική δημιουργός, ορισμένα των οποίων αφιερώνει σε αγαπημένα της πρόσωπα. 
     Ο τίτλος της συλλογής κυριαρχεί σε όλο το βιβλίο, όπως κυριαρχεί και σε μεγαλύτερες  και μικρότερες στιγμές της ζωής μας. Και όπως και στη ζωή, έτσι κι εδώ,  τα συναισθήματα της χαρμολύπης είναι πολύ έντονα.
     Με τα ποιήματά της αυτά η Παναγιώτα Λάμπρη προκαλεί δονήσεις! «Ταρακουνάει»! Και δεν θα είναι υπερβολή, αν ειπωθεί πως το βιβλίο της έχει τη δύναμη να κάνει τον αναγνώστη να προβληματιστεί και ν’ αλλάξει τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς! Ενδεικτικοί οι στίχοι της από το ποίημα «Των παιδιών το αίμα», σελ. 44, 45:

«Οι εικόνες από τα φρικώδη εγκλήματα
στα πέρατα της οικουμένης φτάνουν,
όμως, οι συνειδήσεις των τηλεθεατών,
αμβλύωπες, εθισμένες κι απαθείς,
για αλλότριους πόνους δεν πονάνε.

Τα αθώα παιδιά – του κόσμου η Άνοιξη! –
θα συνεχίσουν, άγνωστο μέχρι πότε,
ελπίδα, όταν γεννιούνται να σκορπούνε,
και με την πρόωρη, την άδικη θανή τους
για του πολιτισμού την παρακμή,
αν και νεκρά, να ομιλούνε.

Και από το ποίημα «Πείνα», σελ. 85

 «Σε στάση μετανοίας και προσευχής,
δίπλα σε κάδο απορριμμάτων,
γυρεύει σε σακούλα μαύρη ανοιχτή
κάποιο από τα πεταμένα αγαθά,
που χορτασμένοι εκεί πετάξαν».

     Ανάγλυφα αποτυπώνεται ακόμα στο έργο οι και ο πόνος της πνευματικής δημιουργού για τις Αξίες που ευτελίζονται, που παραγκωνίζονται ή και χάνονται. Το ίδιο ανάγλυφα εκφράζονται και οι ανησυχίες της, όταν η δύναμη των λίγων υπερτερεί της θέλησης των λαών. Ενδεικτικό και εδώ το ποίημά της «Ειρήνη», σελ. 56:

«Τα παιδιά και οι νέοι
αγαπούν την Ειρήνη.
Οι μεσήλικες και οι γέροι
αγαπούν την Ειρήνη.

Όμως, εκείνοι οι λίγοι
που τον Πόλεμο αγαπούν,
χωρίς αιδώ, καθημερινά
υπονομεύουν την Ειρήνη».

     Αυστηρή πάντα στις πνευματικές της δημιουργίες η Παναγιώτα Λάμπρη, προσφέρει στον αναγνώστη-μελετητή της ποιότητα και πληρότητα. Και δεν μπορώ εδώ να μην σημειώσω ότι ξεκίνησα να ξεφυλλίσω το βιβλίο της και να ρίξω μια «γρήγορη ματιά» στα ποιήματά της, με τη σκέψη να το «δω» με κάποια ευκαιρία μου. Όμως, καθηλώθηκα στους στίχους και στις σελίδες του και ανέβαλα άλλες δραστηριότητες που είχα στο άμεσο πρόγραμμά μου!
     Ως επίλογο στη σύντομη αυτή παρουσίαση του έργου, παραθέτω το ποίημα που δάνεισε τον τίτλο του στη συλλογή (σελ. 36-37):

Χαρμολύπες

Σ’ όσους αποθέτουν τις χαρμολύπες τους
στη μαγεία των δειλινών

Τη ζωής μου τα δειλινά πολύ αγάπησα.

Του ηλιού το γύρισμα,
των κελαηδισμών τα γκλύκασμα,
του ορίζοντα το ηρίδισμα,
των κουδουνιών το αγλάισμα,
του Αποσπερίτη το λαμπύρισμα,
των ξωμάχων το ανακούφισμα.

Των λουλουδιών το αρωμάτισμα,
της καμπάνας το ντιντίνισμα,
των κορυφογραμμών το αντιφέγγισμα,
της μέλισσας το βόμβισμα,
των υδάτων το δρόσισμα,
της αηδόνας το τραγούδισμα.

Των ξενιτεμένων τη νοσταλγική επιστροφή,
των μοναχικών τη μάταιη απαντοχή,
των θλιμμένων την πιο πικρή στιγμή.

Των αγαπημένων προσώπων το αντίκρισμα,
των ευτυχών ερώτων το άγγιγμα,
των ποθημένων σωμάτων το αγκάλιασμα.

Χαρμολύπες του δειλινού όλα ετούτα!
Ανταμωμένες στου δειλινού την ώρα
χαρές και λύπες, λύπες και χαρές,
αγαπημένες ΧΑΡΜΟΛΥΠΕΣ!

     «Ταμείο» της ημέρας το δειλινό, αγαπητή μου φίλη Παναγιώτα, σου εύχομαι πάντα στην ώρα του να καταμετράς θετικές μόνο αμοιβές της!

     Δείτε/διαβάστε όλο το βιβλίο εδώ:


=============================

* Δείτε/διαβάστε εδώ το βιβλίο «Σε δρόμους της Κίνας:

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 6.10.2018

Τετάρτη 26 Σεπτεμβρίου 2018


Το άγγιγμα της Αντιγόνης
(Λίγες σκέψεις για το βιβλίο
«ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΝΑ ΝΟΙΩΘΕΙΣ… ΕΛΛΗΝΑΣ!
Δέκα συναντήσεις με την Ελλάδα»,
του Sam Chekwas, εκδόσεις Μπαζαίος).



    Στα χέρια ενός Νιγηριανού σπουδαστή, του Sam Chekwas, έπεσε το βιβλίο η «Αντιγόνη» του Σοφοκλή, μεταφρασμένο στην Αγγλική, την ώρα που τακτοποιούσε μια βιβλιοθήκη στο σχολείο του, στη Νιγηρία. Όπως ο ίδιος εξομολογείται, το βιβλίο αυτό «τού άνοιξε το δρόμο στην τροχιά του αγώνα του πραγματικού ανθρώπου»! Ήταν η αιτία να έλθει στην Ελλάδα και να σπουδάσει Οδοντιατρική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, ήταν η αφορμή να ιδρύσει τον εκδοτικό Οίκο Seaburn Books και να γίνει Πρεσβευτής Ελληνισμού!
     Δέκα τα κεφάλαια του βιβλίου του, «ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΝΑ ΝΟΙΩΘΕΙΣ… ΕΛΛΗΝΑΣ δέκα συναντήσεις με την Ελλάδα». Δέκα βιωματικές αφηγήσεις, μέσα στις οποίες εξιστορεί ότι γνώρισε εκτός από την «Αντιγόνη» και τον «Κρέοντα»  ανθρώπους απλοϊκούς, μα σημαντικούς, όπως τον ταξιτζή, την Τασούλα, το Θόδωρο, που τού ξετύλιξαν όλο το μεγαλείο της ψυχής τους, που στηρίχτηκε πάνω τους και περπάτησαν μαζί. Γνώρισε όμως κι άλλους, όπως το Γιώργο και τη νοικοκυρά με το τριάρι,   με τους οποίους δεν μπόρεσε να ταυτιστεί.
     «Έλληνες είναι οι μετέχοντες της Ελληνικής παιδείας», λέει ο Ισοκράτης και ο Sam Chekwas το αποδεικνύει περίτρανα αυτό. Δανείζεται πολύ συχνά και παραθέτει με μεγάλη ευχέρεια αποσπάσματα από έργα μεγάλων Ελλήνων συγγραφέων, τόσο της αρχαιότητας, όσο και συγχρόνων. Με την ίδια ευχέρεια αναφέρεται και υποκλίνεται σε μεγάλους σταθμούς της Ελληνικής Ιστορίας.
     Όλο το βιβλίο γεμίζει τον αναγνώστη συναισθήματα, μα κάποιες παράγραφοι πολύ περισσότερο, όπως στο τέλος της 120ης σελίδας, που συνεχίζει και στην επόμενη:
     «Μια λέξη μόνο από την πατρίδα αποκτά διαστάσεις τεράστιες στην ξενιτειά. Αντικαθιστά τον ήλιο και το νερό, τη φωνή της μάνας και τη συμβουλή του πατέρα, τα ποτάμια και τις στεριές, τα λουλούδια και την άνοιξη. Μια λέξη Ελληνική γίνεται ξαφνικά Ελλάδα και κάνει τα μάτια να λάμπουν και την καρδιά να ανηφορίζει, αφήνονται πίσω την καταχνιά της μελαγχολίας της»!
     Μιλώντας για την ανάπτυξη του πνεύματος στην Αφρική, που έχει όμως και εφαρμογή σε κάθε σημείο του πλανήτη, γράφει στη σελίδα 25:
     «Όταν δεν υπάρχει ούτε ένα βιβλίο διαθέσιμο ή διδασκόμενο, από τον πλούτο της Αρχαίας Ελλάδος, όταν ένας Καβάφης, ένας Σεφέρης, ένας Ρίτσος, ένας Ελύτης, ένας Βρεττάκος δεν υπάρχει, για να υφάνει στον καμβά μιας νέας ζωής, τα μυστικά του κόσμου το άρωμα της ιστορίας και την τελειότητα της δημιουργίας; Όταν το κυνήγι της ευτυχίας βασίζεται στο κυνήγι της ύλης και όχι στην κατάκτηση ιδανικών, που δίνουν ποιότητα στη ζωή και τη υψώνουν πέρα από το θάνατο;».
    Και πιο κάτω, στη σελίδα 57, διαβάζουμε:
     «Την ημέρα που θα πάψει ο Ελληνισμός να είναι κληρονόμος της μεγάλης ιστορίας του, καήκαμε όλοι!».

     Αξιότιμε Κύριε Sam Chekwas, τι και αν η γνωριμία μας φτάνει μέχρι μια σύντομη χειραψία και εν μέσω πολλών προσκεκλημένων, το βράδυ της 3ης Νοεμβρίου 2014 στην Εκδήλωση της Παγκαλαβρυτινής Ενώσεως για την Ελληνική γλώσσα! Το βιβλίο σας και το έργο σας με κάνει να σας γνωρίζω πολύ περισσότερο! Και ως Έλληνας, σας ευχαριστώ που ήλθατε «προσκυνητής» στη χώρα μου, όπως τόσο ποιητικά και συναισθηματικά λέτε στο βιβλίο σας!
     Στη ζωή υπάρχουν πάντα Κρέοντες, υπάρχουν όμως και Αντιγόνες!

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος

Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου 2018

Η Ευφροσύνη της μυθολογίας και η Αγία Ευφροσύνη


Οι τρεις Χάριτες, από τον πίνακα του  Μποτιτσέλι «Άνοιξη» 
(Πινακοθήκη, Φλωρεντίας).

     Σύμφωνα με την Ελληνική Μυθολογία, η Ευφροσύνη ήταν μία από τρεις Χάριτες. Οι άλλες δύο ήταν η Αγλαΐα και η Θάλεια, αν και από περιοχή σε περιοχή παρατηρούνται διαφορές, Έτσι, συχνά συναντάμε ως Χάριτες και την  Αυξώ, τη Χάρις, την Ηγεμόνη, τη Φαένα, τη Πασιθέα. Ήταν θεότητες της γοητείας, κόρες του Δία και την Ευρυνόμης, που και εδώ, όμως, οι πηγές διαφέρουν και αναφέρονται είτε ως κόρες του Διονύσου και της Αφροδίτης ή του Ήλιου και της Ναϊάδας Αίγλης.

     Οι Χάριτες αγαπούσαν την ομορφιά και έδιναν στους ανθρώπους χαρίσματα και ταλέντα. Μαζί τους είχαν ασχοληθεί πολλοί αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς, μεταξύ των οποίων κα ο Όμηρος. Λατρεύονταν σε πολλά μέρη της Ελλάδος. Στην Αθήνα δε, είχαν αφιερώσει σ’ αυτές ναό στην Αγορά, ενώ σύμπλεγμα τριών γλυπτών υπήρχε και στην είσοδο της Ακρόπολης.

Η Αγία Ευφροσύνη



     Η Αγία Ευφροσύνη έζησε στα χρόνια του Θεοδοσίου του μικρού, αρχές του 5ου αιώνα μ.Χ. Ήταν μοναχοκόρη του Παφνούτιου, ενός από του πλουσιότερους εμπόρους της Αλεξάνδρειας. Σε μικρή ηλικία έχασε τη μητέρα της και πριν ενηλικιωθεί, ο πατέρας της ήθελε να την παντρέψει με έναν νέο της υψηλής κοινωνικής τάξης της πόλης. Όμως, οι κοσμικότητες αποτελούσαν εμπόδιο για την Ευφροσύνη, που ήθελε να αφιερωθεί συστηματικά στην ελεημοσύνη και στην υπηρεσία του συνανθρώπου. Γι’ αυτό, αφού μοίρασε τα υπάρχοντά της στους φτωχούς, έφυγε κρυφά από το σπίτι, και μετά από πολλές περιπέτειες κατέληξε μεταμφιεσμένη σε άνδρα σε κοινόβιο ανδρικό μοναστήρι. Εκεί πήρε το όνομα Σμάραγδος και οι μοναχοί θαύμαζαν τον πνευματικό της αγώνα και τη διακονία που πρόθυμα πρόσφερε σε όλους. Εκεί έζησε 38 χρόνια και στο τέλος της ζωής της συναντήθηκε και με τον πατέρα της, όταν και αυτός έγινε μοναχός στο ίδιο μοναστήρι. Το τέλος του επίγειου βίου της ήταν «εν ειρήνη».
     Η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη της στις 25 Σεπτεμβρίου.
 =====================
Πηγές:
Εγκυκλοπαίδεια «Ελλαδική»
Ορθόδοξος Συναξαριστής

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 25.9.2018

Κυριακή 23 Σεπτεμβρίου 2018

Συλλογή αγαπημένων αποφθεγμάτων



«Όταν δεν έχεις γνώση, δεν δικαιούσαι να έχεις γνώμη
Πλάτων


«Αν δεχθείς μια χάρη να τη θυμάσαι».
Μένανδρος
 
«Ποιανού τα δάχτυλα έχουν μέλι και τα δίνει σε άλλον να τα γλύψει;».
(Το έλεγε σκωπτικά ο πατέρας μου)
 
«Ένα γραμμάριο δράσης ισούται με έναν τόνο θεωρίας».
Φρίντριχ Ένγκελς (Γερμανός Φιλόσοφος)
 
Για να έχεις γνώμη, πρέπει να έχεις γνώση.
(Κοινή λογική).
 
«Πρέπει να σωπαίνεις ή να λες κάτι καλύτερο από τη σιωπή;».
Πυθαγόρας
 
Εκείνοι που πετροβολούν την καρυδιά, δεν περιφρονούν τα καρύδια της.
(Από τα συμπεράσματα της ζωής).
 
«Κανείς δεν μπορεί να σε καβαλήσει, αν δεν είσαι σκυμμένος».
Μάρτιν Λούθερ Κινκγ
 
«Για τους συνετούς, δάσκαλος είναι η λογική. Για τους ανόητους, η συμφορά».
Δημόκριτος
 
«Ένα θεριό που δεν ξέρει ότι είναι θεριό, είναι η νιότη».
Νίκος Καζαντζάκης
 
«Η ντροπή είναι σημαντικό στοιχείο της σωφροσύνης».
Θουκυδίδης
 
«Εκεί όπου καίνε βιβλία, μία μέρα θα καίνε και ανθρώπους».
Χάινριχ Χάινε, Γερμανός ποιητής
 
«Καθένας την πραμάτεια του διαλαλεί και κατά τα λεφτά που έχει καθείς αγοράζει».
Από τα συμπεράσματα της ζωής...
 
«Εκεί που καίνε βιβλία, μια μέρα θα καίνε ανθρώπους».
Χάινριχ Χάινε
 
«Κανένας δεν έστησε τρόπαιο νίκης ξαπλωμένος».
Μέγας Βασίλειος
 
«Για να κάνεις εχθρούς δεν χρειάζεται να κηρύξεις πόλεμο. Αρκεί να πεις ανοικτά αυτό που σκέφτεσαι». 
Μάρτιν Λούθερ Κινγκ.
 
«Ένα τοπίο δεν είναι, ‘όπως το αντιλαμβάνονται μερικοί, κάποιο απλώς σύνολο γης, φυτών και υδάτων. Είναι η προβολή ενός λαού επάνω στην ύλη».
Οδυσσέας Ελύτης
 
«Ο άνθρωπος έχει μέσα του κρυμμένη δύναμη για ώρα ανάγκης».
Άγιος Παΐσιος
 
«Αληθινός αφέντης είναι εκείνος που έκαμε πρώτα δούλος».
Γεώργιος Καραϊσκάκης
 
«Ο Ελληνικός λαός που πολέμησε για να βρει την ελευθερία του, απλώς και μόνον μετήλλαξεν τυράννους».
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
 
«Χωρίς αρετή και πόνο εις την πατρίδα και πίστη εις την θρησκεία τους, έθνη δεν υπάρχουν».
Στρατηγός Μακρυγιάννης
 
«Όταν ένα λουλούδι ανθίζει, οι μέλισσες μαζεύονται απρόσκλητες».
Σρι Ραμακρίσνα Παραμασχάμα, Ινδός φιλόσοφος
 
«Πολιτεία που δεν έχει σαν βάση της την παιδεία, είναι οικοδομή πάνω στην άμμο».
Αδαμάντιος Κοραής
 
«Κάποια μέρα κοιτάζοντας πίσω, τα χρόνια που αγωνίστηκες θα σου φαίνονται τα πιο ωραία».
Ζίγκμουντ Φρόυντ
 
«Εάν τούτον απολύσης, ουκ εί φίλος του Καίσαρος»
Κατά Ιωάννης Ευαγγέλιο, ΙΘ΄, 12)
 
«Ο ανώτερος άνθρωπος κρίνει τον εαυτό του, ο κατώτερος κρίνει τους άλλους». Κομφούκιος
 
«Η φαντασία είναι πιο σημαντική από τη γνώση. Η λογική θα σε πάει από το Α στο Β. Η φαντασία θα σε πάει παντού».
Αλ. Αϊνστάιν.
 
«Όπου γάρ εστίν ο θησαυρός υμών, εκεί έσται και η καρδία υμών».
Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, κεφ. ΣΤ, εδάφιο 21)
 
«Εφόσον η Ελλάδα δεν πεθαίνει ποτέ, πάει να πει πως και ποτέ δεν θα αναστηθεί».
Μάνος Χατζηδάκις
 
«Από τα άγρια θηρία το χειρότερο δάγκωμα το κάνει ο συκοφάντης, από τα ήμερα ο κόλακας».
Διογένης ο Σινωπεύς
 
«Από λάθος σε λάθος ανακαλύπτει κανείς όλη την αλήθεια».
Ζίγκμουντ Φρόυντ
 
«Ο κακός μάστορας τα βάζει με τα εργαλεία του».
Παροιμία
 
«Τους άδειους ασκούς τους φουσκώνει ο αέρας και τα άδεια κεφάλια η έπαρση».
Σωκράτης
 
«Η ομορφιά είναι η καλύτερη συστατική επιστολή».
Αριστοτέλης
 
«Στο τέλος δεν θα θυμόμαστε τα λόγια των εχθρών μας, αλλά τη σιωπή των φίλων μας».
Μάρτιν Λούθερ Κινκγ
 
«Καλό αποτέλεσμα φέρουν καρπό οι σεμνοί τρόποι».
Μένανδρος
 
«Εάν το τραγούδι σου δεν είναι πιό ωραίο από τη σιωπή, τότε σώπα».
Αραβική παροιμία
 
«Η παιδεία είναι δεύτερος ήλιος για τους ανθρώπους».
Πλάτων
 
«Ο άνθρωπος εκτίθεται περισσότερο από τα πλεονεκτήματα που νομίζει ότι έχει, παρά από τα μειονεκτήματα που έχει στην πραγματικότητα».
Μέγας Βασίλειος
 
«Δεν με κοροϊδεύεις εσύ, αλλά ο τόπος στον οποίο στέκεις».
Αίσωπος
 
«Οι μεγάλοι παλεύουν για τα συμφέροντά τους. Οι μικροί ικανοποιούν τα συμφέροντα των μεγάλων, για να μπορέσουν να επιβιώσουν».
π. Γεώργιος Μεταλληνός
 
«Με τις ξόβεργες μπορεί να πιάνεις πουλιά, δεν πιάνεις ποτέ το κελαηδητό τους».
Οδυσσέας Ελύτης.
 
«Η δημοκρατία είναι κακό πολίτευμα, αλλά τα άλλα είναι χειρότερα».
Ουίνστον Τσώρτσιλ.
 
«Το χειρότερο είναι να κουβαλάει ο άνθρωπος τη φυλακή μέσα του»
Ναζίμ Χικμέτ (Τούρκος ποιητής)
 
«Η ψήφος είναι πιο δυνατή από τη σφαίρα. Με τη σφαίρα μπορεί να σκοτώσεις τον εχθρό σου. Με την ψήφο μπορεί να σκοτώσεις το μέλλον των παιδιών σου».
Αβραάμ Λίνκολν
 
«Η προκοπή σας και ή μάθησή σας να μην γίνει σκεπάρνι μόνο διά το άτομό σας, αλλά να κοιτάζει το καλό της κοινότητος, και μέσα εις το καλό αυτό ευρίσκεται και το δικό σας».   
Θεόδωρος Κολοκοτρώνης
 
«Η διαφορά ανάμεσα στην ηλιθιότητα και στην ευφυΐα, είναι ότι η δεύτερη έχει όρια».
Αϊνστάιν
 
«Η ελευθερία δεν αξίζει τίποτα, αν δεν έχεις την ελευθερία να κάνεις λάθη».
Μαχάτμα Γκάντι
 
«Ετούτος δω ο λαός δε γονατίζει παρά μονάχα μπροστά στους νεκρούς του».
Γιάννης Ρίτσος
 
«Γέμισαν οι φυλακές κοινωνία».
«Σύνθημα» έξω από τις φυλακές σοφωονιστικό κατάστημα, 2010
 
«Αν οι Έλληνες αποκτήσουν μόρφωση και ενότητα, αλίμονό μας.
Οίνστον Τσώρτσιλ
 
«Χωρίς Ελληνομάθεια δεν υπάρχει παιδεία».
Λέων Τολστόι
 
Αν δεν υπήρχε η ανδρεία και η γενναιοψυχία των Ελλήνων, δεν γνωρίζομε ποιό θα ήταν το αποτέλεσμα του Β' Παγκοσμίου πολέμου.
Ουίνστον Τσώρτσιλ
 
«Όπως οι χωρίς περιεχόμενο ασκοί φουσκώνουν με τον αέρα έτσι και οι χωρίς πνευματική υπόσταση άνθρωποι διογκώνονται από την έπαρση, την αλαζονεία, και την εσφαλμένη για τον εαυτό τους γνώμη».
Σωκράτης
 
«Άλλοι έχουν πολλά λεφτά κι άλλοι τίποτα. Είναι σαν κάποιον που δεν βρίσκει νερό ούτε για να ξεδιψάσει και σαν έναν άλλο που ψάχνει να βρει γέφυρα να περάσει το νερό.»
Αριστοτέλης Ωνάσης
 
«Ο κόσμος είναι η διαστελλόμενη Ελλάς και η Ελλάς είναι ο συστελλόμενος κόσμος».
Βίκτωρ Ουγκώ
 
«Υπάρχουν άνθρωποι ηλίθιοι από φανατισμό και άλλοι φανατικοί από ηλιθιότητα».
Ασημάκης Πανσέληνος
 
«Η φύση μας έδωσε μια γλώσσα και δυο αυτιά ,για να ακούμε διπλάσια από όσα λέμε».
Ζήνων ο Ελεάτης
 
«Είναι καλύτερα να στέκεσαι όρθιος με σπασμένο και μπανταρισμένο κεφάλι, από το να σέρνεσαι με την κοιλιά για να γλιτώσεις το κεφάλι σου».
Μαχάτμα Γκάντι
 
«Όπου δεν εκτιμάται η αρετή, η κακία μιλάει ελεύθερα».
Δημόκριτος
 
«Αν στην βιβλιοθήκη του σπιτιού σας δεν έχετε τα έργα των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, τότε μένετε σε ένα σπίτι δίχως φως».
Τζωρτζ Μπερνάρ Σω
 
«Τα λεφτά είναι σαν την κοπριά. Αν τα σκορπίσεις τριγύρω, κάνουν καλό. Αν τα μαζέψεις σ' ένα σωρό, βρωμάνε απαίσια»
Φραγκίσκος Βάκων
 
«Ζήσε σα να ήταν να πεθάνεις αύριο και μάθαινε σα να είσαι αθάνατος».
Μαχάτμα Γκάντι
 
«Ένα ταξίδι χιλίων χιλιομέτρων αρχίζει με ένα βήμα».
Λάο Τσε
 
«Το μόνο αποτέλεσμα που θα έχει το "οφθαλμόν αντί οφθαλμού" είναι ότι θα καταλήξει να κάνει όλον τον κόσμο τυφλό».
Μαχάτμα Γκάντι


«Το ναι και το όχι , αν και είναι οι πιο σύντομοι από όλες τις λέξεις δια να τις προφέρει κανείς , ωστόσο χρειάζεται να σκεφθεί πολύ προηγουμένως». 
Πυθαγόρας


«Περισσότεροι προσκυνούν τον ήλιο όταν ανατέλλει παρά όταν δύει».
Πομπήιος Καίσαρ


«Σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν είναι σαν να σβήνεις και ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον»
Γιώργος Σεφέρης


«Δεν μπορείς να ανακαλύψεις  νέους ωκεανούς αν δεν έχεις το κουράγιο να χάσεις την ακτή από τα μάτια σου».

Πλάτωνας


«Στόχευε για το φεγγάρι...ακόμα κι αν αστοχήσεις, θα βρεθείς κάπου ανάμεσα στα Αστέρια».
Πλάτωνας


«Εκείνος που διαπράττει αδικία βλάπτει περισσότερο τον εαυτό του από ότι εκείνον που θα την υποστεί».
 Σωκράτης


«Χιλιάδες κεριά μπορούν να αναφτούν από μονάχα ένα κερί και η ζωή αυτού του κεριού δε θα μικρύνει. Έτσι κα η ευτυχία: ποτέ δε μειώνεται με το να τη μοιράζεσαι».
Αριστοτέλης


Ν.Π., 23.9.2018