Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου 2018

Η Ευφροσύνη της μυθολογίας και η Αγία Ευφροσύνη


Οι τρεις Χάριτες, από τον πίνακα του  Μποτιτσέλι «Άνοιξη» 
(Πινακοθήκη, Φλωρεντίας).

     Σύμφωνα με την Ελληνική Μυθολογία, η Ευφροσύνη ήταν μία από τρεις Χάριτες. Οι άλλες δύο ήταν η Αγλαΐα και η Θάλεια, αν και από περιοχή σε περιοχή παρατηρούνται διαφορές, Έτσι, συχνά συναντάμε ως Χάριτες και την  Αυξώ, τη Χάρις, την Ηγεμόνη, τη Φαένα, τη Πασιθέα. Ήταν θεότητες της γοητείας, κόρες του Δία και την Ευρυνόμης, που και εδώ, όμως, οι πηγές διαφέρουν και αναφέρονται είτε ως κόρες του Διονύσου και της Αφροδίτης ή του Ήλιου και της Ναϊάδας Αίγλης.

     Οι Χάριτες αγαπούσαν την ομορφιά και έδιναν στους ανθρώπους χαρίσματα και ταλέντα. Μαζί τους είχαν ασχοληθεί πολλοί αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς, μεταξύ των οποίων κα ο Όμηρος. Λατρεύονταν σε πολλά μέρη της Ελλάδος. Στην Αθήνα δε, είχαν αφιερώσει σ’ αυτές ναό στην Αγορά, ενώ σύμπλεγμα τριών γλυπτών υπήρχε και στην είσοδο της Ακρόπολης.

Η Αγία Ευφροσύνη



     Η Αγία Ευφροσύνη έζησε στα χρόνια του Θεοδοσίου του μικρού, αρχές του 5ου αιώνα μ.Χ. Ήταν μοναχοκόρη του Παφνούτιου, ενός από του πλουσιότερους εμπόρους της Αλεξάνδρειας. Σε μικρή ηλικία έχασε τη μητέρα της και πριν ενηλικιωθεί, ο πατέρας της ήθελε να την παντρέψει με έναν νέο της υψηλής κοινωνικής τάξης της πόλης. Όμως, οι κοσμικότητες αποτελούσαν εμπόδιο για την Ευφροσύνη, που ήθελε να αφιερωθεί συστηματικά στην ελεημοσύνη και στην υπηρεσία του συνανθρώπου. Γι’ αυτό, αφού μοίρασε τα υπάρχοντά της στους φτωχούς, έφυγε κρυφά από το σπίτι, και μετά από πολλές περιπέτειες κατέληξε μεταμφιεσμένη σε άνδρα σε κοινόβιο ανδρικό μοναστήρι. Εκεί πήρε το όνομα Σμάραγδος και οι μοναχοί θαύμαζαν τον πνευματικό της αγώνα και τη διακονία που πρόθυμα πρόσφερε σε όλους. Εκεί έζησε 38 χρόνια και στο τέλος της ζωής της συναντήθηκε και με τον πατέρα της, όταν και αυτός έγινε μοναχός στο ίδιο μοναστήρι. Το τέλος του επίγειου βίου της ήταν «εν ειρήνη».
     Η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη της στις 25 Σεπτεμβρίου.
 =====================
Πηγές:
Εγκυκλοπαίδεια «Ελλαδική»
Ορθόδοξος Συναξαριστής

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 25.9.2018

Κυριακή 23 Σεπτεμβρίου 2018

Συλλογή αγαπημένων αποφθεγμάτων



«Όταν δεν έχεις γνώση, δεν δικαιούσαι να έχεις γνώμη
Πλάτων


«Αν δεχθείς μια χάρη να τη θυμάσαι».
Μένανδρος
 
«Ποιανού τα δάχτυλα έχουν μέλι και τα δίνει σε άλλον να τα γλύψει;».
(Το έλεγε σκωπτικά ο πατέρας μου)
 
«Ένα γραμμάριο δράσης ισούται με έναν τόνο θεωρίας».
Φρίντριχ Ένγκελς (Γερμανός Φιλόσοφος)
 
Για να έχεις γνώμη, πρέπει να έχεις γνώση.
(Κοινή λογική).
 
«Πρέπει να σωπαίνεις ή να λες κάτι καλύτερο από τη σιωπή;».
Πυθαγόρας
 
Εκείνοι που πετροβολούν την καρυδιά, δεν περιφρονούν τα καρύδια της.
(Από τα συμπεράσματα της ζωής).
 
«Κανείς δεν μπορεί να σε καβαλήσει, αν δεν είσαι σκυμμένος».
Μάρτιν Λούθερ Κινκγ
 
«Για τους συνετούς, δάσκαλος είναι η λογική. Για τους ανόητους, η συμφορά».
Δημόκριτος
 
«Ένα θεριό που δεν ξέρει ότι είναι θεριό, είναι η νιότη».
Νίκος Καζαντζάκης
 
«Η ντροπή είναι σημαντικό στοιχείο της σωφροσύνης».
Θουκυδίδης
 
«Εκεί όπου καίνε βιβλία, μία μέρα θα καίνε και ανθρώπους».
Χάινριχ Χάινε, Γερμανός ποιητής
 
«Καθένας την πραμάτεια του διαλαλεί και κατά τα λεφτά που έχει καθείς αγοράζει».
Από τα συμπεράσματα της ζωής...
 
«Εκεί που καίνε βιβλία, μια μέρα θα καίνε ανθρώπους».
Χάινριχ Χάινε
 
«Κανένας δεν έστησε τρόπαιο νίκης ξαπλωμένος».
Μέγας Βασίλειος
 
«Για να κάνεις εχθρούς δεν χρειάζεται να κηρύξεις πόλεμο. Αρκεί να πεις ανοικτά αυτό που σκέφτεσαι». 
Μάρτιν Λούθερ Κινγκ.
 
«Ένα τοπίο δεν είναι, ‘όπως το αντιλαμβάνονται μερικοί, κάποιο απλώς σύνολο γης, φυτών και υδάτων. Είναι η προβολή ενός λαού επάνω στην ύλη».
Οδυσσέας Ελύτης
 
«Ο άνθρωπος έχει μέσα του κρυμμένη δύναμη για ώρα ανάγκης».
Άγιος Παΐσιος
 
«Αληθινός αφέντης είναι εκείνος που έκαμε πρώτα δούλος».
Γεώργιος Καραϊσκάκης
 
«Ο Ελληνικός λαός που πολέμησε για να βρει την ελευθερία του, απλώς και μόνον μετήλλαξεν τυράννους».
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
 
«Χωρίς αρετή και πόνο εις την πατρίδα και πίστη εις την θρησκεία τους, έθνη δεν υπάρχουν».
Στρατηγός Μακρυγιάννης
 
«Όταν ένα λουλούδι ανθίζει, οι μέλισσες μαζεύονται απρόσκλητες».
Σρι Ραμακρίσνα Παραμασχάμα, Ινδός φιλόσοφος
 
«Πολιτεία που δεν έχει σαν βάση της την παιδεία, είναι οικοδομή πάνω στην άμμο».
Αδαμάντιος Κοραής
 
«Κάποια μέρα κοιτάζοντας πίσω, τα χρόνια που αγωνίστηκες θα σου φαίνονται τα πιο ωραία».
Ζίγκμουντ Φρόυντ
 
«Εάν τούτον απολύσης, ουκ εί φίλος του Καίσαρος»
Κατά Ιωάννης Ευαγγέλιο, ΙΘ΄, 12)
 
«Ο ανώτερος άνθρωπος κρίνει τον εαυτό του, ο κατώτερος κρίνει τους άλλους». Κομφούκιος
 
«Η φαντασία είναι πιο σημαντική από τη γνώση. Η λογική θα σε πάει από το Α στο Β. Η φαντασία θα σε πάει παντού».
Αλ. Αϊνστάιν.
 
«Όπου γάρ εστίν ο θησαυρός υμών, εκεί έσται και η καρδία υμών».
Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, κεφ. ΣΤ, εδάφιο 21)
 
«Εφόσον η Ελλάδα δεν πεθαίνει ποτέ, πάει να πει πως και ποτέ δεν θα αναστηθεί».
Μάνος Χατζηδάκις
 
«Από τα άγρια θηρία το χειρότερο δάγκωμα το κάνει ο συκοφάντης, από τα ήμερα ο κόλακας».
Διογένης ο Σινωπεύς
 
«Από λάθος σε λάθος ανακαλύπτει κανείς όλη την αλήθεια».
Ζίγκμουντ Φρόυντ
 
«Ο κακός μάστορας τα βάζει με τα εργαλεία του».
Παροιμία
 
«Τους άδειους ασκούς τους φουσκώνει ο αέρας και τα άδεια κεφάλια η έπαρση».
Σωκράτης
 
«Η ομορφιά είναι η καλύτερη συστατική επιστολή».
Αριστοτέλης
 
«Στο τέλος δεν θα θυμόμαστε τα λόγια των εχθρών μας, αλλά τη σιωπή των φίλων μας».
Μάρτιν Λούθερ Κινκγ
 
«Καλό αποτέλεσμα φέρουν καρπό οι σεμνοί τρόποι».
Μένανδρος
 
«Εάν το τραγούδι σου δεν είναι πιό ωραίο από τη σιωπή, τότε σώπα».
Αραβική παροιμία
 
«Η παιδεία είναι δεύτερος ήλιος για τους ανθρώπους».
Πλάτων
 
«Ο άνθρωπος εκτίθεται περισσότερο από τα πλεονεκτήματα που νομίζει ότι έχει, παρά από τα μειονεκτήματα που έχει στην πραγματικότητα».
Μέγας Βασίλειος
 
«Δεν με κοροϊδεύεις εσύ, αλλά ο τόπος στον οποίο στέκεις».
Αίσωπος
 
«Οι μεγάλοι παλεύουν για τα συμφέροντά τους. Οι μικροί ικανοποιούν τα συμφέροντα των μεγάλων, για να μπορέσουν να επιβιώσουν».
π. Γεώργιος Μεταλληνός
 
«Με τις ξόβεργες μπορεί να πιάνεις πουλιά, δεν πιάνεις ποτέ το κελαηδητό τους».
Οδυσσέας Ελύτης.
 
«Η δημοκρατία είναι κακό πολίτευμα, αλλά τα άλλα είναι χειρότερα».
Ουίνστον Τσώρτσιλ.
 
«Το χειρότερο είναι να κουβαλάει ο άνθρωπος τη φυλακή μέσα του»
Ναζίμ Χικμέτ (Τούρκος ποιητής)
 
«Η ψήφος είναι πιο δυνατή από τη σφαίρα. Με τη σφαίρα μπορεί να σκοτώσεις τον εχθρό σου. Με την ψήφο μπορεί να σκοτώσεις το μέλλον των παιδιών σου».
Αβραάμ Λίνκολν
 
«Η προκοπή σας και ή μάθησή σας να μην γίνει σκεπάρνι μόνο διά το άτομό σας, αλλά να κοιτάζει το καλό της κοινότητος, και μέσα εις το καλό αυτό ευρίσκεται και το δικό σας».   
Θεόδωρος Κολοκοτρώνης
 
«Η διαφορά ανάμεσα στην ηλιθιότητα και στην ευφυΐα, είναι ότι η δεύτερη έχει όρια».
Αϊνστάιν
 
«Η ελευθερία δεν αξίζει τίποτα, αν δεν έχεις την ελευθερία να κάνεις λάθη».
Μαχάτμα Γκάντι
 
«Ετούτος δω ο λαός δε γονατίζει παρά μονάχα μπροστά στους νεκρούς του».
Γιάννης Ρίτσος
 
«Γέμισαν οι φυλακές κοινωνία».
«Σύνθημα» έξω από τις φυλακές σοφωονιστικό κατάστημα, 2010
 
«Αν οι Έλληνες αποκτήσουν μόρφωση και ενότητα, αλίμονό μας.
Οίνστον Τσώρτσιλ
 
«Χωρίς Ελληνομάθεια δεν υπάρχει παιδεία».
Λέων Τολστόι
 
Αν δεν υπήρχε η ανδρεία και η γενναιοψυχία των Ελλήνων, δεν γνωρίζομε ποιό θα ήταν το αποτέλεσμα του Β' Παγκοσμίου πολέμου.
Ουίνστον Τσώρτσιλ
 
«Όπως οι χωρίς περιεχόμενο ασκοί φουσκώνουν με τον αέρα έτσι και οι χωρίς πνευματική υπόσταση άνθρωποι διογκώνονται από την έπαρση, την αλαζονεία, και την εσφαλμένη για τον εαυτό τους γνώμη».
Σωκράτης
 
«Άλλοι έχουν πολλά λεφτά κι άλλοι τίποτα. Είναι σαν κάποιον που δεν βρίσκει νερό ούτε για να ξεδιψάσει και σαν έναν άλλο που ψάχνει να βρει γέφυρα να περάσει το νερό.»
Αριστοτέλης Ωνάσης
 
«Ο κόσμος είναι η διαστελλόμενη Ελλάς και η Ελλάς είναι ο συστελλόμενος κόσμος».
Βίκτωρ Ουγκώ
 
«Υπάρχουν άνθρωποι ηλίθιοι από φανατισμό και άλλοι φανατικοί από ηλιθιότητα».
Ασημάκης Πανσέληνος
 
«Η φύση μας έδωσε μια γλώσσα και δυο αυτιά ,για να ακούμε διπλάσια από όσα λέμε».
Ζήνων ο Ελεάτης
 
«Είναι καλύτερα να στέκεσαι όρθιος με σπασμένο και μπανταρισμένο κεφάλι, από το να σέρνεσαι με την κοιλιά για να γλιτώσεις το κεφάλι σου».
Μαχάτμα Γκάντι
 
«Όπου δεν εκτιμάται η αρετή, η κακία μιλάει ελεύθερα».
Δημόκριτος
 
«Αν στην βιβλιοθήκη του σπιτιού σας δεν έχετε τα έργα των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, τότε μένετε σε ένα σπίτι δίχως φως».
Τζωρτζ Μπερνάρ Σω
 
«Τα λεφτά είναι σαν την κοπριά. Αν τα σκορπίσεις τριγύρω, κάνουν καλό. Αν τα μαζέψεις σ' ένα σωρό, βρωμάνε απαίσια»
Φραγκίσκος Βάκων
 
«Ζήσε σα να ήταν να πεθάνεις αύριο και μάθαινε σα να είσαι αθάνατος».
Μαχάτμα Γκάντι
 
«Ένα ταξίδι χιλίων χιλιομέτρων αρχίζει με ένα βήμα».
Λάο Τσε
 
«Το μόνο αποτέλεσμα που θα έχει το "οφθαλμόν αντί οφθαλμού" είναι ότι θα καταλήξει να κάνει όλον τον κόσμο τυφλό».
Μαχάτμα Γκάντι


«Το ναι και το όχι , αν και είναι οι πιο σύντομοι από όλες τις λέξεις δια να τις προφέρει κανείς , ωστόσο χρειάζεται να σκεφθεί πολύ προηγουμένως». 
Πυθαγόρας


«Περισσότεροι προσκυνούν τον ήλιο όταν ανατέλλει παρά όταν δύει».
Πομπήιος Καίσαρ


«Σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν είναι σαν να σβήνεις και ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον»
Γιώργος Σεφέρης


«Δεν μπορείς να ανακαλύψεις  νέους ωκεανούς αν δεν έχεις το κουράγιο να χάσεις την ακτή από τα μάτια σου».

Πλάτωνας


«Στόχευε για το φεγγάρι...ακόμα κι αν αστοχήσεις, θα βρεθείς κάπου ανάμεσα στα Αστέρια».
Πλάτωνας


«Εκείνος που διαπράττει αδικία βλάπτει περισσότερο τον εαυτό του από ότι εκείνον που θα την υποστεί».
 Σωκράτης


«Χιλιάδες κεριά μπορούν να αναφτούν από μονάχα ένα κερί και η ζωή αυτού του κεριού δε θα μικρύνει. Έτσι κα η ευτυχία: ποτέ δε μειώνεται με το να τη μοιράζεσαι».
Αριστοτέλης


Ν.Π., 23.9.2018

Σάββατο 8 Σεπτεμβρίου 2018

Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης: Μια όμορφη ανάμνηση!


     Το Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης ήταν ένας πετυχημένος θεσμός, στον οποίο κυριάρχησε περισσότερο το ελαφρολαϊκό τραγούδι. Διοργανώθηκε για πρώτη φορά στη συμπρωτεύουσα το 1962, στα πλαίσια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, ενώ είχαν προηγηθεί τα τρία προηγούμενα χρόνια ισάριθμες διοργανώσεις στην Αθήνα. Θα έλεγε κανείς πως ήταν η «τελετή λήξης» του μεγάλου εμπορικού γεγονότος της Θεσσαλονίκης και όλης της Ελλάδας. Κύριος διοργανωτής ήταν του Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας (ΕΙΡ) και μετέπειτα η ΕΡΤ και ο μακροβιότερος παρουσιαστής του ο αξέχαστος Άλκης Στέας με την κρυστάλλινη φωνή του. Η πορεία του όμορφου αυτού πολιτιστικού γεγονότος των δεκαετιών 1960, 70 και 80, διακόπηκε το 1997 και μετά από 36 συνεχόμενα χρόνια. Αν και το 2005 ανασυστάθηκε, διήρκεσε μόνο λίγο, αφού το 2009 σταμάτησε να διεξάγεται.

Ο αξέχαστος Άλκης Στέας,
του οποίου το όνομα είχε συνδεθεί με μεγάλες ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές

     Το φεστιβάλ ελαφρολαϊκού τραγουδιού Θεσσαλονίκης ήταν μέγα πολιτιστικό γεγονός για όλη τη χώρα στις αρχές του φθινοπώρου. Τα τρία πρώτα τραγούδια που εκλέγονταν κάθε χρονιά, και ιδίως το πρώτο, γίνονταν σουξέ της εποχής και τα σιγοτραγουδούσαμε μικροί και μεγάλοι. Ορισμένα άφησαν εποχή.
     Πέρα από την επιτυχία του κάθε τραγουδιού, στη γενιά μου πιστεύω έχουν μείνει σαν ανάμνηση και ο αγώνας και η αγωνία μαζί ν’ ακούσουμε την ανακήρυξη των πρώτων επιτυχιών και των ερμηνευτών τους, από τη ζωντανή μετάδοση στο ραδιόφωνο. Μοναδικό μέσο ψυχαγωγίας στα παιδικά μας χρόνια και ειδικά στα χωριά το ραδιόφωνο μπαταρίας, που και αυτού η λήψη ήταν προβληματική. Ποιος μπορεί να ξεχάσει με τι ενδιαφέρον πραγματικά κρεμόμαστε από το μαγικό αυτό «κουτί» που «μίλαγε» και «τραγούδαγε», για ν’ ακούσουμε ποιο θα έβγαινε πρώτο! Και όταν τη φωνή του εκφωνητή και το άκουσμα της μελωδίας έκοβαν ή αλλοίωναν τα παράσιτα, το γυρίζαμε από δω, το γυρίζαμε από κει, το ανεβάζαμε ψηλά, σηκώναμε την κεραία, το πηγαίνανε κοντά σε κάποιο σύρμα απλώματος ρούχων και πολλά παρόμοια ακόμα και με γρήγορες κινήσεις πάντα, για να πετύχουμε καλύτερη λήψη! Απαραίτητα πριν την αναμενόμενη εκπομπή, αλλάζαμε τις μπαταρίες με καινούργιες, που, οπωσδήποτε, εξασφάλιζαν καλύτερη απόδοση.
     Σημειώνω επτά από τα τραγούδια του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, που δεν έχουν ξεθωριάσει, ούτε θα ξεθωριάσουν στη μνήμη μου. Φυσικά, δεν παραβλέπω και δεν αδικώ όλα τα άλλα, όμως είναι θέμα προσωπικής επιλογής, αναμνήσεων, ιδιαίτερων στιγμών και συναισθημάτων.
1970: Αδέλφια μου αλήτες πουλιά - Γιάννης Βογιατζής.
1972: Αν ήμουν πλούσιος - Δώρος Γεωργιάδης.
1974: Ποιός να ξέρει στο βλέμμα του πίσω τι κρύβει ο Θεός για μας - Τώνης Βαβάτσικος.
1975: Σαν ένα όνειρο - Ρόμπερτ Ουίλλιαμς και Μπέσυ Αργυράκη.
1977: Ας κάνουμε απόψε μια αρχή - Άννα Βίσση.
1979: Αν ξανακατεβείς Χριστέ τη γη - Γιώργος Πολυχρονιάδης.
1980: Της γιαγιάς τα παραμύθια - Τζίνα Σπηλιωτοπούλου.

Νίκος Χρ.Παπακωνσταντόπουλος, 8.9.2018

Δευτέρα 3 Σεπτεμβρίου 2018


     Ιερά Λιτανεία στο Αγρίδι (31.8.2018)     

     Το Αγρίδι του Δήμου Καλαβρύτων  γιορτάζει-πανηγυρίζει στις 31 Αυγούστου, την Κατάθεση της Τιμίας Ζώνης της Θεοτόκου! Στο σύντομο βίντεο αυτό (31.8.2018) η έξοδος της Ιεράς και Θαυματουργικής Εικόνας από το γραφικό ξωκκλήσι, το οποίο έχει ανεγερθεί στο σημείο στο οποίο αυτή ευρέθη, σύμφωνα με την Παράδοση. 


     Στο δεύτερο βίντεο, δείτε εδώ: 
το χωριό υποδέχεται με κωδωνοκρουσίες της ιερά Λιτανεία την Εικόνα! Συγκινητικές είναι οι στιγμές της διέλευσης της θρησκευτικής πομπής, όπου πολλοί πιστοί έχουν φτάσει νωρίτερα στα σημαιστολισμένα σπίτια τους και την υποδέχονται έξω από αυτά με θυμίαμα και αναμμένες λαμπάδες! Άλλοι πάλι, που κάποιο πρόβλημα υγείας η κινητικότητας δεν τους επιτρέπει να εκκλησιαστούν στο ξωκκλήσι, προσκυνούν την Εικόνα στη διέλευσή της, σε στιγμιαίες στάσεις της πομπής! Η Λιτανεία κατευθύνεται στο κέντρο του χωριού, όπου και ενθρονίζεται στον ομώνυμο καθεδρικό ναό, όπως κάθε χρόνο τέτοια μέρα.

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 3.9.2018
http://nikolpapak.blogspot.com/2017/05/blog-post_22.html





Κυριακή 2 Σεπτεμβρίου 2018


Στο Αγρίδι, με αγάπη!


      Μια κρυφή και διακαής, θα έλεγα, επιθυμία μου έλαβε σάρκα και οστά στις 26 Αυγούστου 2018, στο χωριό της μητέρας μου, το Αγρίδι του Δήμου Καλαβρύτων, χάρις στην τιμητική για την ταπεινότητά μου πρόταση του εξαδέλφου μου και Εκπαιδευτικού Θανάση Χρυσανθόπουλου.
     Συγκεκριμένα, ο Θανάσης Χρυσανθόπουλος, «έφερε στην επιφάνεια» μια παλιότερη κουβέντα που είχαμε κάνει μαζί, για την παρουσίαση ενός βιβλίου μου στο Αγρίδι, προς απότισιν φόρου τιμής – θα μπορούσαμε να το πούμε και φιλολογικό μνημόσυνο – στους αγαπημένους μου θείους Φώτω (Φωτεινή) και Σωτήρη Ασημακόπουλο, γνωστό και με το ψευδώνυμο  «Λεμονής». Αδελφή της μητέρας μου Αγγελικής Παπακωνσταντοπούλου η θεία Φώτω, της μεγάλης Αργιδιώτικης οικογένειας των «Πουρναραίων», με φιλοξένησαν με το θείο Σωτήρη χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση των γονιών μου, για τα τρία χρόνια που φοίτησα στο γυμνάσιο του Σοπωτού (Αροανίας) των Καλαβρύτων.    
     Στη σεμνή και πολυπληθή κατά γενική ομολογία αυτή εκδήλωση, μίλησαν, εκτός από τον συντονιστή Θανάση Χρυσανθόπουλο ο συμμαθητής μου στα γυμνασιακά θρανία του Σοπωτού, αδελφικός φίλος και πνευματικός μου συνοδοιπόρος, καταξιωμένος και πολυβραβευμένος Συγγραφέας και Λογοτέχνης Κωνσταντίνος Νικολόπουλος-Καμενιανίτης και εκ μέρους της οικογένειας Ασημακόπουλου η συγγενής μου (ανιψιά) Φωτεινή Ασημακοπούλου, εγγονή της αείμνηστης θείας Φώτως που έχει και το όνομά της, ενώ ποιήματά μου από το βιβλίο απήγγειλαν οι κόρες μου Μαρίνα και Αγγελική. Όλων τα λόγια ήταν ιδιαίτερα τιμητικά και κολακευτικά για την ταπεινότητά μου και την πνευματική μου διαδρομή και εξ όσων γνωρίζω θα ασχοληθεί με το θέμα και ο τοπικός έντυπος και ηλεκτρονικός Τύπος. Η εκδήλωση είχε τεθεί υπό την αιγίδα των Συλλόγων του Αγριδίου, κάτι ακόμα ιδιαίτερα τιμητικό για τον γράφοντα.
     ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΑΠΟ ΚΑΡΔΙΑΣ τον εξάδελφό μου Θανάση Χρυσανθόπουλο για την πρωτοβουλία και τον άψογο συντονισμό. Εκτός τούτου, ο Θανάσης αγκάλιασε με πολλή αγάπη το βιβλίο, πριν ακόμα εκδοθεί, και το προλογίζει. Από καρδιάς ευχαριστώ ακόμα τους Συλλόγους που έθεσαν υπό την αιγίδα τους την εκδήλωση, τους ομιλητές, τους προσωπικούς μου προσκεκλημένους, όλους όσους παρευρέθησαν, καθώς κι εκείνους που ενώ το επιθυμούσαν, κάποιο κώλυμα δεν τους το επέτρεψε, αναμφισβήτητα όμως η σκέψη τους ήταν εκεί.
     Θέλω, επίσης, να ευχαριστήσω την οικογένειά μου, τη σύζυγό μου Ελένη και τις κόρες μας Μαρίνα και Αγγελική, τις «μούσες» μου, όπως συνηθίζω να λέω, αφού πάντα με εμπνέουν με την ομορφιά τους, τη δροσιά τους και την αγάπη τους. Τις ευχαριστώ ακόμα για την απέραντη κατανόησή τους και την άοκνη στήριξή τους στις πνευματικές μου δημιουργίες.
     Ευχαριστώντας, τέλος, όλους εσάς τους συγχωριανούς της μητέρας μου (και δικούς μου), αγαπητοί  Αγριδιώτες, θα θυμάμαι πάντα τ’ «όνομά» μου που ακούω και σήμερα απ’ όλους σας, με το δικό σας όμορφο τρόπο και μου αρέσει: «Ο Νίκος της Αγγελικής από το Λειβάρτζι»! Έχω ζήσει κι έχω μοιραστεί τόσα πολλά μαζί σας! Παιδί τότε, στις αρχές της δεκαετίας του 1970, όπως και πολλοί από εσάς, με όλη τη ζωντάνια, το σφρίγος και τη δύναμη να κατακτήσουμε τη ζωή! Σήμερα, μια ανάσα από την τρίτη ηλικία, των περισσότερων «αι κεφαλαί ελευκάνθησαν», όπως έλεγε και ο Χρήστος Τσαγανέας στη γνωστή κι αγαπημένη ταινία «Το ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο» και ορισμένοι έφυγαν από αυτή τη ζωή. Οι αναμνήσεις όμως παραμένουν ολοζώντανες, σαν να ήταν μόλις χτες!
     Τι να πρωτοθυμηθεί κανείς και πόσο μελάνι και πόσο χαρτί και πόσος χρόνος χρειάζεται να τα πει και να τα γράψει όλ’ αυτά! Εδώ παίξαμε, εκεί καθόμαστε και βλέπαμε το ράλι «Ακρόπολις» που περνούσε από τα χωριά μας τότε, κάτω από εκείνο το δέντρο μοιραστήκαμε κάποιο μυστικό, σ’ εκείνη την κερασιά ανεβήκαμε και φάγαμε κεράσια με το φόβο μην μας δει ο ιδιοκτήτης της, παραπέρα φάγαμε την πρώτη τούμπα με το ποδήλατο του Παναγιώτη του Μαραγκού ή του Ανδρέα του Δημητρακόπουλου, γιατί ήταν οι μόνοι που είχαν ποδήλατο και μ’ αυτά μάθαμε όλοι! Μήπως ξεχνιούνται και τα παρακάλια κάθε πρωί στον εισπράκτορα του λεωφορείου, να μας πάρει ένα τσούρμο παιδιά μέχρι το Σοπωτό, χωρίς εισιτήριο; Και το δειλινό στη κρύα βρύση  για νερό! Αλλά το νερό τις περισσότερες φορές ήταν το πρόσχημα! Το χαμόγελο που περιμέναμε να μας χαρίσει η γειτονοπούλα μάς πήγαινε εκεί στα πρώτα εφηβικά μας σκιρτήματα!...
          Ποτέ δεν θα ξεκολλήσει το μυαλό μου από όλες αυτές τις εμπειρίες, τα βιώματα, τις αναμνήσεις και τα συναισθήματα που μοιράστηκα μαζί σας! Ποτέ δεν θα ξεχάσω και την αγάπη με τη οποία με περιβάλλατε και με περιβάλλετε όλοι! ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ!

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 2.9.2018
Σημείωση:
     Μπορείτε να δείτε και να διαβάστε περισσότερα για το εν λόγω βιβλίο σε προηγούμενη ανάρτησή μου, εδώ:
     Δείτε επίσης και κριτικές:
     α). Του συμμαθητή μου στα γυμνασιακά χρόνια στο Σοπωτό, αδελφικού φίλου, πνευματικού συνοδοιπόρου και ανεκτίμητου συντοπίτη/συνδημότη Κωνσταντίνου Νικολόπουλου-Καμενιανίτη:
     β) Της εκλεκτής και πολύτιμης φίλης Παναγιώτας Π. Λάμπρη, Φιλολόγου, Εκπαιδευτικού και Συγγραφέως:
http://users.sch.gr/panlampri/Bipar37.html
     γ) Του ανεκτίμητου φίλου, Eκπαιδευτικού, συντοπίτη, Ερευνητή και Συγγραφέα Θεόδωρου Θανόπουλου:

     Ακολουθούν φωτογραφίες από την εκδήλωση:


















Τετάρτη 22 Αυγούστου 2018

Πόσοι από τους νεότερους γνωρίζουν για το φανάρι και τη χρήση του;


Φανάρι φωτισμού, λαδοφάναρο ή κλεφτοφάναρο

     Φανάρι: Πασίγνωστη λέξη, που την συναντάμε με πολλές σημασίες: Σηματοδότης για τη ρύθμιση της κυκλοφορίας σε μεγαλουπόλεις, φώς οχήματος, φανός θυέλλης, ονομασία χωριών ή πόλεων, μέσο φωτισμού δρόμων (π.χ. φανοστάτης) κλπ. Ίσως μεγαλύτεροι να θυμούνται και νεότεροι να έχουν διαβάσει, πως πριν την τοποθέτηση ηλεκτρικών φανοστατών στους δρόμους των πόλεων, με το που νύχτωνε εντεταλμένος υπάλληλος του Δήμου περνούσε και άναβε τους παλαιού τύπου φανοστάτες, έναν-έναν, αφού λειτουργούσαν με εύφλεκτο υλικό.  Η λέξη χρησιμοποιείται και με ειρωνική ή και πονηρή έννοια, π.χ. για την ανοχή ή διευκόλυνση ερωτικών δραστηριοτήτων κάποιων άλλων, συνήθως παράνομων («κρατάει φανάρι»)! Γνωστά, ακόμη, και τα «κόκκινα φανάρια» των κακόφημων και υποβαθμισμένων περιοχών.
     Στο άρθρο αυτό δεν θα αναλυθούν όλων των ειδών τα φανάρια αυτά, αλλά μόνο εκείνα της παράδοσης, και ειδικά των χωριών μας, που είναι δύο: H κρεμαστή κατασκευή με σήτα για την προστασία των τροφίμων και το φανάρι φωτισμού, το λεγόμενο και λαδοφάναρο ή κλεφτοφάναρο.
     Το φανάρι για την προστασία των τροφίμων, γνωστό και ως «κλούβα» πιθανόν οφείλει την ονομασία του στο σχήμα του και την ομοιότητά του με το φανάρι φωτισμού. Είναι κατά πολύ μεγαλύτερό του και δεν έχει καμία σχέση με την εκπομπή φωτός. Η βάση, η οροφή και οι γωνίες ήταν μεταλλικά μέρη και οι τέσσερις πλευρές αποτελούνταν από σήτα λεπτού σύρματος. Ο εσωτερικός του χώρος χωρίζονταν με οριζόντια ράφια (δύο ή τρία) και στο κέντρο της οροφής, εξωτερικά, υπήρχε μεταλλικός κρίκος που μπορούσε να κρεμαστεί σε υψηλό σημείο, π.χ. από το ταβάνι, όπου και δεν υπήρχε πρόσβαση σε κατοικίδια ζώα (π.χ. γάτες). Η μία του πλευρά ήταν η πόρτα, από την οποία τοποθετούσαν διάφορα τρόφιμα, ωμά ή μαγειρευμένα, για την προστασία τους και από βλαβερά έντομα. Δεδομένου ότι το φανάρι αυτό δεν προσέφερε συντήρηση στα τρόφιμα αυτά, αφού δεν διέθετε ψύξη, η παραμονή τους εκεί μέχρι την κατανάλωσή τους διαρκούσε μικρό μόνο χρονικό διάστημα, ιδίως το καλοκαίρι. Ήταν, θα λέγαμε, ο «πρόγονος» του ψυγείου, αλλά χωρίς ψύξη, όπως αναφέρθηκε, και μην θεωρηθεί καθόλου υπερβολή αν σημειωθεί ότι τα σπίτια που το είχαν, χαρακτηρίζονταν νοικοκυρόσπιτα!

Φανάρι φύλαξης τροφίμων

     Το φανάρι φωτισμού είχε μεταλλικές γωνίες, βάση και οροφή, ενώ οι τέσσερις κάθετες πλευρές του ήταν τζάμια. Η μία του πλευρά και εδώ ήταν η πόρτα του και ως καύσιμο υλικό χρησιμοποιούσαν το λάδι, γι’ αυτό λεγόταν και λαδοφάναρο. Η χρήση του δεν περιοριζόταν μόνο σε φωτισμό, αλλά συνηθιζόταν και σε εικονοστάσια φτωχόσπιτων για καντήλια, όπως και σε νεκροταφεία, ιδίως σε φτωχικούς τάφους και εδώ.
     Το δοχείο για το λάδι, τύπου «ποτηράκι», ήταν τοποθετημένο σε σταθερή υποδοχή στο κέντρο της βάσης του φαναριού. Έτσι, δεν άλλαζε θέση με την κίνηση και δεν επηρεαζόταν το κέντρο βάρους του.  
     Το τζάμι προστάτευε πολύ καλά τη φλόγα από τον αέρα, ακόμα και από τους δυνατούς ανέμους, για τούτο και οι άνθρωποι το χρησιμοποιούσαν στις νυχτερινές μετακινήσεις τους, όταν δεν είχε φεγγάρι. Ίσως και γι’ αυτό το λόγο ονομάστηκε και «κλεφτοφάναρο», αφού δεν κινδύνευε να σβήσει και μπορούσε να χρησιμοποιηθεί με ευχέρεια και από του κλέφτες. Ο φωτισμός, φωτισμός ενός καντηλιού, δεν ήταν επαρκής και κάλυπτε με αμυδρό φως μόνο ακτίνα λίγων μέτρων από τη φλόγα. Έπρεπε οπωσδήποτε να κρατιέται σταθερά, διαφορετικά το λάδι χυνόταν και η φλόγα έσβηνε. Ο μεταλλικός κρίκος της οροφής (το «χερούλι»), του έδινε το πλεονέκτημα της σταθερότητας, ακόμη και στο γρήγορο βάδισμα, ήταν όμως απαραίτητη και η προσοχή του ανθρώπου που το κράταγε.
     Είδη πρώτης ανάγκης στη ζωή και των κοντινότερων προγόνων μας, και ειδικά της υπαίθρου και τα δύο αυτά φανάρια της παράδοσής μας, που έχουν αποσυρθεί πλέον από την οικιακή χρήση εδώ και λίγες δεκαετίες και τα βλέπουμε μόνο ως εκθέματα λαογραφικών μουσείων η ιδιωτών συλλεκτών.
------------------------------
Εικόνες ανάρτησης: Διαδίκτυο

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 22.8.2018