Το πρώτο λαχείο

    Σε ειδική-πανηγυρική εκδήλωση στις 13 Δεκεμβρίου 2019, απενεμήθησαν οι τιμητικές διακρίσεις του καθιερωμένου ετήσιου Πανελλήνιου και Πακγκύπριου λογοτεχνικού διαγωνισμού, της ιστορικής ΕΝΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΩΝ. Μεταξύ των πνευματικών έργων πού διακρίθηκαν, είναι και το διήγημα «το πρώτο λαχείο» της ταπεινότητάς μου.

   

                  Η επίδοση του Βραβείου από τον Πρόεδρο της ΕΕΛ κ. Λευτέρη Τζόκα

     Ολόθερμες οι ευχαριστίες μου στον Πρόεδρο του Δ.Σ. της Ένωσης, κ. Λευτέρη Τζόκα, όλα τα Μέλη του Δ.Σ., καθώς και στην Κριτική Επιτροπή.

    Μπορείτε στη συνέχεια να διαβάστε και το διήγημα:

Το πρώτο λαχείο

     Πάνε κάπου σαράντα χρόνια από τότε που η Στεφανία είχε τραυματιστεί στην Κέρκυρα, σ’ ένα αυτοκινητικό ατύχημα κι έμεινε με βαριά αναπηρία, μόλις είχε κλείσει τα είκοσι έξι της. Ένα μικρό φορτηγό την είχε χτυπήσει λίγο έξω από το κέντρο της πόλης του νησιού κι από τότε δεν ξαναπερπάτησε. Καθηλώθηκε στο κρεβάτι και μπορούσε να μετακινηθεί μόνο με βοήθεια και με αναπηρικό καροτσάκι. Τί ειρωνεία της τύχης, όμως, και τί λαχείο ήταν αυτό που της έδωσε η ζωή, σ’ αυτή τη γεμάτη σφρίγος ηλικία! Μόλις λίγες μέρες πριν είχε πάρει στα χέρια της το μεταπτυχιακό τίτλο στην κοινωνιολογία, ύστερα από το πτυχίο γεωπονίας που είχε προηγηθεί με άριστα και ήταν έτοιμη ν’ ανοίξει τα φτερά της για να πετάξει στη ζωή.

     Τί και δεν είχαν κάνει οι γονείς της για να μπορέσει να περπατήσει, έστω και με πατερίτσες, που πίστευαν ότι σιγά-σιγά θα τις πέταγε κι αυτές και θα ήταν όπως και πριν, έστω και με κάποια μικρή δυσκολία. Πούλησαν χωράφια, πούλησαν ζωντανά, δανείστηκαν κιόλας από δικούς τους ανθρώπους, μα μάταια. Γιατροί κι άλλοι γιατροί, φάρμακα κι άλλα φάρμακα, λεφτά κι άλλα λεφτά, κάμποσα ταξίδια στο εξωτερικό, όλα πήγανε στράφι.

     Σ’ όλη της αυτή τη δοκιμασία, στάθηκε ακούραστος δίπλα της και ο Γρηγόρης, το παλληκάρι με το οποίο από το σχολειό υπήρχε μια αμοιβαία έλξη και σκέψη να ενώσουν τις ζωές τους. Παρ’ όλο που η σχέση τους δεν είχε επισημοποιηθεί, παρ’ όλο που στην κλειστή κοινωνία του οικογενειακού και κοινωνικού τους κύκλου δεν μπορούσε να γίνει αποδεκτό, ως το ανεπίσημο, ο Γρηγόρης τη στήριζε με όλες του τις δυνάμεις και όλα του τα αισθήματα. Μαζί στο πήγαιν’-έλα στους γιατρούς, μαζί στα ταξίδια στο εξωτερικό για την υγεία της, και πάντα με ενδιαφέρον και πάντα με πολλές ελπίδες. Η κόπωση όμως άρχισε να φαίνεται στα μάτια του κι αυτό το έβλεπε η Στεφανία, ειδικά όσο πέρναγε ο καιρός και οι ελπίδες σιγόσβηναν.

    Τρία χρόνια μετά το σοβαρό ατύχημά της, βρήκε τη δύναμη και πήρε την οριστική απόφαση να «απομακρύνει» από κοντά της το Γρηγόρη. Όσο κι αν το θεωρούσε δυσβάστακτο για την ίδια, όσο κι αν ένοιωθε ότι τον είχε ανάγκη, όσο κι αν διαισθανόταν ότι ο χωρισμός τους θα της επιδείνωνε την κατάσταση σε κάθε τομέα, κυρίως όμως συναισθηματικά, έπρεπε να το κάνει. Ήταν πλέον ξεκάθαρο μέσα της ότι δεν μπορούσε να τον κρατήσει κοντά της, αφού οι προοπτικές να φτιάξει τη ζωή της μαζί του εξανεμίζονταν μαζί με τα όνειρά της. Με την κοπέλα που συνδέθηκε αργότερα ο Γρηγόρης έκαναν οικογένεια σε μικρό χρονικό διάστημα. Αυτό τη Στεφανία την έκανε και να πονέσει, όπως ήταν αναμενόμενο, αλλά και ν’ ανακουφιστεί, γιατί του αναγνώριζε κάθε δικαίωμα να φτιάξει τη δική του ζωή.

     Σε όσους προσπαθούσαν να βρούνε να της πούνε δυο λόγια και να την ενθαρρύνουν στις δυσκολοδιάβατες ανηφοριές της, κούναγε το κεφάλι απελπισμένη και η απάντησή της ήταν στερεότυπη: «Ήμουνα νιά και γέρασα»! Στην πραγματικότητα, όμως, δεν το έβαζε κάτω. Με πολλή θέληση είχε εξασκήσει τη δύναμη των χεριών της και με τη βοήθεια ενός δεύτερου ατόμου ανέβαινε σχετικά εύκολα από το κρεβάτι στο καροτσάκι και γύριζε σχεδόν καθημερινά την πόλη. Οι γονείς της είχαν προσθέσει και κατάλληλη ράμπα στα πέντε σκαλοπάτια από το δρόμο στο σπίτι τους κι αυτό ήταν μεγάλη ευκολία για το παιδί τους.    

     Έβλεπε η Στεφανία και τη φυσική φθορά των γονιών της, που ο καημός του μονάκριβου παιδιού τους είχε επισπεύσει τα γεράματά τους. Τότε πήρε άλλη μια μεγάλη απόφαση: Τούς ζήτησε να τη βάλουν στο ίδρυμα αναπήρων, αφού η ζωή της έβαινε οριστικά σε αδιέξοδο και θα γινόταν πολύ μεγαλύτερο μετά απ’ αυτούς. Αντέδρασαν πολύ αρνητικά στην επιθυμία της, τελικά όμως τους κατάφερε. Το γάμο της Γιώτας με τον Ανέστη, τρόφιμων του ιδρύματος και των δύο με ελαφρά αναπηρία, που έγινε και πρωτοσέλιδο στις τοπικές εφημερίδες, τον χρησιμοποίησε κατάλληλα και συνετέλεσε κάπως θετικά σ’ αυτό: στους γονείς της έλεγε επίμονα ότι εκεί θα βρει κοινά ενδιαφέροντα με ανθρώπους της ηλικίας της και οι αντιρρήσεις τους σιγά-σιγά κάπως άρχισαν να κάμπτονται. Όχι πως πίστεψαν ποτέ ότι θα εύρισκε και η ίδια μια τέτοια τύχη εκεί, αλλά έβλεπαν και οι ίδιοι ότι τα γεράματα ήρθαν.

     Μετά την εγκατάστασή της στο ίδρυμα, οι γονείς της την επισκέπτονταν ο ένας το πρωί και ο άλλος το απόγευμα κάθε μέρα. Κοντινούς συγγενείς δεν είχαν πολλούς, που και αυτοί οι λίγοι άρχισαν σταδιακά να απομακρύνονται.

     Από τις πρώτες της δραστηριότητες στο ίδρυμα αναπήρων, ήταν να βγαίνει με τις ημερήσιες άδειές της και να γυρίζει όλη την πόλη, συνήθεια που είχε και πριν. Τις Κυριακές εκκλησιαζόταν, ενώ πολύ συχνά τα απογεύματα πήγαινε σε προβολές κινηματογραφικών ταινιών, σε θεατρικές παραστάσεις κι άλλες πολιτιστικές εκδηλώσεις, γεμίζοντας έτσι ευχάριστα τη ζωή της. Γενικά η πνευματική καλλιέργεια ήταν πάντα στα πρώτα της ενδιαφέροντα και τα βράδια και τις κρύες και βροχερές μέρες το διάβασμα γινόταν μια άλλη ευχάριστη κι αγαπημένη της διέξοδος. Οι υπόλοιποι συνασθενείς της κι όλο το προσωπικό του ιδρύματος τη θαύμαζαν και την είχαν βαφτίσει «βιβλιοφάγο».

     Αργότερα, και με την άδεια της διοίκησης του ιδρύματος, εξασφάλισε  πρόσβαση στο μαγειρείο. Τα διάφορα γλυκίσματα και τα κέικ που έφτιαχνε εκεί, σε συνεργασία με το προσωπικό, γινόταν ανάρπαστα και πάντα τα απολάμβαναν όλοι με όλες τους τις αισθήσεις και τις καλύτερες κριτικές τους: το «μμμμμ!» της απόλαυσης!  

     Ολοένα όμως κάτι την «έτρωγε» μέσα της: Οι σκέψεις πως πολλές φορές τα όνειρα γκρεμίζονται, κομματιάζονται, συνθλίβονται, γίνονται σκόνη, «ονειρόσκονη», όπως έλεγε συχνά. Την απασχολούσε και η πραγματικότητα, πως οι αναμνήσεις ζουν ακέραιες, δεν κομματιάζονται και δεν γίνονται «αναμνησόσκονη». Μ’ αυτές τις αναμνήσεις αποφάσισε υπηρετήσει τις φιλοδοξίες και να τις πραγματοποιήσει με άλλους σχεδιασμούς: να διδάξει, να παραδειγματίσει, να αφυπνίσει, να μοιράσει αγάπη, παιδεία και πολιτισμό, αξιοποιώντας τις επιστήμες της, μα προ πάντων τη θέλησή της και τη δυναμική της που ποτέ δεν της έλειψαν. Κάτι που ακόμα περισσότερο ήθελε να διώξει μακριά από πάνω της, ήταν ο οίκτος με τον οποίο έβλεπε να την αντιμετωπίζουν κάποιοι άνθρωποι του κοντινού και του μακρινού περιβάλλοντός της. Έτσι, σε συνεργασία με τον τοπικό δήμο, συλλόγους κι άλλους φορείς, γρήγορα άρχισε να διοργανώνει με πολλή μεγάλη επιτυχία ομιλίες, διαλέξεις και συνέδρια, με θέματα γεωπονίας και κοινωνιολογίας, σε συνεδριακά κέντρα, σε αίθουσες του Δήμου και σε σχολεία.

     Σύντομα η φήμη της ξεπέρασε κατά πολύ τα όρια του νησιού της κι έγινε αντικείμενο θαυμασμού και για τη δράση της αυτή, κυρίως όμως για τον αγώνα της και τη θέλησή της για τη ζωή. Τα θέματα τα οποία ανέπτυσσε ανακοινώνονταν έγκαιρα μέσω του Τύπου και συνέρεαν και τα παρακολουθούσαν επιστήμονες από πολλές πόλεις της Ελλάδας και του εξωτερικού.

     Όσο, όμως, κι αν όλες αυτές οι πολυδιάστατες  δραστηριότητες της έδιναν ζωή, έρχονταν ώρες που ένοιωθε το Γολγοθά της όλο και πιο ανηφορικό. Της έλειπε πάνω απ’ όλα η οικογένεια, η ελεύθερη κίνηση, ο χορός, η άθληση, ο περίπατος στο δάσος και στην παραλία, το κολύμπι, όπως και κάθε τι ακόμα που για τον καθένα θεωρείται δεδομένο. Τα προβλήματα υγείας που συσσωρεύονταν το ένα μετά το άλλο όσο τα χρόνια περνούσαν, στα εξήντα της τής είχαν περιορίσει κατά πολύ την κινητικότητα, που ήταν η κύρια δύναμη που της έδινε ζωή το προηγούμενο χρονικό διάστημα. Η ανημπόρια και ο θάνατος των γονιών της επέδρασαν ακόμα πιο αρνητικά στην ψυχολογία της, αφού δεν είχε άλλον κοντινό συγγενή να νοιώσει στήριξη. Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, μια ψυχιατρική διάγνωση, αυτή της κατάθλιψης, φαινόταν ότι είχε επιδεινώσει κι εκείνη με το δικό της τρόπο την υγεία της και τη συμπεριφορά της.  Ακμαιότατη πάντα η αντίληψή της, όμως, αντιλαμβανόταν τη συμπάθεια και σε κάποιες περιπτώσεις τον οίκτο του προσωπικού του ιδρύματος, που τόσα χρόνια τους γνώριζε και αυτούς ένοιωθε για δικούς της ανθρώπους. Αυτό την καταρράκωνε ακόμα περισσότερο, αφού είχε αναγκαστεί να περιορίσει και πολλές ζωτικής σημασίας δραστηριότητες για την ίδια και παντού ήταν αναγκασμένη να ζητά τη βοήθειά τους, ακόμα και σε πολύ απλά πράγματα.

     Ένα μουντό χινοπωριάτικο απόγευμα, μουντό στην ατμόσφαιρα και μαύρο για τη Στεφανία, μια πολύ ευχάριστη έκπληξη ήρθε να της αλλάξει τη διάθεση: Πήγε και την επισκέφθηκε ο πρωτοξαδερφός της ο Χαράλαμπος, που είχε έρθει από την Αυστραλία. Ούτε και η ίδια τον γνώρισε κι αυτός με τη βοήθεια του προσωπικού ενημερώθηκε πως ήταν στο δεύτερο από τα τρία κρεβάτια του θαλάμου. Ο χρόνος είχε αφήσει αμείλικτα το πέρασμά του επάνω και στους δυο τους.

     Χαρές και ξεφωνητά μόλις γνωρίστηκαν! Είχαν να ειδωθούν από το σχολείο και τα συναισθήματα ήταν απερίγραπτα, αφού πάντα τους άρεσε η παρέα που έκαναν στα παιδικά τους χρόνια. Η Στεφανία άρχισε να γελάει, να λάμπει το πρόσωπό της, να θέλει προσέξει τον εαυτό της. Όλη αυτή τη χαρά ήρθε να την απογειώσει μια πρόταση του ξαδέρφου της, που είχε και το όνομα του παππού τους. Προθυμοποιήθηκε να τη βοηθήσει να βγούνε μαζί έξω, να πάνε στο θέατρο και μετά να φάνε στο καλύτερο εστιατόριο του νησιού!

     Με τη βοήθεια του προσωπικού φόρεσε το φόρεμα που κάποτε φόραγε μόνο στην Ανάσταση. Ο Χαράλαμπος την πήρε με το καροτσάκι και βγήκαν έξω, περιμένοντας κάτω από τα σκαλιά, μέχρι να έρθει το αυτοκίνητο που είχε ειδοποιήσει ο ίδιος.

     Πόσο καιρό είχε να κατέβει τις σκάλες του ιδρύματος! Πόσο καιρό είχε να νοιώσει το χάδι του αέρα στο πρόσωπό της, ν’ ακούσει το ρυθμικό ήχο από τα πέταλα των αλόγων που έσερναν τις άμαξες, να νοιώσει τη μυρωδιά από την αλμύρα και το ιώδιο της θάλασσας, να φτάσει καθαρά στ’ αυτιά της το σφύριγμα του καραβιού που έμπαινε στο λιμάνι… Με μια βαθειά ανάσα, με χαμόγελο ευτυχίας, με το άνοιγμα των χεριών της και το κλείσιμο των ματιών της απόλαυσε όλα αυτά που τόσο είχε στερηθεί και που κάποτε ήταν καθημερινό κομμάτι της ζωής της.

     Τότε πέρασε από μπροστά τους ένα πλανόδιος λαχειοπώλης, με μια τσάντα στον ώμο και τέσσερα πέντε λαχεία που κράταγε σε κάθε χέρι.

    «Πάρτε λαχεία! Μείνανε τα τελευταία και είναι τυχερά!», τους είπε. Αμέσως η Στεφανία, με έκδηλη την ευτυχία κι ένα πλατύ χαμόγελο στο πρόσωπό της, του απάντησε:

     «Τί να τα κάνω τα δικά σου λαχεία, φίλε μου! Το λαχείο που κέρδισα εγώ απόψε, αξίζει πολύ περισσότερο από τον πρώτο λαχνό αυτών που κρατάς!».

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 14.12.2019

( Σύντομο βιογραφικό δείτε ΕΔΩ )

Προσμονή πρωτοχρονιάς (ποίημα)

Κι αν την πλάτη μας βαραίνει

ένας παραπάνω χρόνος,
η ζωή μας κι αν κονταίνει

κι αν ανηφορίζει ο δρόμος,

με ελπίδες και με δώρα,

φώτα και βεγγαλικά

θα προσμένουμε την ώρα

που ’ρχεται πρωτοχρονιά!

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 11.12.2019

ttps://nikolpapak.blogspot.com/2021/08/blog-post_29.html

«Αρνάδες, κατσ’κάδες»!

     Ένα πολύ όμορφο έθιμο που συναντάμε κυρίως στην Ήπειρο, ανήμερα τα Χριστούγεννα, είναι και το εξής:

     Αμέσως με το που θα γυρίσουν από την Εκκλησία, μετά τη Θεία Λειτουργία των Χριστουγέννων, ρίχνουν στη φωτιά μικρά κλωνάρια χλωρού πουρναριού. Εκείνα μόλις αρχίσουν να καίγονται, τρίζουν, «σκάνε», κάνοντας έναν θόρυβο λες και ακούγεται πολυβόλο! Τότε εύχονται στο νοικοκύρη και μεταξύ τους: 
     «Χρόνια πολλά! Αρνάδες, κατσ'κάδες». 

     Η ευχές «αρνάδες, κατσ'κάδες» και «νύφες, γαμπρούς», φαίνεται να έχει την ίδια βαρύτητα με την κατ' εξοχήν ευχή της ημέρας, τα «χρόνια πολλά». Εύχονται έτσι να γεννηθούν θηλυκά αρνιά και κατσίκα για ν’ αυγατίσει το κοπάδι και να πάει καλά η οικονομία του σπιτιού! 
     Αμέσως μετά τα κορίτσια, που σημειωτέον δεν πάνε (δεν πήγαιναν) για κάλαντα την παραμονή, παρά μόνο τ' αγόρια, κάνουν επισκέψεις στα σπίτια του χωριού, κρατώντας κι εκεί στα χέρια τους μικρά κλωνάρια χλωρού πουρναριού. Μπαίνοντας κάνουν το ίδιο και δίνουν τις ίδιες ευχές. Μετά τις ευχαριστίες των νοικοκυραίων, την ανταπόδοση των ευχών και το καθιερωμένο κέρασμα, φεύγουν για το επόμενο σπίτι.  

     Δείτε το σύντομο σχετικό βίντεο:

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 11.12.2019

https://nikolpapak.blogspot.com/2021/08/blog-post_29.html

Η αλισίβα: παρασκευή και συνηθέστερες χρήσεις

     Η γνωστή σε πολλούς αλισίβα που έφτιαχναν οι άνθρωποι στα νοικοκυριά τους, ήταν εύκολη στην παρασκευή της, εύχρηστη στην καθαριότητα και σε πολλές ακόμα ανάγκες του σπιτιού μέχρι πρόσφατα και, όπως πολλά ακόμα είδη πρώτης ανάγκης και χρήσεως, έδωσε τη θέση της σε προϊόντα της τεχνολογίας και του του εμπορίου. 

     Παρασκευάζεται από στάχτη καμένων ξύλων και νερό, με τον εξής τρόπο: Αφού απομακρύνουμε από τη στάχτη τα μικρά και τα μεγάλα κάρβουνα (καλύτερος τρόπος είναι το κοσκίνισμα), την βάζουμε να βράσει με ανάλογη ποσότητα νερού, κατά προτίμηση βρόχινου (συνήθως μισή έως μία κουταλιά της σούπας ανά λίτρο νερού). Μετά το βράσιμο την αφήνουμε να κατακάτσει στον πάτο του σκεύους που έβρασε και με προσοχή παίρνουμε το υποκίτρινο νερό με κάποιο άλλο σκεύος, π.χ. κουτάλα, χωρίς τη στάχτη από τον πάτο, φυσικά. Η αλισίβα μας είναι έτοιμη!

     Πασίγνωστες οι χρήσεις της στην καθαριότητα, ιδίως στις μεγαλύτερες νοικοκυρές. Τα ρούχα που πλένονται με αλισίβα, πραγματικά αστράφτουν κι αυτό φαίνεται καλύτερα στα λευκά, χωρίς να κινδυνεύουν τα ίδια και τα χέρια από τις φθορές και τα καυστικά των χημικών απορρυπαντικών. Μία ακόμα χρήση της στην καθαριότητα είναι στο λούσιμο. Ίσως το καλύτερο προϊόν του εμπορίου (σαμπουάν), να μη μπορεί να δώσει στα μαλλιά τόση απαλότητα, όση η αλισίβα με το πράσινο σαπούνι!

     Η τεχνική της μπουγάδας με αλισίβα είναι η εξής: Πρώτα σαπουνίζονται τα ρούχα με το γνωστό τρόπο στη σκάφη. Μετά από ένα ξέβγαλμα τοποθετούνται σε μεγάλο κοφίνι, το «μπουγαδοκόφινο» διπλωμένα και με σειρά, το ένα πάνω στο άλλο, αφού πρώτα απλωθεί εσωτερικά του ένα μεγάλο πανί (π.χ. σεντόνι), το «μπουγαδόπανο» ή «σταχτόπανο», με τρόπο που να τα τυλίξει και να τα σκεπάσει. Όταν το κοφίνι γεμίσει, σκεπάζονται τα ρούχα με τις γωνίες του μπουγαδόπανου. Στη συνέχεια ρίχνουν οι νοικοκυρές λίγη-λίγη την αλισίβα επάνω τους, ώστε αργά αργά να «ποτίσουν» και να μείνουν έτσι για δύο-τρεις ώρες. Στο ξέβγαλμα και μετά στο άπλωμα καμαρώνουν την καθαριότητά τους!

     Οι  καθαριστικές ιδιότητες της αλισίβας οφείλονται στο ανθρακικό κάλιο που έχει η στάχτη και διαλύει τα λίπη και γενικά τους δύσκολους λεκέδες.

     Το κοφίνι της μπουγάδας χρησιμοποιείται και ως «ήπια» ύβρις, με τη φράση «της μάνας σου το μπουγαδοκόφινο»! Αυτή μπορεί να σημαίνει τα «άπλυτα» της μάνας «σου», με την πραγματική και τη μεταφορική έννοια, αλλά μπορεί και να υπονοεί κάτι πολύ πιό χυδαίο και εξαιρετικά υβριστικό.

     Εκτός από καθαριστικό μέσο, η αλισίβα χρησιμοποιείται και στη ζαχαροπλαστική, ειδικά στην παρασκευή των κουραμπιέδων, του μούστου και του πετιμεζιού. Οι απειροελάχιστες ποσότητες ανθρακικού καλίου που παίρνουμε με την κατανάλωση των προϊόντων αυτών, δεν είναι καθόλου επιβλαβείς. Αντίθετα, θεωρούνται ευεργετικές, γιατί καθαρίζουν και το έντερο από τους παθογόνους μικροοργανισμούς.    

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 25.11.2019

( Σύντομο βιογραφικό δείτε  ΕΔΩ )

Καρυδιά από… κουρούνα!

     Από τα πλέον αγαπημένα προϊόντα το καρύδι και με καλό εισόδημα. Αγρότες, καλλιεργητές, επιχειρήσεις και βιομηχανίες ασχολούνται με την παραγωγή του και την επεξεργασία του, αφού χρησιμοποιείται ευρέως στη μαγειρική και τη ζαχαροπλαστική.

     Πέρα, όμως, από εκείνους που δραστηριοποιούνται  στο εμπόριο φυτωρίου καρυδιάς, υπάρχει μια ακόμα «θεωρία» στους κατοίκους κάποιων χωριών, που σε πολλούς είναι άγνωστη: η αυτοφυής καρυδιά, που προέρχεται από το γνωστό πτηνό της υπαίθρου, την κουρούνα.

     Εκτός από τους ανθρώπους, τα καρύδια αρέσουν πολύ και σε πολλά ζώα και πτηνά, όπως ο σκίουρος και η κουρούνα. Το δυνατό ράμφος της κουρούνας, είναι ικανό να σπάσει το τσόφλι ακόμα και του πιο σκληρού καρυδιού, για να απολαύσει το περιεχόμενό του.

     Όταν είναι η εποχή της συγκομιδής, ένα καλό μερίδιο διεκδικούν και τα πτηνά αυτά, που με τις επιδρομές τους στις καρυδιές εξασφαλίζουν την αγαπημένη τους τροφή. Κάποιες φορές, όμως, είναι άτυχες, αφού μεταφέροντάς τα με το ράμφος τους για άμεση κατανάλωση ή αποθήκευση, τους πέφτουν! Το καρύδι, λοιπόν, που θα πέσει από το στόμα της κουρούνας και θα φυτρώσει, θεωρείται ότι το δέντρο που θα μεγαλώσει θα είναι πολύ αποδοτικό! Για το λόγο αυτό, όταν οι αγρότες που γνωρίζουν τη θεωρία αυτή, δουν σε μέρος που δεν συχνάζουν άνθρωποι και δεν είναι αλλες καρυδιές κοντά (π.χ. απόκτημα μέρη, ρεματιές κλπ) να έχει φυτρώσει μικρή καρυδιά, την θεωρούν «καρυδιά από κουρούνα», γι’ αυτό την παίρνουν με προσοχή και την μεταφυτεύουν στο χώρο τους για καλή παραγωγή.   

Φωτογραφία άρθρου: https://www.argolikeseidhseis.gr/2017/11/blog-post_984.html

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 24.11.2019

(Σύντομο βιογραφικό δείτε ΕΔΩ )

Βάπτιση και γάμος: Μυστήρια ή κοσμικά γεγονότα

     Όσο και να μην θέλουμε να το αποδεχτούμε, το πρώτο μυστήριο, με το οποίο ο άνθρωπος εισέρχεται στις στρατιές των χριστιανών, ως μυστήριο έχει καταστεί κατά το έλασσον και ως κοσμικό γεγονός το μείζον.

     Από τη στιγμή της γέννησης του μωρού, και ορισμένες φορές πολύ νωρίτερα, ο ανάδοχος (νουνός) έχει επιλεγεί από την οικογένεια και αυτό δεν είναι καθόλου μεμπτό. Από τη στιγμή εκείνη αρχίζει κι ένας μαραθώνιος από πλευράς του να ερευνήσει στην αγορά για να βρει την καλύτερη ενδυμασία του παιδιού για το μυστήριο. Το ίδιο συμβαίνει και με το σταυρό του νεοφώτιστου, που «πρέπει» να είναι κι αυτός εντυπωσιακός. Παράλληλα, ανάλογες είναι οι κινήσεις του και για τον ίδιο, για να εντυπωσιάσει. Στην περίπτωση της νουνάς, δίνεται μεγαλύτερη έμφαση για να προσελκύσει το θαυμασμό των προσκεκλημένων. Και δεν θα έλεγε κανείς ότι όλα αυτά είναι οπωσδήποτε κατακριτέα, αφού ο ανάδοχος είθισται να είναι και τιμώμενο πρόσωπο. Αλλά και οι γονείς προσπαθούν με κάθε τρόπο να φανούν αντάξιοι, που πέρα και από τη δική τους εμφάνιση, επιβάλλεται να παρουσιάσουν κι ένα πολύ καλό «δώρο κουμπάρου». Θα σχημάτιζε κανείς την εντύπωση ότι σε ορισμένες περιπτώσεις γίνεται άτυπος διαγωνισμός, για την «επιτυχία» της βαπτίσεως. Κοντολογίς, δηλαδή, το θέμα τείνει να λάβει οικονομική… επίδειξη!

     Μεγάλη, βεβαίως, έμφαση δίνεται και στη δεξίωση/τραπέζι μετά το μυστήριο, που αυτό κι αν θεωρείται «μείζον» γεγονός. Από εκεί και μετά, οι υποχρεώσεις του αναδόχου περιορίζονται στις τρεις φορές που πρέπει να πάει στην εκκλησία να κοινωνήσει τον/την αναδεκτό/αναδεκτή. Αλλά κι αν αυτό δεν είναι εφικτό, δεν «χάλασ' ο κόσμος»! Οι υποχρεώσεις, όμως, για την Πασχαλινή λαμπάδα, τα πασχαλινά δώρα και το σοκολατένιο αυγό, τα δώρα των Χριστουγέννων και οπωσδήποτε των γενεθλίων θεωρούνται νόμος απαράβατος. Ίσως η ονομαστική γιορτή του παιδιού και τα δώρα σ' αυτή να έχουν υποδεέστερη σημασία, κάτι που δεν συμβαίνει και στη γιορτή των γενεθλίων, που εκεί δίνεται μεγάλη έμφαση και ο εορτασμός είναι μεγάλος!

     Όσο για την πνευματική κατήχηση του παιδιού από το νουνό, εδώ «σηκώνει» μεγάλη κουβέντα. Ίσως και να κακοχαρακτηριστεί, αν τολμήσει να νουθετήσει το βαφτιστήρι του, σε αντίθεση με το παρελθόν, που οι γονείς (και οι συγγενείς γενικότερα) ένοιωθαν ευγνωμοσύνη και σέβονταν ακόμα περισσότερο το νουνό που συμβούλευε και κατηχούσε, ή ακόμα κι όταν επέπληττε  το πνευματικό του παιδί, με σκοπό την ωφέλειά του. Εδώ να σημειωθεί και τούτο: Οι καλοπροαίρετες παραινέσεις, ακόμα και οι επιπλήξεις, ήταν υποχρέωση όχι μόνο του νουνού, αλλά και του κάθε μεγαλύτερου προς τον κάθε μικρότερο.

     Δεν είναι καθόλου τυχαίος ο συμβολισμός, που σε όλη τη διάρκεια του μυστηρίου, το παιδί το έχει ο νουνός στην αγκαλιά του και η παράδοσή του στη μητέρα γίνεται με ειδικό τελετουργικό. Αυτά όλα σημαίνουν ότι ως πνευματικός πατέρας, πρέπει να παρακολουθεί στενά τον αναδεκτό του, παρεμβαίνοντας όπου χρειάζεται για την ωφέλειά του, ιδίως την πνευματική.

     Αναλόγως έχει εξελιχθεί η νοοτροπία και στο μυστήριο του γάμου, όπου ο παράνυμφος (κουμπάρος) έχει, μάλλον, διακοσμητικό και όχι ουσιαστικό χαρακτήρα. Και πέραν τούτου, ο «άτυπος διαγωνισμός» εδώ, ως προς την αμφίεση των προσκεκλημένων, γίνεται ακόμα μεγαλύτερος. Η δε στάση ορισμένων καθημένων σταυροπόδι (το ένα πόδι επάνω στο άλλο) μέσα στην εκκλησία, ανδρών και γυναικών, δεν είναι καθόλου ασυνήθιστο. 

     Μήπως και ο εκκλησιασμός γενικότερα δεν τείνει να λάβει παρόμοια μορφή;

     Σημειώνεται, τέλος, ότι το παρόν άρθρο δεν αποσκοπεί στο να καταδειχθεί η «θρησκοληψία» του γράφοντος, αλλά η απόκλιση από τις παραδοσιακές μας Αξίες, που επιφέρει συνέπειες.

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 17.11.2019

https://nikolpapak.blogspot.com/2017/05/blog-post_22.html

Η αλεπού και το κριάρι

     Έναν διδακτικό μύθο που ακούγαμε συχνά από τους γονείς και τους παππούδες μας, «συνώνυμο» της παροιμίας «πέσε πίτα να σε φάω και της παροιμιώδους έκφρασης «(δεν) θα πέσει σαν ώριμο σύκο», είναι ο παρακάτω:

     Μια πολύ πεινασμένη αλεπού είδε σ’ ένα κοπάδι πρόβατα ότι το μεγαλόσωμο κριάρι είχε και πλούσια... γεννητικά όργανα, τα οποία με το περπάτημά του κουνιόντουσαν πολύ «πέρα-δώθε». Σκέφθηκε, λοιπόν, ότι για να επιχειρήσει να τα βάλει με το κριάρι για να τα φάει, ήταν αδύνατο. Η επόμενη σκέψη που πέρασε από το μυαλό της ήταν να το ακολουθεί μέχρι να.. πέσουν από το πολύ κούνημα, για να αντιμετωπίσει την πείνα της! Το αποτέλεσμα όμως ήταν ακριβώς το αντίθετο: Η αλεπού ψόφησε από την πείνα, αλλά το μεγάλο και χορταστικό κομμάτι «κρέας» του κριαριού που λιμπιζόταν, δεν έπεσε!

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 15.11.2019

https://nikolpapak.blogspot.com/2021/08/blog-post_29.html