 |
| Κύπερη |
 |
| Βούρλα |
Σε εποχές που η πρόοδος δεν είχε ακόμα
αναπτυχθεί στο σημερινό βαθμό, οι άνθρωποι εφεύρισκαν τρόπους να καλύπτουν
πολλές από τις καθημερινές τους ανάγκες σε πολλούς τομείς. «Πενία τέχνας
κατεργάζεται», γαρ. Έτσι, και για το δέσιμο λαχανικών να μην πέφτει ο βλαστός
στο έδαφος και σαπίζει, π.χ. της ντοματιάς, χρησιμοποιούσαν κλωστές ή και
διάφορα κατάλληλα κομμένα κουρελάκια. Επειδή, όμως, και οι κλωστές είχαν κάποιο
οικονομικό κόστος, αλλά και τα κουρελάκια ήταν πολύτιμα για άλλες χρήσεις, π.χ.
ύφανση κουρελούς, η φύση πάντα έχει τις λύσεις. Για το δέσιμο των φυτών,
λοιπόν, π.χ. μελιτζανιάς και ντοματιάς, που ο καρπός βαραίνει το ευαίσθητο
βλαστό, με αποτέλεσμα στην αρχή να «γέρνει» και γρήγορα να πέφτει στο έδαφος,
χρησιμοποιούσαν κύπερη και βούρλα. Με αυτά τα έδεναν σε κατάλληλα «φυτεμένο» πάσσαλο δίπλα στη ρίζα.
Επίσης, με την κύπερη έδεναν και τα χερόβολα και τα δεμάτια των σιτηρών να
μεταφερθούν στο αλώνι για το αλώνισμα. Και τούτο, γιατί η κύπερη έχει το
πλεονέκτημα να χρησιμοποιείται και αποξηραμένη, χωρίς να θρυμματίζεται. Λίγο
«νότισμα» (βρέξιμο) πριν τη χρήση της ενισχύει πολύ την ιδιότητά της αυτή.
Τα βούρλα και η κύπερη είναι αυτοφυή υδρόφιλα φυτά και ζιζάνια των καλλιεργιών. Λόγω των ομοιοτήτων τους και της χρήσης τους μπορούν να χαρακτηριστούν και συγγενή. Τα «αυλακωτά» φύλλα τους έχουν κάποια ομοιότητα με του πράσου ως προς το σχήμα, αλλά στις διαστάσεις είναι πολύ λεπτότερα. Ευδοκιμούν, αναπτύσσονται σε υγρά και βαλτώδη εδάφη και αντέχουν σε δύσκολες καιρικές συνθήκες. Τα διακρίνουμε σε στρογγυλό και τριγωνικό, ευλύγιστο και ανθεκτικό βλαστό, γι’ αυτό και η χρήση τους ως δεματικά ήταν ευρέως διαδεδομένη μέχρι και το τέλος του 20ού αιώνα, που τα δεματικά του εμπορίου μπήκαν στη ζωή μας. Χρειάζεται προσοχή, όμως, ειδικά με το βούρλο. Οι «γωνίες» του τριγωνικού βλαστού μπορεί να μας τραυματίσουν (να μας κόψουν) στα δάχτυλα. Τραυματισμό προκαλούν εύκολα και τα «κοφτερά» φύλλα του.
Τα βούρλα και η κύπερη είναι αυτοφυή υδρόφιλα φυτά και ζιζάνια των καλλιεργιών. Λόγω των ομοιοτήτων τους και της χρήσης τους μπορούν να χαρακτηριστούν και συγγενή. Τα «αυλακωτά» φύλλα τους έχουν κάποια ομοιότητα με του πράσου ως προς το σχήμα, αλλά στις διαστάσεις είναι πολύ λεπτότερα. Ευδοκιμούν, αναπτύσσονται σε υγρά και βαλτώδη εδάφη και αντέχουν σε δύσκολες καιρικές συνθήκες. Τα διακρίνουμε σε στρογγυλό και τριγωνικό, ευλύγιστο και ανθεκτικό βλαστό, γι’ αυτό και η χρήση τους ως δεματικά ήταν ευρέως διαδεδομένη μέχρι και το τέλος του 20ού αιώνα, που τα δεματικά του εμπορίου μπήκαν στη ζωή μας. Χρειάζεται προσοχή, όμως, ειδικά με το βούρλο. Οι «γωνίες» του τριγωνικού βλαστού μπορεί να μας τραυματίσουν (να μας κόψουν) στα δάχτυλα. Τραυματισμό προκαλούν εύκολα και τα «κοφτερά» φύλλα του.
 |
| Δεματικό της φύσης στη ντομάτα |
Η γνωστή φράση, «είσαι βούρλο», όταν
θέλουμε να υποτιμήσουμε κάποιον, πιθανόν να οφείλεται στο ότι ο βλαστός του
φυτού είναι λεπτός και στο εσωτερικό του κάπως «κούφιος», που του επιτρέπει και
παρασύρεται από τον άνεμο και να λυγίζει εύκολα. Αυτό είναι που του δίνει και
το πλεονέκτημα να μη σπάζει.
Νίκος
Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 5.5.2026
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου