Πέμπτη, 28 Σεπτεμβρίου 2017

Η Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος Λειβαρτζίου,
μέσα από τα Γενικά Αρχεία του Κράτους

Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος Λειβαρτζίου
(Φωτ.: αρχές δεκαετίας 1960, από το λεύκωμα του Συλλόγου Λειβαρτζινών Αθήνας
«Το Λειβάρτζι χθες και... σήμερα», έκδοση 2005

     Δεν είναι εύκολο να κρατήσει κανείς τα συναισθήματά του για τον εαυτό του, όταν βρίσκει ανεκτίμητους θησαυρούς! Και η ανακάλυψη στα Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ) εγγράφων της ιστορικής μονής Αγίας Τριάδος Λειβαρτζίου των Καλαβρύτων, δεν θα μπορούσε ν’ αποτελέσει εξαίρεση. Πολύ περισσότερο μάλιστα, αφού μια ιδιαίτερη σχέση με συνδέει με το μοναστήρι αυτό, τόσο για λόγους μικρής αποστάσεως από την πατρική κατοικία, όσο και για λόγους θρησκευτικών συναισθημάτων, χώρος προσευχής και καταφύγιο ελπίδας. Είναι όμως κάτι παραπάνω από βέβαιο πως όλοι οι Λειβαρτζινοί έχουμε μια ανάλογη σχέση με τον ιερό αυτό χώρο, που είναι και η υπ’ αριθμόν ΕΝΑ θρησκευτική και πολιτιστική κληρονομιά αιώνων για το χωριό μας. Πέραν αυτού, οι νοσταλγίες των παιδικών χρόνων και των σχολικών εκδρομών -οι περισσότερες των οποίων γίνονταν εκεί-, το προσκύνημα που συνδυάζεται με απογευματινό περίπατο, οι αρκετές Θ. Λειτουργίες, τα τάματα και τα μυστήρια όλο το χρόνο, καθώς και το πανηγύρι του χωριού, αναμφισβήτητα έχουν συμβάλει σ’ αυτό.
     Ήδη περισσότερα από 120 έγγραφα που αναφέρονται στις πρώτες δεκαετίες μετά την επανάσταση του 1821 και αφορούν το Μοναστήρι και το Ελληνικό Σχολείο Λειβαρτζίου μελετώνται.
     Αν και τα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια η μονή είχε διαλυθεί μαζί με πολλές ακόμα, με απόφαση της Πολιτείας για την ανασύσταση του νέου Ελληνικού Κράτους, η πλούσια αυτή αλληλογραφία καταδεικνύει την οικονομική της ευρωστία, αλλά και το σπουδαίο πνευματικό έργο  που συνέχιζε να επιτελεί, έστω και διαλυμένη, με έναν ή δύο εναπομείναντες μοναχούς. Κι αν γυρίσει κανείς στη μεγάλη της ακμή στα χρόνια της τουρκοκρατίας, η συμβολή της στον αγώνα για την Ελευθερία υπήρξε ανεκτίμητη.
     Τα γραπτά αυτά ντοκουμέντα αφορούν αλληλογραφία με διάφορους αξιωματούχους για θέματα της μονής και του Ελληνικού Σχολείου της, συμφωνητικά ενοικίασης ακινήτων της, συμβόλαια, παραστατικά διακίνησης προϊόντων της παραγωγής της κλπ. Να σημειωθεί ότι πλούσιο αρχειακό υλικό για την αγία Τριάδα Λειβαρτζίου επικαλείται και το «ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ», του πολύ αγαπητού και πολύτιμου συντοπίτη κ. Αθανασίου Τζώρτζη (διαβάστε εδώ
Το ίδιο λεξικό επικαλείται πολλά ακόμα έγγραφα των ΓΑΚ και για το ίδιο το χωριό (το Λειβάρτζι) και πάμπολλες προσωπικότητές του.
     Λίγα μόνο άρθρα θα αναρτηθούν στον προσωπικό μου ιστότοπο (nikolpapak.blogspot.com), με ντοκουμέντα από τα ΓΑΚ, ενώ πολλά περισσότερα στοιχεία θα συμπεριληφθούν στο βιβλίο μου «Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος Λειβαρτζίου», εάν και εφ’ όσον εξασφαλισθεί η χορηγία της έκδοσής του, αφού οι οικονομικές δυνατότητές μου αδυνατούν να καλύψουν το χρηματικό ποσό που απαιτείται, το οποίο δεν είναι ευκαταφρόνητο.
     Το πρώτο έγγραφο που ενδεικτικά παραθέτω αφορά την κατασκευή και ενοικίαση του ταμπακόμυλου του μοναστηριού, το έτος 1831. Οι αριθμοί, π.χ. (1), παραπέμπουν σε σημειώσεις. Αξίζει ν’ αναφερθεί ακόμη, ότι, εκτός από τον ταμπακόμυλο, είχε στην ιδιοκτησία της η μονή και δύο ακόμα αλευρόμυλους και πολύ μεγάλη ακίνητη περιουσία.
     Δείτε ακόμα στην ηλεκτρονική εφημερίδα http://www.kalavrytanews.com/  εν συντομία την ιστορία της μονής:


-------------------------------------------------------------------------------------------

Πρός τον Β.(1) έπαρχον Κυναίθης

     Οι υπογράφοντες επίτροποι της ιεράς μονής αγίας Τριάδος …(2) αναφερόμεθα κατά τες(;) 1831 οικοδομήσαμεν έν ταμπακόμυλον του αυτού μοναστηρίου κείμενον πλησίον του χωρίου μας, τον οποίον μύλον τον ενοικιάσαμεν προς τον κον Μήτρον Παναγιώτου ταμπακολόγον δια χρόνια τρία ολόκληρα, καθώς αποδεικνύεται από τα ανά χείρας του έγγραφά  μας.
     Σεβ.(3) επαρχείον, όταν οικοδομήσαμεν τον ειρημένον μύλον δεν είχαμε χρήματα δια να φτιάσωμεν και την ταράτζαν του αυτού μύλου οπού(4) η οποία αναγκαιοί εις όλους τους ταμπακόμυλους ηναγκάσθη ο άνω ενοικιαστής να φτιάση την ταράτζαν με χρήματα ειδικά του … … … … …(5) με το ενοίκον, καθώς και την … … … … …(6)  γρόσια τριακόσια πέντε και είκοσι οκτώ λεπτά αριθ. γρ. 305.28.     Παρακαλούμεν το Σεβ. επαρχείον τούτο(;) να ασφαλίση τα άνω χρήματα … … …(7) μας οικοδόμησε την ειρημένην ταράτζαν. κ΄ υποφαινόμεθα με σέβας …(8).

Οι επίτροποι της ειρημένης μονής και του αυτού μύλου
Τη 25 Μαρτίου 1834                                      Σακελλάριος.
Εν Λιβαρζίω.                                           Γεωργάκης Τομαράς
                                                          Παλαιολόγος Παπαδόπουλος

Δια το ακριβές της αντιγραφής
Την 17 Απριλίου 1834 Ναύπλιον
              (υπογραφή)
-------------------------------------------------------------------------------------------

(1) Προφανώς «Βασιλικόν».
(2) Μία λέξη δυσανάγνωστη.
(3) Προφανώς «Σεβαστόν».
(4) οπού(;)
(5) Πέντε λέξεις δυσανάγνωστες, πιθανόν να γράφει: «και θα τα ασφαλίσωμεν»).
(6) Πέντε λέξεις δυσανάγνωστες).
(7) Τρεις λέξεις δυσανάγνωστες).
(8) Μία λέξη δυσανάγνωστη).

Νίκος Χρ. Παπακωνσταντόπουλος, 28.92017